{"id":757,"date":"2025-08-31T20:31:03","date_gmt":"2025-08-31T20:31:03","guid":{"rendered":"https:\/\/stelkur.is\/?page_id=757"},"modified":"2025-09-07T17:05:12","modified_gmt":"2025-09-07T17:05:12","slug":"fnjosk","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/stelkur.is\/?page_id=757","title":{"rendered":"Fnj\u00f3sk"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">Helgi Ing\u00f3lfsson<\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>I. hluti: 1941<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eAllt vald er m\u00e9r gefi\u00f0 \u00e1 himni og j\u00f6r\u00f0u,\u201c sag\u00f0i Jes\u00fas ofan af krossinum.<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s leit ergilega upp, kviknakinn. <em>\u00cd gu\u00f0anna b\u00e6num<\/em>, hugsa\u00f0i hann, <em>ekki n\u00fana!<\/em> Vissulega var s\u00e9rstakt, jafnvel einstakt, a\u00f0 frelsarinn tala\u00f0i til hans. En Herrann kunni sig ekki og valdi hin vandr\u00e6\u00f0alegustu augnablik.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEigi er \u00e9g kominn a\u00f0 kalla til r\u00e9ttl\u00e1ta, heldur syndara,\u201c h\u00e9lt Jes\u00fas \u00e1fram flauelsr\u00f6ddu, sem minnti mest \u00e1 G-streng \u00e1 sell\u00f3i, strokinn me\u00f0 boga.<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9si h\u00e6tti augnablik a\u00f0 skaka \u00e1 kvenmannsbelgnum og skotra\u00f0i augum gramur upp \u00e1 r\u00f3\u00f0ukrossinn. <em>G\u00e6tir\u00f0u ekki \u00feaga\u00f0 bara n\u00fana, Herra<\/em>? hugsa\u00f0i hann ergilega. <em>N\u00fana. Bara n\u00fana!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eNei, nei!\u201c emja\u00f0i Dedda undir Andr\u00e9si, allsber fyrir utan sokkabandabelti\u00f0. \u201eEkki h\u00e6tta n\u00fana, \u00e1stin! \u00c9g finn svo vel fyrir \u00fe\u00e9r!\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eElska skaltu n\u00e1unga \u00feinn eins og sj\u00e1lfan \u00feig,\u201c h\u00e9lt Jes\u00fas \u00e1fram a\u00f0 tauta ofan af r\u00f3\u00f0unni. \u201eEkkert anna\u00f0 bo\u00f0or\u00f0 er \u00e6\u00f0ra.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p><em>Betra, herra<\/em>. Andr\u00e9s herti \u00e1. <em>Meiri elska, minni bo\u00f0skapur<\/em>. \u00deetta myndi hj\u00e1lpa honum yfir s\u00ed\u00f0asta hjallann. Vi\u00f0arr\u00fami\u00f0 skj\u00f6kti me\u00f0 braki og brestum, laki\u00f0 v\u00f6\u00f0la\u00f0 undir \u00feeim, s\u00e6ngin \u00fat \u00e1 g\u00f3lfi. Hann fann \u00e1fengisremmu \u00far munni Deddu. Holdlegt samneyti vi\u00f0 \u00e1stkonurnar var n\u00e6stum af tr\u00faarlegum toga, hans eigin svitastorkin p\u00edslarganga upp Golgatah\u00e6\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1! J\u00e1!\u201c rumdi hann og gaf fr\u00e1 s\u00e9r geldingaten\u00f3rsg\u00f3l.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1! J\u00e1!\u201c emja\u00f0i Dedda.<\/p>\n\n\n\n<p>Og \u00feegar stundin rann upp, st\u00f3ra stundin, m\u00e1ske eina stundin sem er \u00feess vir\u00f0i a\u00f0 lifa fyrir, s\u00e1 hann fyrir hugskotssj\u00f3num skuggamynd af manni krossfestum \u00e1 sv\u00f6rtu felli andsp\u00e6nis bl\u00f3\u00f0rau\u00f0u s\u00f3larlagi, uns allt sprakk og leystist upp fyrir augum hans. L\u00edkaminn st\u00edfna\u00f0i, hver einasta taug \u00feanin til hins \u00fdtrasta eins og fi\u00f0lustrengir sem komnir eru a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 bresta. S\u00ed\u00f0an komu \u00f3sj\u00e1lfr\u00e1\u00f0ir krampakippirnir, eins og dau\u00f0ateygjur krossfests manns. \u201eJes\u00fas Kristur!\u201c hr\u00f3pa\u00f0i hann. Og bylgjur fl\u00e6ddu um hann fr\u00e1 k\u00e1lfum upp \u00ed hvirfil; l\u00edkaminn l\u00edkastur vatni sem rafstraumi er hleypt \u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1, \u00e1stin m\u00edn! J\u00e1!\u201c heyr\u00f0i hann r\u00f6dd Deddu \u00far fjarska, gegnum dunandi ni\u00f0 fyrir eyrum, og hann fann hana l\u00e6sa n\u00f6glum \u00ed baki\u00f0. \u201eL\u00e1ttu va\u00f0a! L\u00e1ttu va\u00f0a!\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Og svo var \u00fea\u00f0 b\u00fai\u00f0. Eins og \u00fea\u00f0 hef\u00f0i aldrei gerst. Hann velti s\u00e9r \u00e1 baki\u00f0, opna\u00f0i augun og s\u00e1 kunnuglega sj\u00f3n, upp undir iljarnar \u00e1 krosshanganum, beint yfir h\u00f6f\u00f0agafli r\u00famsins. Og \u00fe\u00f3tt hann s\u00e6i ekki andlit l\u00edkneskisins, \u00fe\u00e1 vissi hann a\u00f0 Kristur brosti vi\u00f0 honum. <em>Var \u00fea\u00f0 h\u00e6\u00f0nisglott?<\/em> velti Andr\u00e9s fyrir s\u00e9r og fann vart fyrir Deddu, sem hj\u00fafra\u00f0i sig a\u00f0 honum, heyr\u00f0i ekki bl\u00ed\u00f0uor\u00f0 hennar nema \u00ed holum fjarska. Hann var sj\u00e1lfur kominn yfir hjallann, yfir s\u00edna Hausaskeljah\u00e6\u00f0, og var \u00e1 ni\u00f0urlei\u00f0inni hinum megin. Kominn yfir fertugt, st\u00f6\u00f0ugt erfi\u00f0ara a\u00f0 gera \u00e1stkonunum til h\u00e6fis og sj\u00e1lfum s\u00e9r til fr\u00f3unar. Andinn var \u00e6t\u00ed\u00f0 rei\u00f0ub\u00fainn, en n\u00faor\u00f0i\u00f0 var holdi\u00f0 stundum ekki \u00fdkja viljugt. Alla vega ekki jafn viljugt og \u00e1\u00f0ur. \u00der\u00e1in var til sta\u00f0ar, en ekki \u00fereki\u00f0. Og hann heyr\u00f0i ekki bl\u00ed\u00f0uh\u00f3t \u00e1stkonunnar, \u00fev\u00ed a\u00f0 hugurinn, undarlegast allra verkf\u00e6ra, var tekinn a\u00f0 m\u00f3ta or\u00f0 og leika s\u00e9r a\u00f0 r\u00edmi. Al\u00fej\u00f3\u00f0 hefur ekki fengi\u00f0 a\u00f0 vita \u00fea\u00f0 fyrr, en \u00fea\u00f0 var einmitt eftir \u00feennan \u00e1starfund me\u00f0 Deddu a\u00f0 Andr\u00e9s \u00e1 Bj\u00f6rtubrekku orti landskunna st\u00f6ku:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001B\u00f6l a\u00f0 tendra b\u00e1l me\u00f0 gr\u00fat, <br>\n\u2001blossinn deyr a\u00f0 kveldi. <br>\n\u2001\u00deegar lostinn \u00feynnist \u00fat <br>\n\u2001er \u00ferengt a\u00f0 l\u00edfsins eldi. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eF\u00e6ri \u00e9g \u00fe\u00e9r gle\u00f0i?\u201c spur\u00f0i h\u00fan ofurbl\u00ed\u00f0lega og Andr\u00e9s \u00e1tta\u00f0i sig \u00e1 a\u00f0 h\u00fan var sest upp, b\u00fain a\u00f0 kl\u00e6\u00f0a sig \u00ed n\u00e6rhaldi\u00f0 og tekin til vi\u00f0 silkisokkana, sem h\u00fan v\u00f6\u00f0la\u00f0i ni\u00f0ur\u00far, smeyg\u00f0i t\u00e1nni \u00ed og dr\u00f3 svo \u00feokkafullt upp me\u00f0 f\u00e6tinum. R\u00f6dd hennar var d\u00e1l\u00edti\u00f0 drafandi; eins og alltaf var Bakkus me\u00f0 \u00ed f\u00f6r. \u00deau voru ekki bara tv\u00f6 vi\u00f0 \u00feessa \u00feokkai\u00f0ju, heldur Jes\u00fas og Bakkus l\u00edka. \u00deokkalegur selskapur atarna, \u00f6ll fj\u00f6gur saman \u00ed r\u00faminu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00de\u00fa f\u00e6rir m\u00e9r alltaf gle\u00f0i,\u201c svara\u00f0i hann lj\u00fafmannlega og lita\u00f0ist um \u00ed svefnherbergi s\u00ednu. Annars sta\u00f0ar \u00ed h\u00fasinu hl\u00f3\u00f0 hann b\u00f3kum, en h\u00e9r \u00ed svefnherberginu \u00ed Bj\u00f6rtubrekku vildi hann hafa allt einfalt \u00ed sni\u00f0um, jafnvel meinl\u00e6talegt: Fataskapur, st\u00f3ll, r\u00fam, \u00e6vaforni r\u00f3\u00f0ukrossinn sem L\u00f3renz br\u00f3\u00f0ir hans haf\u00f0i keypt su\u00f0ur \u00e1 \u00cdtal\u00edu og f\u00e6rt honum a\u00f0 gj\u00f6f. S\u00f3largeisli l\u00fdsti upp krossinn n\u00fana; s\u00f3lin braut s\u00e9r lei\u00f0 me\u00f0 skjannabirtu me\u00f0fram ja\u00f0ri samandreginna gard\u00edna: Sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0 var\u00fa\u00f0arr\u00e1\u00f0st\u00f6fun; jafnvel \u00e1 svona afskekktum sta\u00f0 gat alltaf bori\u00f0 gest a\u00f0 gar\u00f0i, meira a\u00f0 segja afbr\u00fd\u00f0isama eiginmenn. Og \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 g\u00e6ti vart talist r\u00f3mant\u00edsk hugsun f\u00e9kk Andr\u00e9s ekki varist \u00fev\u00ed a\u00f0 fyllast \u00e1hyggjum \u00fat af sprungunni sem l\u00e1 sk\u00e1hallt yfir steinsteyptan \u00fatvegginn; byggingin \u00e1tti j\u00fa a\u00f0 teljast n\u00e1nast n\u00fd. Of ung fyrir sprungur. En endum vi\u00f0 ekki \u00f6ll \u00feakin sprungum, molnu\u00f0, n\u00f6gu\u00f0 af t\u00edmans t\u00f6nn?<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eMeiri en hinar?\u201c H\u00fan st\u00f3\u00f0 \u00e1 f\u00e6tur og festi sokkakr\u00e6kjurnar \u00ed sokkabandabelti\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00de\u00fa veist a\u00f0 \u00e9g get ekki svara\u00f0 \u00feessu.\u201c Hann haf\u00f0i reynt a\u00f0 halda \u00feeim a\u00f0skildum, en ekki var hj\u00e1 \u00fev\u00ed komist til lengdar a\u00f0 kvis k\u00e6mist \u00e1 stj\u00e1. Hinar tv\u00e6r vissu samt ekki af Deddu \u2013 \u00fe\u00f3tt h\u00fan vissi af \u00feeim. \u201e\u00dei\u00f0 eru\u00f0 m\u00e9r allar jafn nau\u00f0synlegar. Kar\u00edturnar m\u00ednar \u00ferj\u00e1r.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eE\u00f0a refsinornirnar \u00ferj\u00e1r, hinar hr\u00e6\u00f0ilegu f\u00far\u00edur \u00far <em>Oresteiu<\/em>.\u201c Dedda var ekki me\u00f0 \u00f6llu \u00f3menntu\u00f0; h\u00fan haf\u00f0i loki\u00f0 st\u00fadentspr\u00f3fi fr\u00e1 Hinum almenna menntask\u00f3la sy\u00f0ra og l\u00e6rt s\u00edna gr\u00edsku go\u00f0afr\u00e6\u00f0i. Og norr\u00e6na l\u00edka \u201eE\u00f0a \u00f6rlaganornirnar. Veistu hva\u00f0 \u00e9g held?\u201c H\u00fan t\u00f3k bl\u00fassu s\u00edna af st\u00f3lnum og br\u00e1 s\u00e9r \u00ed hana, \u00fe\u00f3 \u00e1n \u00feess a\u00f0 hneppa. \u201e\u00c9g held a\u00f0 \u00e1starlj\u00f3\u00f0in, sem \u00fe\u00fa sendir m\u00e9r, notir \u00fe\u00fa l\u00edka \u00ed br\u00e9fum til hinna. \u00c9g held a\u00f0 \u00fe\u00fa \u00feauln\u00fdtir lj\u00f3\u00f0in.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fa var hann l\u00edka risinn \u00far rekkju og kominn \u00ed buxurnar, \u00e1n f\u00f6\u00f0urlandsins \u00fe\u00f3. Hann sta\u00f0n\u00e6mdist me\u00f0 h\u00f6ndina sem var \u00ed \u00feann mund a\u00f0 teygja sig eftir skyrtunni. H\u00fan haf\u00f0i hitt \u00e1 vi\u00f0kv\u00e6man streng, jafnvel \u00feann vi\u00f0kv\u00e6masta. En h\u00fan skar hann ni\u00f0ur \u00far sn\u00f6runni \u00e1\u00f0ur en hann \u00feurfti a\u00f0 svara.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00dea\u00f0 er \u00ed lagi,\u201c sag\u00f0i h\u00fan gla\u00f0lega, \u00fe\u00f3 ekki f\u00f6lskvalaust, \u00f6gn blandi\u00f0 beiskju. \u201e\u00c9g deili \u00fe\u00e9r me\u00f0 \u00f6\u00f0rum ef nau\u00f0syn ber til. M\u00e9r er sama \u00fe\u00f3tt \u00e9g eigi bara brot af \u00fe\u00e9r. \u00deri\u00f0jungur af \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ldi er meira en flestar eiga.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Til allrar hamingju var h\u00fan umbur\u00f0arlyndust af \u00e1stkonuf\u00e9laginu, eins og hann kalla\u00f0i \u00fea\u00f0 stundum kaldh\u00e6\u00f0nislega \u00ed huganum. \u00deess vegna drakk h\u00fan me\u00f0 honum, til a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 a\u00f0 h\u00fan \u00e6tti hann ekki ein og \u00e6tti hann aldrei \u00f3skiptan, um alla eil\u00edf\u00f0. \u00deess vegna drakk h\u00fan. H\u00fan var s\u00fa sem vissi \u2013 og \u00feurfti a\u00f0 drekka til a\u00f0 gleyma.<\/p>\n\n\n\n<p>Hann kl\u00e6ddist skyrtunni, br\u00e1 \u00feumlum undir axlab\u00f6ndin og l\u00e9t \u00feau falla \u00e1 her\u00f0ar s\u00e9r me\u00f0 smelli. Svo kyssti hann hana \u00e1 kinnina. \u201e\u00de\u00fa ert gersemi, Dedda.\u201c Um lei\u00f0 velti hann \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r hvort h\u00fan hef\u00f0i veri\u00f0 me\u00f0 Breta. Fjandakorni\u00f0, hann haf\u00f0i engan r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 velta \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deau f\u00f3ru fram \u00ed eldh\u00fasi\u00f0, \u00fear sem kolaeldav\u00e9lin var. \u00deetta var hl\u00fdjasta herbergi h\u00fassins, \u00fearna undi Andr\u00e9s s\u00e9r oft vi\u00f0 skriftir \u00e1 k\u00f6ldum og myrkum n\u00f3ttum. En n\u00fa voru \u00feau b\u00e6\u00f0i h\u00e1lfkl\u00e6dd, hann \u00ed skyrtunni \u00f3hnepptri, me\u00f0 axlab\u00f6nd, \u00e1n sokka, og h\u00fan \u00ed bl\u00fandubl\u00fassu sem var n\u00f3gu s\u00ed\u00f0 til a\u00f0 n\u00e1 ni\u00f0ur \u00e1 mi\u00f0 l\u00e6rin. S\u00f3lin l\u00e9k \u00ed hei\u00f0i og skein inn um eldh\u00fasgluggann, sinnulaus um \u00feann v\u00e6g\u00f0arlausa hildarleik sem hrellti millj\u00f3nir \u00ed \u00fatl\u00f6ndum. \u00c1 eldh\u00fasbor\u00f0inu st\u00f3\u00f0u enn visk\u00edgl\u00f6sin h\u00e1lffull; <em>White Horse<\/em>-flaskan, sem L\u00f3renz haf\u00f0i sent honum \u00ed afm\u00e6lisgj\u00f6f, komin \u00ed ne\u00f0sta fj\u00f3r\u00f0ung. Dedda hellti upp \u00e1 kaffi og dr\u00fdg\u00f0i me\u00f0 extrakt me\u00f0an Andr\u00e9s f\u00f3r ni\u00f0ur \u00ed dimman og kaldan kjallarann me\u00f0 mj\u00f3lkurk\u00f6nnu \u00ed hendi og s\u00f3tti \u00fear dreitil \u00far br\u00fasanum sem hann f\u00e9kk sendan vikulega utan fr\u00e1 Steinkirkju. \u00cd h\u00e1lfr\u00f6kkri kjallarans s\u00e1 hann m\u00fas hlaupa yfir moldarg\u00f3lfi\u00f0 og hverfa \u00e1 bak vi\u00f0 tr\u00e9kassa. Honum st\u00f3\u00f0 \u00e1 sama \u2013 l\u00edf var l\u00edf. En hann velti \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r hvort m\u00fasargreyi\u00f0 vissi af sumarbl\u00ed\u00f0unni \u00fati vi\u00f0; hvort h\u00fan \u00e6tti ekki frekar heima \u00ed haga en h\u00fasi, a\u00f0 minnsta kosti \u00feegar hl\u00fdjustu m\u00e1nu\u00f0ir \u00e1rsins voru a\u00f0 ganga \u00ed gar\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1n \u00feess a\u00f0 m\u00e6la or\u00f0 af v\u00f6rum settust \u00feau vi\u00f0 eldh\u00fasbor\u00f0i\u00f0 me\u00f0 kaffi \u00ed bollum og visk\u00ed \u00ed gl\u00f6sum og horf\u00f0u \u00fat um eldh\u00fasgluggann, yfir brei\u00f0u af baldursbr\u00e1m sem \u00f3x skammt fr\u00e1 h\u00fasveggnum, ni\u00f0ur a\u00f0 Fnj\u00f3sk\u00e1, yfir sk\u00f3garnefnuna og \u00fat a\u00f0 Vaglafjalli og Lundsfjalli. Handan skar\u00f0s l\u00e1 Fornasta\u00f0afjall eins og eil\u00edf\u00f0in sj\u00e1lf. S\u00f3lb\u00f6\u00f0u\u00f0 \u00edslensk n\u00e1tt\u00faran var svo gr\u00f3\u00f0urvana a\u00f0 sk\u00f3gurinn var n\u00e1nast d\u00f3nalegur; eins og gr\u00e6n h\u00e1rpjatla \u00e1 l\u00edkama landsins, skapah\u00e1r sitt hvoru megin vi\u00f0 \u00e1na.<\/p>\n\n\n\n<p>Lengi vel h\u00f6f\u00f0u \u00feau ekkert a\u00f0 segja, eins og t\u00edtt er um p\u00f6r eftir \u00e1staratlot. Umhverfi\u00f0 minnti \u00e1 h\u00f3gl\u00e1ta kyrral\u00edfsstemningu, eldh\u00fas me\u00f0 tveimur hreyfingarlausum h\u00e1lfkl\u00e6ddum pers\u00f3num sem m\u00e6ndu \u00fat um glugga, f\u00f6lgulir veggirnir, ar sv\u00edfandi \u00ed s\u00f3largeislum, d\u00f3s af Freyju-kaffib\u00e6ti, kolaeldav\u00e9lin, \u00fatvarpsvi\u00f0t\u00e6ki\u00f0 sem ekki n\u00e1\u00f0i \u00fatsendingu nema me\u00f0 \u00f3gurlegum skru\u00f0ningum. \u00deetta hef\u00f0i Jan Vermeer vilja\u00f0 m\u00e1la e\u00f0a Pieter de Hooch. H\u00e9r lei\u00f0 elskendum vel, h\u00e9r voru \u00feau \u00f3hult gegn hremmingum heimsins.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00de\u00e1 heyr\u00f0ist gn\u00fdr \u00ed fjarska. Vafal\u00edti\u00f0 Bretaflugv\u00e9l \u00ed eftirlitsflugi; landar \u00e1ttu n\u00e6sta f\u00e1ar rellur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eVi\u00f0 bein J\u00f3nasar! Aldrei mun \u00e9g venjast \u00feessu bannsetta skr\u00f6lti,\u201c sag\u00f0i hann. \u201eOg \u00feetta er margfalt verra s\u00ed\u00f0an bresku d\u00e1tarnir l\u00f6gu\u00f0u fl\u00f6tina inni \u00e1 Melger\u00f0iseyrum. \u00deessi d\u00f3madags h\u00e1reysti er eins og prump \u00ed mi\u00f0jum Brandenborgarkonserti!\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00deetta er \u00fea\u00f0 sem koma skal.\u201c Dedda s\u00f6tra\u00f0i kaffi\u00f0 dreymin. \u201eSt\u00f3rar flugv\u00e9lar sem draga yfir \u00fathafi\u00f0. Einhvern t\u00edma \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum h\u00e6ttum vi\u00f0 a\u00f0 \u00feurfa a\u00f0 st\u00edga \u00e1 skipsfj\u00f6l til a\u00f0 sigla utan. Vi\u00f0 munum bara hverfa \u00ed silfra\u00f0an magann \u00e1 svona fugli sem ber okkur alla lei\u00f0.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta \u00fe\u00f3tti honum erfi\u00f0ast: \u00deegar h\u00fan reyndi a\u00f0 gerast sk\u00e1ldleg til a\u00f0 \u00fe\u00f3knast honum. \u00cd henni bj\u00f3 \u00ed reynd varla snefill af sk\u00e1ldlegri taug.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eN\u00fana eru eing\u00f6ngu r\u00e1nfuglar \u00e1 flugi,\u201c umla\u00f0i hann. \u201eOg r\u00e1nfiskar \u00e1 h\u00f6funum.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1, hr\u00e6\u00f0ilegt hvernig \u00feeir hafa skoti\u00f0 ni\u00f0ur fiskiskipin okkar me\u00f0 \u00feessum kafb\u00e1tum. E\u00f0a breska orrustuskipi\u00f0 sem \u00feeir s\u00f6kktu fyrir sunnan. Hugsa\u00f0u \u00fe\u00e9r bara. Fj\u00f3rt\u00e1n hundru\u00f0 Bretar sendir \u00ed einu \u00ed vota gr\u00f6f.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g er heppnari en Dabbi. Hann er me\u00f0 leg\u00ed\u00f3 af sold\u00e1tum \u00ed t\u00fanf\u00e6tinum \u00e1 Fagrask\u00f3gi, en h\u00e9r erum vi\u00f0 \u00fe\u00f3 \u00ed fri\u00f0i fyrir sl\u00edku.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eUm stundarsakir. Hver veit hvernig \u00fea\u00f0 brei\u00f0ir \u00far s\u00e9r, \u00feetta str\u00ed\u00f0.\u201c \u00deetta var ein \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir sambandi \u00feeirra: \u00d3vissut\u00edmar, efinn, \u00f6rv\u00e6ntingin, eftirv\u00e6ntingin \u2013 allt sem f\u00e9kk bl\u00f3\u00f0i\u00f0 til a\u00f0 \u00f3lga. Hva\u00f0 ef morgundagurinn k\u00e6mi aldrei? \u201eOg engum er treystandi. N\u00fa hefur Hitler r\u00e1\u00f0ist \u00e1 Stal\u00edn. Og \u00feeir \u00e1ttu v\u00edst a\u00f0 heita f\u00e9lagar.\u201c H\u00fan hvarfla\u00f0i augum a\u00f0 ref, sem hlj\u00f3p \u00fevert yfir hla\u00f0i\u00f0, laumulegur og var um sig. \u201eHvernig heldur\u00f0u a\u00f0 \u00fea\u00f0 ver\u00f0i?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eHva\u00f0 \u00fe\u00e1?\u201c Hann horf\u00f0i beint \u00ed augu hennar. Dedda t\u00f3k \u00fev\u00ed \u00feegjandi a\u00f0 deila honum me\u00f0 \u00f6\u00f0rum, en s\u00edst mundi h\u00fan s\u00e6tta sig vi\u00f0 ef hann t\u00e6ki s\u00e9r einhverja henni yngri. Konur &#8211; svo \u00f3\u00fatreiknanlegar \u00ed elsku sinni og afbr\u00fd\u00f0isemi. Og sj\u00e1lf var h\u00fan t\u00edu \u00e1rum yngri en hann, hvorki f\u00f6gur n\u00e9 lj\u00f3t, bara venjuleg, fyrst og fremst venjuleg. F\u00f6lbr\u00fant h\u00e1ri\u00f0 var stuttklippt og lagt eftir einhverri filmstj\u00f6rnut\u00edsku innan fr\u00e1 Akureyri. Eins og Claudette Colbert. En \u00fea\u00f0 var bara h\u00e1ri\u00f0 sem kom fr\u00e1 \u00fatl\u00f6ndum. Varir hennar voru \u00feunnar, andlitsfalli\u00f0 kanta\u00f0, augnsvipurinn hundslegur. Birna, sem var fegurst \u00ed \u00e1stkvennaf\u00e9laginu, l\u00edktist \u00f6rl\u00edti\u00f0 Hedy Lamarr, en haf\u00f0i g\u00e1fur \u00e1 vi\u00f0 heimalning.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEftir a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0verjar hafa lagt undir sig n\u00e6stum alla Evr\u00f3pu. \u00deeir vir\u00f0ast \u00f3st\u00f6\u00f0vandi.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSpyrjum a\u00f0 leikslokum. Auk \u00feess \u00fearf \u00fea\u00f0 ekki a\u00f0 vera svo sl\u00e6mt fyrir okkur \u00e1 \u00cdslandi, \u00feeim er m\u00f6rgum hl\u00fdtt til landsins.\u201c Eldh\u00fasi\u00f0 var ba\u00f0a\u00f0 birtu, en stakt sk\u00fd dr\u00f3 fyrir s\u00f3lu og skygg\u00f0i kaffibollann \u00ed hendi hans. Andr\u00e9s fann fyrir snert af \u00feeirri einu tegund afbr\u00fd\u00f0isemi sem sk\u00e1ld fundu fyrir: N\u00fa haf\u00f0i Gunni v\u00edst fari\u00f0 \u00e1 fund vi\u00f0 sj\u00e1lfan Hitler og teki\u00f0 \u00ed spa\u00f0ann \u00e1 honum, sisvona pr\u00edvat og pers\u00f3nulega. \u201e\u00dea\u00f0 er helst a\u00f0 \u00feeir g\u00e6tu refsa\u00f0 okkur fyrir a\u00f0 hafa ekki teki\u00f0 verr \u00e1 m\u00f3ti Bretum. Annars er kvittur \u00ed gangi um a\u00f0 Bandar\u00edkjamenn sendi hinga\u00f0 herli\u00f0 til a\u00f0 leysa Bretann af h\u00f3lmi.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eHvers vegna \u00e6ttu \u00feeir a\u00f0 gera \u00fea\u00f0? \u00deeir eiga ekki \u00ed str\u00ed\u00f0i.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eKannski vilja \u00feeir ekki hafa \u00dej\u00f3\u00f0verjann of n\u00e1l\u00e6gt s\u00e9r. Enda: Hver vill \u00fea\u00f0, eins og \u00dej\u00f3\u00f0verjar eru or\u00f0nir? A\u00f0 hugsa s\u00e9r, hvernig komi\u00f0 er fyrir \u00fej\u00f3\u00f0 Beethovens og Goethe.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g held a\u00f0 vi\u00f0 \u00e6ttum frekar a\u00f0 hafa \u00e1hyggjur af byssuhrei\u00f0runum sem veri\u00f0 er a\u00f0 koma fyrir h\u00e9r uppi \u00ed \u00f3bygg\u00f0um. Hugsa\u00f0u \u00fe\u00e9r, hvernig fari\u00f0 getur fyrir gangnam\u00f6nnum \u00ed haust, \u00feegar \u00feeir fara \u00e1 fj\u00f6ll, og enskurinn heldur a\u00f0 \u00feeir s\u00e9u \u00fe\u00fdskarar a\u00f0 gera innr\u00e1s.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s brosti a\u00f0 \u00feessari mynd. \u201eVer\u00f0um vi\u00f0 ekki a\u00f0 gera r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00feeir \u00feekkist af skj\u00e1tunum sem \u00feeir reka?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Hann hugleiddi hvernig \u00fea\u00f0 v\u00e6ri, ef hann t\u00e6ki s\u00e9r kvenmann til a\u00f0 hugsa um sig til framb\u00fa\u00f0ar. Inn \u00ed ellina. Eins og Einsi gamli haf\u00f0i gert, dau\u00f0ur \u00ed fyrra, blessu\u00f0 s\u00e9 minning hans. S\u00e1 haf\u00f0i l\u00edka drukki\u00f0 heima hj\u00e1 s\u00e9r, heldur betur. Dedda haf\u00f0i r\u00e1\u00f0skonuna \u00ed s\u00e9r. Eitt hi\u00f0 fyrsta sem h\u00fan ger\u00f0i undantekningarl\u00edti\u00f0, \u00feegar h\u00fan kom inn fyrir h\u00fassins dyr a\u00f0 Bj\u00f6rtubrekku, eftir koss \u00ed anddyrinu, var a\u00f0 sj\u00f3\u00f0a vatn og vaska upp allt \u00f3\u00fevegna leirtaui\u00f0 sem hla\u00f0ist haf\u00f0i upp; fyrr f\u00f3ru \u00feau ekki \u00ed b\u00f3li\u00f0. J\u00e1, Dedda g\u00e6ti hugsa\u00f0 um hann vandkv\u00e6\u00f0alaust og var rei\u00f0ub\u00fain til \u00feess, \u00e1 \u00fev\u00ed l\u00e9k enginn vafi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta var svo undarlegt. \u00deegar hann var h\u00e9r einn, jafnvel me\u00f0an hann orti af kappi, \u00fer\u00e1\u00f0i hann konurnar eins og funi l\u00e9ki um \u00e6\u00f0ar, en flj\u00f3tt eftir komu \u00feeirra, eiginlega strax eftir a\u00f0 hann haf\u00f0i svala\u00f0 f\u00fdsnum s\u00ednum, gat hann vart be\u00f0i\u00f0 eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00e6r f\u00e6ru svo hann k\u00e6mist aftur til a\u00f0 vinna. Ef hann fengi kvensu inn \u00e1 sig til framb\u00fa\u00f0ar, \u00fe\u00e1 myndi yfirgefa hann eina \u00e1stkonan, sem haf\u00f0i skipt hann m\u00e1li \u00ed l\u00edfinu: M\u00fasan.<\/p>\n\n\n\n<p>Sem kom n\u00fana, \u00ed s\u00f6mu svifum og honum var\u00f0 liti\u00f0 \u00fat um gluggann. Hann dr\u00f3 sn\u00f6ggt til s\u00edn bl\u00fdantsstubb og hv\u00edta \u00f6rk og skrifa\u00f0i vi\u00f0st\u00f6\u00f0ulaust:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001Baldursbr\u00e1 <br>\n\u2001bj\u00f6rt a\u00f0 sj\u00e1 <br>\n\u2001brei\u00f0ir fa\u00f0m af l\u00edfsins \u00fer\u00e1 <br>\n\u2001\u00ed hv\u00edtum kj\u00f3l, <br>\n\u2001me\u00f0 kjarna s\u00f3l, <br>\n\u2001k\u00e6r h\u00fan pr\u00fd\u00f0ir b\u00f3l. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Hm. \u00deetta m\u00e6tti kannski syngja vi\u00f0 lagi\u00f0 vi\u00f0 <em>Signir s\u00f3l<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>II. hluti: 1942<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd v\u00f6ku tala\u00f0i Jes\u00fas til hans, en \u00ed draumi var \u00fea\u00f0 J\u00fadas.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eTr\u00fa\u00f0u ekki or\u00f0i af \u00fev\u00ed sem krosshanginn \u00feva\u00f0rar,\u201c hv\u00e6sti J\u00fadas eins og sn\u00e1kur \u00ed aldingar\u00f0i. \u201eHann veit ekki \u00fat \u00e1 hva\u00f0 l\u00edfi\u00f0 gengur, hann \u00feusar beint upp \u00far b\u00f3kinni.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Undarlegast \u00fe\u00f3tti Andr\u00e9si a\u00f0 vita aldrei hvernig J\u00fadas leit \u00fat. M\u00e6tavel \u00feekkti hann mynd Krists \u00e1 r\u00f3\u00f0ukrossinum, \u00ed \u00e6tt vi\u00f0 hef\u00f0bundnar Kristsmyndir m\u00f3ta\u00f0ar \u00ed anda Guido Reni, af \u00feyrnikr\u00fdndum s\u00ed\u00f0h\u00e6r\u00f0um manni me\u00f0 snyrt alskegg, m\u00e6nandi til himins. En engar myndir h\u00f6f\u00f0u fest sig \u00ed sessi sem \u00fatlitsfyrirmyndir af J\u00fadasi; m\u00e1ske fr\u00e6gust s\u00fa, sem Leonardo m\u00e1la\u00f0i \u00e1 Heilaga kv\u00f6ldm\u00e1lt\u00ed\u00f0, \u00fear sem hinn tortryggni postuli hallar s\u00e9r fram \u00e1 bor\u00f0i\u00f0, sag\u00f0ur m\u00f3ta\u00f0ur eftir \u00e1b\u00f3tanum \u00ed Santa Maria della Grazie, sem kvarta\u00f0i undan seinagangi Leonardos vi\u00f0 verki\u00f0. Svo var l\u00edka allfr\u00e6gur J\u00fadas \u00ed Getsemane-freskunni hans Giottos \u00ed kapellunni \u00ed Pad\u00faa og \u00fear me\u00f0 upp tali\u00f0. Allir \u00feekktu Jes\u00fas \u00ed \u00fatliti, enginn J\u00fadas.<\/p>\n\n\n\n<p>Enda eru draummyndir hverfular og hvikular; \u00ed draumum geta menn teki\u00f0 \u00e1 sig mynd hvers sem er. \u00cd \u00feetta skipti leit J\u00fadas, af \u00f3kunnri \u00e1st\u00e6\u00f0u, \u00fat eins og myndir sem Andr\u00e9s haf\u00f0i \u00ed \u00e6sku s\u00e9\u00f0 af Benedikti gamla Sveinssyni s\u00fdslumanni, f\u00f6\u00f0ur Einsa, me\u00f0 rytjulegt geithafursskegg.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00de\u00fa \u00e1tt a\u00f0 \u00fer\u00e1 eitthva\u00f0 meira,\u201c sag\u00f0i Bensi-J\u00fadas. Hann h\u00e9lt \u00e1 silfurskeftri hestasvipu \u00ed draumnum og gekk hj\u00f3lbein\u00f3ttan \u00fe\u00fafnagang. \u201eAlltaf. Aldrei a\u00f0 s\u00e6tta \u00feig vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem \u00fe\u00fa hefur. Alltaf a\u00f0 \u00fer\u00e1 eitthva\u00f0 meira. Eitthva\u00f0 betra. Einhverja betri.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>St\u00f3\u00f0 heima. Hann f\u00e9kk pr\u00fd\u00f0isg\u00f3\u00f0a konu \u00ed fa\u00f0m, fallega og g\u00e1fa\u00f0a, konu sem elska\u00f0i hann \u2013 og \u00fer\u00e1\u00f0i samt a\u00f0ra. Engin n\u00f3gu g\u00f3\u00f0, sag\u00f0i J\u00fadas, \u00fe\u00fa getur \u00e6t\u00ed\u00f0 n\u00e6lt \u00ed einhverja v\u00e6nni.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00f3l\u00f3 var s\u00fa h\u00e6ga og r\u00f3lega. A\u00f0 sigra hana var eins og h\u00e6gfara landvinningastr\u00ed\u00f0. H\u00fan veitti bl\u00ed\u00f0u s\u00edna me\u00f0 eftirgangsmunum, \u00fea\u00f0 kosta\u00f0i sitt stapp, en \u00e1 endanum l\u00e9t h\u00fan eftir. St\u00edf og stj\u00f6rf eins og n\u00fdsigra\u00f0 land. Fyrir b\u00f3lfarir kraup h\u00fan vi\u00f0 r\u00famstokkinn, spennti greipar, hneig\u00f0i h\u00f6fu\u00f0 og ba\u00f0st fyrir undir r\u00f3\u00f0ukrossinum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eHvers vegna \u00ed \u00f3sk\u00f6punum bi\u00f0stu fyrir?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fan svara\u00f0i ekki strax og tauta\u00f0i b\u00e6nina til enda. Hann var ekki viss um hvort \u00fea\u00f0 v\u00e6ri me\u00f0 r\u00e1\u00f0um gert, til a\u00f0 skaprauna honum e\u00f0a \u00e6sa hann upp, enda sneri h\u00fan \u00ed hann rassinum og \u00e1valar l\u00ednurnar m\u00fdktust \u00feegar hv\u00edti silkin\u00e6rkj\u00f3llinn strekktist. A\u00f0 endingu leit h\u00fan upp. \u201eKarlmenn myndu ekki skilja \u00fea\u00f0, v\u00e6ni minn.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eL\u00e1ttu reyna \u00e1 \u00fea\u00f0.\u201c Hvernig gat h\u00fan gert honum \u00feetta, \u00feegar hann bei\u00f0 me\u00f0 b\u00edsperrtan b\u00f3lgna bl\u00f3\u00f0keppinn \u00ed br\u00f3kinni, bleika beljakann, b\u00fastna bj\u00faga\u00f0, bl\u00e1rau\u00f0a bitst\u00e1li\u00f0?<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g bi\u00f0 um fyrirgefningu.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eFyrirgefningu \u00e1 hverju?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c1 \u00feeirri synd sem \u00e9g er a\u00f0 fara a\u00f0 dr\u00fdgja.\u201c Andr\u00e9s var n\u00f3gu gl\u00f6ggur a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0 h\u00fan or\u00f0a\u00f0i \u00feetta ekki sem synd <em>beggja<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEr \u00fea\u00f0 synd? \u00de\u00fa ert ekki einu sinni ka\u00fe\u00f3lsk.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1, \u00fea\u00f0 er synd.\u201c H\u00fan var gift. \u201eR\u00f6gnvaldur b\u00ed\u00f0ur m\u00edn heima \u00e1 Akureyri. Me\u00f0 b\u00f6rnin.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta var n\u00e6stum n\u00f3g til a\u00f0 sl\u00f6kkva br\u00edmann.\u201eEn \u00fe\u00fa gengur f\u00fas \u00ed leikinn.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eGu\u00f0 sk\u00f3p mig breyska, v\u00e6ni.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00de\u00fa g\u00e6tir alltaf skili\u00f0 vi\u00f0 hann.\u201c H\u00e6gara sagt en gert. \u00deetta voru \u00feannig t\u00edmar. Fr\u00e1skilin kona var \u00fatsk\u00fafu\u00f0 kona.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eVilt \u00fe\u00fa taka vi\u00f0 m\u00e9r m\u00e9r? Og b\u00f6rnunum?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Vomur komu \u00e1 Andr\u00e9s. \u201eAllt anna\u00f0 m\u00e1l.\u201c Eitthva\u00f0 betra. Alltaf von um eitthva\u00f0 betra.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEins og \u00e9g h\u00e9lt.\u201c H\u00fan reis \u00e1 f\u00e6tur \u00e1 undirkj\u00f3lnum \u2013 h\u00fan f\u00f3r aldrei \u00far honum vi\u00f0 hv\u00edlubr\u00f6g\u00f0in, st\u00f3\u00f0 aldrei kviknakin frammi fyrir \u00e1stmanni s\u00ednum \u2013 og lag\u00f0ist \u00e1 baki\u00f0 \u00ed r\u00fami\u00f0. \u201eEins og segir \u00ed Mark\u00fasargu\u00f0spjallinu: <em>\u00de\u00fa skalt elska n\u00e1unga \u00feinn eins og sj\u00e1lfan \u00feig. Ekkert anna\u00f0 bo\u00f0or\u00f0 er \u00feessu meira.<\/em>\u201c H\u00fan dr\u00f3 faldinn upp \u00e1 l\u00e6ri, r\u00e9tt m\u00e1tulega svo a\u00f0 ekkert \u00f3vi\u00f0urkv\u00e6milegt s\u00e6ist.<\/p>\n\n\n\n<p>Eitthva\u00f0 var \u00f3n\u00e1tt\u00farulegt vi\u00f0 kringumst\u00e6\u00f0urnar, eitthva\u00f0 sj\u00fakt og dau\u00f0alegt. Undirkj\u00f3ll L\u00f3l\u00f3ar var \u00far l\u00edkhv\u00edtu silki og ekki alveg hreinn, enda n\u00e1nast \u00f3m\u00f6gulegt fyrir al\u00fe\u00fd\u00f0ukonu a\u00f0 \u00fevo sl\u00edka fl\u00edk tandurhreina \u2013 og ekki haf\u00f0i h\u00fan efni \u00e1 efnalauginni, eiginkona verkamanns. H\u00fan var l\u00edka litlaus \u00e1 s\u00fdnilegt h\u00f6rund \u00fatlima, eins og \u00fat\u00feynnt vatnslitamynd. Andr\u00e9s l\u00e9t axlab\u00f6ndin falla af s\u00ed\u00f0erma n\u00e6rskyrtunni, hneppti fr\u00e1 buxnastrengnum og buxnalokunni og dr\u00f3 Gefjunarbr\u00e6kurnar \u00e1samt f\u00f6\u00f0urlandinu ni\u00f0ur \u00e1 l\u00e6ri. L\u00f3l\u00f3 gaf fr\u00e1 s\u00e9r stutt andvarp og \u00feandi nasav\u00e6ngi \u00feegar kj\u00f6tsve\u00f0jan smj\u00f3 s\u00edna lei\u00f0, en l\u00e1 annars hreyfingarl\u00edtil undir honum, umlandi eins og h\u00fan f\u00e6ri me\u00f0 hlj\u00f3\u00f0a b\u00e6n. Andr\u00e9s rumdi, r\u00f6ddin bl\u00e1sandi h\u00e1s og dapurleg, eins og \u00f3b\u00f3 \u00ed d\u00fdpsta t\u00f3ni, raddb\u00f6ndin titrandi eins og tv\u00f6 a\u00f0l\u00e6g tr\u00e9bl\u00e1stursbl\u00f6\u00f0. Krosshanginn m\u00e6lti ekki or\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Og svo var allt b\u00fai\u00f0. \u00deetta var brau\u00f0 \u00e1n brag\u00f0s, r\u00f3sagar\u00f0ur \u00e1n ilms, r\u00fassibanarei\u00f0 \u00e1n fi\u00f0rings. Nau\u00f0synleg og samt svo tilgangslaus. Konan smj\u00f3 undan honum og f\u00f3r fram a\u00f0 n\u00e1 s\u00e9r \u00ed \u00fevottastykki. Svo kl\u00e6ddi h\u00fan sig \u00ed kj\u00f3linn, sem var bleksvartur og alsettur \u00f3reglulegum h\u00e1rau\u00f0um doppum; eins og berklasj\u00faklingur hef\u00f0i h\u00f3sta\u00f0 hraustlega \u00e1 prestshempu, hugsa\u00f0i Andr\u00e9s. L\u00f3l\u00f3 br\u00e1 um sig svuntu og t\u00f3k til vi\u00f0 matarger\u00f0 fyrir hann; \u00feetta ger\u00f0i h\u00fan \u00e6t\u00ed\u00f0 \u00e1\u00f0ur en h\u00fan hvarf aftur inn til Akureyrar. Ef h\u00fan m\u00e6lti eitthva\u00f0, \u00fe\u00e1 var \u00fea\u00f0 l\u00e1gr\u00f3ma, og mest lofgj\u00f6r\u00f0 til hinnar gl\u00e6stu n\u00fdju kirkju, sem h\u00fan sag\u00f0i a\u00f0 yr\u00f0i einkennist\u00e1kn kaupsta\u00f0arins um \u00f3komna t\u00ed\u00f0. Andr\u00e9s hl\u00fdddi \u00e1 me\u00f0 h\u00e1lfum huga, r\u00f6dd hennar var\u00f0 fjarl\u00e6g, v\u00edsa f\u00e6ddist \u2013 e\u00f0a kannski andv\u00edsa.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001Illt a\u00f0 greina or\u00f0askil, <br>\n\u2001or\u00f0in l\u00edkjast dimmum hyl. <br>\n\u2001Allt \u00fea\u00f0 sem \u00e9g yrkja vil <br>\n\u2001ort var fyrr \u2013 og meira til. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>En hin bl\u00ed\u00f0lynda og gu\u00f0hr\u00e6dda L\u00f3l\u00f3 kunni l\u00edka a\u00f0 gantast. Yfir kv\u00f6ldmatnum \u2013 saltkj\u00f6tsspa\u00f0, kart\u00f6flur, so\u00f0nar r\u00f3fur \u2013 sag\u00f0i h\u00fan fr\u00e1 \u00fev\u00ed hvernig allir v\u00e6ru farnir a\u00f0 segja <em>olr\u00e6t<\/em> inni \u00e1 Akureyri. Og h\u00fan reykti me\u00f0 honum enskar s\u00edgarettur \u00far pakka merktum <em>Player\u00b4s<\/em> og haf\u00f0i \u00fea\u00f0 eftir enskum d\u00e1ta a\u00f0 sk\u00e6lbrosandi skeggja\u00f0ur sj\u00f3li\u00f0inn \u00e1 papp\u00edrspakkanum, umlukinn bj\u00f6rgunarhring, h\u00e9ti John Player, alveg eins og einn enskurinn \u00e1 Eyrinni, og a\u00f0 s\u00edgarettup\u00f6kkunum fylgdu myndaspj\u00f6ld af b\u00edlum og flugv\u00e9lum. Svo voru a\u00f0rir, sem reyktu frekar G\u00f3ldfleik, og n\u00fdkomnir Kanarnir f\u00e6r\u00f0u m\u00f6rlandanum Sp\u00f6dd me\u00f0 ment\u00f3lkeim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deegar L\u00f3l\u00f3 vildi ganga til n\u00e1\u00f0a \u00feurfti Andr\u00e9s a\u00f0 vaka lengur. \u201eM\u00e9r \u00feykir best a\u00f0 vinna a\u00f0 n\u00e6turlagi.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00d3 fyrirgef\u00f0u, v\u00e6ni, \u00e9g skal ekki trufla.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Hann kyssti hana \u00e1 enni\u00f0. \u201e\u00c9g vakna \u00ed fyrram\u00e1li\u00f0 til a\u00f0 fylgja \u00fe\u00e9r \u00far hla\u00f0i. En \u00e9g ver\u00f0 a\u00f0 festa \u00e1 bla\u00f0 allt sem \u00e9g get \u00e1 \u00feeim t\u00edmum s\u00f3larhringsins \u00feegar andinn bl\u00e6s \u00ed brj\u00f3st.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fan f\u00f3r a\u00f0 sofa, en hann h\u00e9lt \u00e1fram me\u00f0 leikriti\u00f0 sitt. \u00dea\u00f0 verk s\u00f3ttist honum h\u00e6gt; \u00fea\u00f0 bygg\u00f0i \u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0s\u00f6gunni um H\u00fasav\u00edkur-J\u00f3n, d\u00f3lginn sem K\u00f6lski sj\u00e1lfur \u00feor\u00f0i ekki a\u00f0 h\u00fdsa af \u00f3tta vi\u00f0 a\u00f0 missa v\u00f6ldin \u00ed v\u00edti, en sendi \u00ed \u00feess sta\u00f0 enn ne\u00f0ar me\u00f0 neista og m\u00f3k\u00f6ggul til a\u00f0 stofna eigi\u00f0 athvarf. Melurinn hann Dabbi, sem haf\u00f0i fengi\u00f0 glimrandi d\u00f3ma fyrir S\u00f3lon \u00ed fyrra, var alltaf a\u00f0 vi\u00f0ra hugmynd um a\u00f0 skrifa anna\u00f0 leikrit og sag\u00f0i hrafli\u00f0 um M\u00f6\u00f0ruvallamunkana bara hafa veri\u00f0 tilraun hj\u00e1 honum; en n\u00fa vildi Andr\u00e9s ver\u00f0a fyrri til, enda \u00fereyttur \u00e1 a\u00f0 standa \u00ed skugga vinar s\u00edns. N\u00fana sat hann me\u00f0 papp\u00edrs\u00f6rk og opna blekbyttu vi\u00f0 eldh\u00fasbor\u00f0i\u00f0, naga\u00f0i pennaenda og star\u00f0i \u00fat um gluggann \u00e1 n\u00e6tursortann. Honum hugna\u00f0ist hvernig myrkri\u00f0 reis undir nafni h\u00e9r utan \u00fe\u00e9ttb\u00fdlis, ekki ey\u00f0ilagt af \u00feessum rafurm\u00f6gnu\u00f0u m\u00fdrarlj\u00f3sum mannanna sem l\u00fdstu upp \u00feorp og kaupsta\u00f0i. En myrkri\u00f0, sem reynst haf\u00f0i svo m\u00f6rgu sk\u00e1ldinu innbl\u00e1stur, br\u00e1st honum n\u00fana. N\u00fa, \u00feegar dr\u00f3 n\u00e6r fyrsta vetrardegi, li\u00f0u dagar og n\u00e6tur hratt, l\u00edkt og augum v\u00e6ri depla\u00f0 \u00f3tt og t\u00edtt, <em>bjart-svart<\/em>, <em>bjart-svart<\/em>, <em>bjart-svart<\/em>. \u00dea\u00f0 var einmitt s\u00fa hugsun sem f\u00e6r\u00f0i honum titilinn a\u00f0 n\u00e6stu lj\u00f3\u00f0ab\u00f3k, <em>\u00deegar n\u00f3ttin deplar s\u00ednu svarta auga<\/em>. Og eitthva\u00f0 \u00ed l\u00edkingu vi\u00f0 myrkt lj\u00f3\u00f0 f\u00e6ddist:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001Er syrtir yfir s\u00e9st a\u00f0 l\u00e6v\u00edst l\u00edfi\u00f0 <br>\n\u2001er langur sveig\u00f0ur kuti, b\u00faksins ormur. <br>\n\u2001Hve t\u00f3m er \u00e6vin, hversu hvikult v\u00edfi\u00f0! <br>\n\u2001J\u00e1, hva\u00f0 er logni\u00f0 ef ei dulinn stormur? <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00deessa n\u00f3tt dreymdi hann aftur a\u00f0 J\u00fadas k\u00e6mi til hans, fyrst sem gyllt hno\u00f0a, sem m\u00f3ta\u00f0ist \u00fat \u00far myrkri og t\u00f3k \u00e1 sig mynd s\u00edra Matth\u00edasar, og Andr\u00e9s hugsa\u00f0i \u00ed draumnum a\u00f0 \u00fea\u00f0 hlyti a\u00f0 vera vegna \u00feess a\u00f0 Akureyrarkirkja hef\u00f0i veri\u00f0 nefnd, en mundi um lei\u00f0 a\u00f0 s\u00edra Matth\u00edas haf\u00f0i aldrei \u00fej\u00f3na\u00f0 n\u00fdju kirkjunni, bara \u00feeirri g\u00f6mlu \u00ed A\u00f0alstr\u00e6tinu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eHva\u00f0 sag\u00f0i \u00e9g ekki?\u201c m\u00e6lti Matti-J\u00fadas. \u201e\u00dea\u00f0 er alltaf til eitthva\u00f0 betra.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00dei\u00f0 eru\u00f0 einn og hinn sami, er \u00fea\u00f0 ekki?\u201c svara\u00f0i Andr\u00e9s \u00ed draumnum. \u201eJesj\u00fadas. E\u00f0a J\u00fadjes\u00fas. Annar vitjar \u00ed v\u00f6ku og hinn \u00ed svefni.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eHvor er n\u00fa betri, \u00e1ri f\u00e6ddur \u00e1 himni e\u00f0a engill borinn \u00ed v\u00edti?\u201c svara\u00f0i Matti-J\u00fadas. Hann var upp\u00e1kl\u00e6ddur, \u00ed sjakkett og lafafrakka, me\u00f0 stromphatt \u00e1 h\u00f6f\u00f0i og h\u00e9lt \u00e1 montpriki. \u201eMargtugginn, \u00fea\u00f0 er \u00e9g.\u201c Og Andr\u00e9s skildi a\u00f0 hann v\u00edsa\u00f0i til \u00feess hvernig botnfrosinn L\u00fas\u00edfer japla\u00f0i endalaust \u00e1 J\u00fadasi \u00ed ne\u00f0sta hring V\u00edtis samkv\u00e6mt Dante.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eOg samt get \u00e9g ekki treyst \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fei\u00f0 s\u00e9u\u00f0 einn og hinn sami,\u201c sag\u00f0i Andr\u00e9s beisklega. \u00cd draumnum var svi\u00f0smyndin or\u00f0in allir hringir v\u00edtis Dantes, me\u00f0 margv\u00edslegum baugunum eins og v\u00ed\u00f0\u00e1ttumiklum sv\u00f6lum me\u00f0 s\u00e1lum ford\u00e6mdra, \u00fear sem hver reis upp af \u00f6\u00f0rum l\u00edkt og \u00e1 p\u00f6llum gr\u00ed\u00f0arst\u00f3rs \u00ed\u00fer\u00f3ttaleikvangs, sem leysast upp \u00ed \u00f3endanlegt m\u00f3skumetta\u00f0 myrkur me\u00f0 auknum fjarska. \u201eSamt g\u00e6tir \u00fe\u00fa veri\u00f0 freistarinn a\u00f0 villa um fyrir m\u00e9r.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eTr\u00fa\u00f0u \u00fev\u00ed sem \u00fe\u00fa vilt,\u201c sag\u00f0i Matti-J\u00fadas fj\u00f6rlega. Syndin var \u00e6t\u00ed\u00f0 gle\u00f0ileg, dygg\u00f0in lei\u00f0inleg. \u201eEn \u00fe\u00fa veist, hvernig sem \u00e1 er liti\u00f0, a\u00f0 \u00e9g hef r\u00e9tt fyrir m\u00e9r.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g er t\u00f3mur,\u201c kvarta\u00f0i Andr\u00e9s \u00ed svefninum. \u201eMig skortir innbl\u00e1stur.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00de\u00fa getur alltaf skrifa\u00f0 um afkomendur \u00fe\u00edna,\u201c svara\u00f0i Matth\u00edas J\u00fadas.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g \u00e1 enga afkomendur.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c6. \u00fea\u00f0 var leitt.\u201c Kaldh\u00e6\u00f0nin leyndi s\u00e9r ekki \u00ed r\u00f3mi Matta-J\u00fadasar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEn L\u00f3renz \u00e1 \u00ferj\u00e1r d\u00e6tur. \u00c1 \u00e9g a\u00f0 skrifa um \u00fe\u00e6r? \u00de\u00e6r eru \u00e1 barnsaldri enn\u00fe\u00e1.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e<em>\u00derj\u00e1r systur<\/em> \u2013 g\u00f3\u00f0ur titill \u00e1 b\u00f3k. En hann hefur veri\u00f0 nota\u00f0ur. \u00c1 \u00e9g a\u00f0 kenna \u00fe\u00e9r v\u00edsu? <em>Hv\u00edldarlaus \u00ed hverri viku \/ hvika ei vi\u00f0 nokkra villu, \/ vaki yfir Ver\u00f3niku \/ og vernda\u02bc hana fr\u00e1 myrkri illu.<\/em>\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eHver er Ver\u00f3nika? \u00dea\u00f0 er \u00fatlenskulegt nafn.\u201c Var h\u00e6gt a\u00f0 skrifa s\u00f6gu \u00f3kominna ni\u00f0ja annarra?<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c6, far\u00f0u bara a\u00f0 sofa, Andr\u00e9s. \u00de\u00e9r er ekki vi\u00f0bjargandi.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g er sofandi.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00de\u00fa heldur \u00fea\u00f0.\u201c<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>III. hluti: 1945<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Svefnleysi, uppfinning andskotans, um \u00f3ttubili\u00f0 er verst.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Gat veri\u00f0 seinnipartur v\u00edsu, en hvernig var \u00fe\u00e1 s\u00e1 fyrri?<\/p>\n\n\n\n<p><em>Drottin lofa\u00f0u, d\u00fdr\u00f0 s\u00e9 hans, \u00ed draumheimi allt getur gerst.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Bannsettir aukastu\u00f0lar! Vi\u00f0 bein J\u00f3nasar! Vond v\u00edsa var eins og \u00f3fulln\u00e6g\u00f0 \u00e1stkona.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaglir, Fnj\u00f3sk, Va\u00f0lar: Undarleg, h\u00fan \u00edslenskan. Hva\u00f0 \u00fe\u00fdddu eiginlega \u00feessi or\u00f0? H\u00e9r sat hann andsp\u00e6nis myrkvu\u00f0um Vaglask\u00f3gi og horf\u00f0i \u00e1 dimma Fnj\u00f3sk\u00e1 sleikja bakka. Hva\u00f0 \u00e6tli <em>fnj\u00f3sk<\/em> \u00fe\u00fd\u00f0i? Bar kannski einhver landn\u00e1msma\u00f0ur vi\u00f0urnefni\u00f0 <em>fnj\u00f3ski<\/em>? A\u00f0 h\u00fasabaki l\u00e1 Va\u00f0lahei\u00f0i. Sem h\u00e9t v\u00e6ntanlega \u00e1\u00f0ur V\u00f6\u00f0lahei\u00f0i. Var \u00fear v\u00edsa\u00f0 \u00ed v\u00f6\u00f0 yfir illf\u00e6r flj\u00f3t? \u00c1tti hann ekki a\u00f0 hafa \u00feekkinguna \u00e1 takteinum, hann sem haf\u00f0i \u00edslensku a\u00f0 atvinnu?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00fa haf\u00f0i hann ekki sofi\u00f0 \u00e6rlega \u00ed \u00ferj\u00e1r n\u00e6tur. \u00derj\u00e1r mj\u00f3lkurhv\u00edtar m\u00f6rlenskar mi\u00f0sumarn\u00e6tur.<\/p>\n\n\n\n<p>Nei, ekki mj\u00f3lkurhv\u00edtar lengur. Komi\u00f0 var inn \u00ed heyannir og r\u00f6kkva\u00f0 yfir h\u00e1n\u00f3ttina, \u00fe\u00f3tt fari\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 birta a\u00f0 n\u00fdju \u00feennan morgun og \u00feunglamalegar \u00fatl\u00ednur hins eil\u00edfa Fornasta\u00f0afjalls v\u00e6ru ekki lengur blakkar. H\u00e9\u00f0an s\u00e1st \u00ed \u00e1tt a\u00f0 f\u00e1f\u00f6rnum hei\u00f0aveginum me\u00f0 \u00f6llum s\u00ednum bug\u00f0um og hlykkjum. A\u00f0 degi til hristust og skr\u00f6nglu\u00f0ust \u00fear \u00e1 m\u00f6linni mj\u00f3lkurb\u00edlar, \u00e1\u00f0ur en \u00feeir \u00f3ku enn verri vegi innansveitar og skiptu \u00e1 galvaniseru\u00f0um blikkbr\u00fasum \u00e1 br\u00fasap\u00f6llum vi\u00f0 heimtra\u00f0ir, nor\u00f0an fr\u00e1 Draflast\u00f6\u00f0um og D\u00e6li su\u00f0ur a\u00f0 Sellandi og Reykjum. B\u00faskapurinn l\u00e1 frekar h\u00e9r vestan \u00e1r, \u00fear sem sk\u00f3glendi var l\u00edti\u00f0, en austan gat a\u00f0 l\u00edta Vaglask\u00f3g og Lundssk\u00f3g, n\u00e6stum svartan \u00ed hverfulli n\u00e6turbirtunni, og fj\u00e6r \u00ed su\u00f0austri \u00de\u00f3r\u00f0arsta\u00f0arsk\u00f3g og Bakkaselssk\u00f3g. Sumpart voru \u00feetta leifar af sk\u00f3glendi sem haf\u00f0i m\u00e6tt landn\u00e1msm\u00f6nnum og tekist haf\u00f0i \u00ed aldanna r\u00e1s a\u00f0 verjast \u00e1gangi manna og fj\u00e1r, en annars fyrsta me\u00f0vita\u00f0a vi\u00f0leitni landsstj\u00f3rnarinnar til a\u00f0 r\u00e6kta upp landi\u00f0. H\u00e9\u00f0an s\u00e1 l\u00edka yfir bogabr\u00fana, sem \u00e1 s\u00ednum t\u00edma var s\u00f6g\u00f0 lengsta steinhla\u00f0na br\u00fa \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndum.<\/p>\n\n\n\n<p>Svefnleysi var uppfinning andskotans til a\u00f0 verjast kjaftava\u00f0linum \u00ed f\u00e9laga hans J\u00fadasi. \u00deannig sigra\u00f0i hi\u00f0 illa alltaf.<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s naga\u00f0i hornskeftan enda \u00e1 g\u00f6mlum st\u00edl og m\u00e6ndi hugsi \u00fat um nor\u00f0urv\u00edsandi eldh\u00fasglugga Bj\u00f6rtubrekku. Vi\u00f0 f\u00e6tur hans, \u00ed skoti s\u00ednu n\u00e6rri kam\u00ednunni, hringa\u00f0i sig t\u00edkin Perla. H\u00fan gat \u00fe\u00f3 sofi\u00f0. S\u00f3laruppr\u00e1sin var bl\u00e6\u00f0andi s\u00e1r, konunglegt pell og purpuri, gu\u00f0d\u00f3mlegt himinskautalj\u00f3\u00f0 rita\u00f0 me\u00f0 bl\u00f3\u00f0i krosshangans. Sk\u00e1ldi\u00f0 stakk st\u00edlnum aftur \u00ed blekbyttuna til a\u00f0 yrkja, en \u00far j\u00f3\u00f0s\u00f3tt fjallsins f\u00e6ddist m\u00fas:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001\u00c9g ligg, \u00fe\u00f3tt deyf\u00f0 og dofi <br>\n\u2001ei drauminn blekki. <br>\n\u2001\u00c9g l\u00e6t sem \u00e9g sofi, <br>\n\u2001en sofna ekki. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9si var\u00f0 hugsa\u00f0 til Katla-Nesa sem hristi sl\u00edkar st\u00f6kur fram \u00far erminni \u00ed sinni huglj\u00fafustu mynd, enda barnakennari. Nesi var au\u00f0vita\u00f0 \u00ed hinu rith\u00f6fundaf\u00e9laginu, \u00fev\u00ed r\u00f3tt\u00e6ka, \u00fear sem menn sv\u00e1fu svefni hinna r\u00e9ttl\u00e1tu, \u00ed fullvissu um flokk og fyrirheit, r\u00e1\u00f0stj\u00f3rn og r\u00edkisafskipti. <em>Sov\u00e9t-\u00cdsland, \u00f3skalandi\u00f0 \u2013 hven\u00e6r kemur \u00fe\u00fa?<\/em> \u00d6\u00f0lingur, einstakt valmenni. Fyrstur til a\u00f0 leyfa s\u00e9r a\u00f0 losa um r\u00edmi\u00f0. Eins og menn voru l\u00f6ngu farnir a\u00f0 gera \u00ed \u00fatlandinu. Var ekki Rimbaud fyrstur?<\/p>\n\n\n\n<p>Hva\u00f0 var sumar anna\u00f0 en \u00e1rst\u00ed\u00f0 \u00ed helv\u00edti? N\u00fa var Kristur \u00e1 r\u00f3\u00f0unni h\u00e6ttur a\u00f0 nenna a\u00f0 tala vi\u00f0 hann, enda ein \u00e1stkonan l\u00e1tin og hinar tv\u00e6r vildu varla \u00fe\u00fd\u00f0ast hann lengur. N\u00fa bei\u00f0 hans ekkert anna\u00f0 en vist \u00ed v\u00edti.<\/p>\n\n\n\n<p>Helv\u00edti hlaut a\u00f0 felast \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 k\u00fatveltast um me\u00f0 s\u00e1lina skekna \u00e1 fja\u00f0rad\u00fdnu \u00ed biksv\u00f6rtu myrkri, nei, \u00ed hv\u00edtbj\u00f6rtu myrkri, og hr\u00f6kkva upp vi\u00f0 minnsta \u00ferusk, heyra m\u00fasagang magnast \u00ed landskj\u00e1lftast\u00e6r\u00f0, finna v\u00e6ngja\u00feyt l\u00f3uunga vaxa upp \u00ed \u00f3b\u00e6rilega s\u00edbylju, \u00e1l\u00edta \u00e1lftakvak \u00fdlfur afturg\u00f6ngu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jafnvel b\u00fart\u00edkur g\u00e1tu sofi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s sat me\u00f0 t\u00e1r af kon\u00edaki \u00ed kv\u00f6rnu\u00f0um kaffibolla, en dreypti ekki \u00e1. Doktor Steingr\u00edmur \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ldssonur haf\u00f0i \u00e1 s\u00ednum t\u00edma, \u00e1\u00f0ur en hann f\u00f3r til Danmerkur, amast vi\u00f0 drykkju og sagst ekki geta m\u00e6lt s\u00e9rstaklega me\u00f0 \u00e1fengi sem r\u00e1\u00f0i vi\u00f0 svefnleysi. Og Andr\u00e9s var or\u00f0inn fr\u00e1bitinn solli, \u00e1tti \u00e6 erfi\u00f0ara me\u00f0 a\u00f0 gera skemmtan \u00far drykkju. Ef hann gutla\u00f0i \u00ed seinni t\u00ed\u00f0 var\u00f0 hann bara \u00feungur \u00ed skapi. \u00dea\u00f0 gat gerst a\u00f0 hann skenkti s\u00e9r slurk \u00ed glas a\u00f0 kveldi og hellti \u00f3hreyf\u00f0u \u00ed vaskinn n\u00e6sta morgun. Eina nautnin n\u00faor\u00f0i\u00f0 var a\u00f0 yrkja. Fyrir hvern? Lj\u00f3\u00f0? Hva\u00f0 voru \u00feau anna\u00f0 en uppr\u00f6\u00f0u\u00f0 or\u00f0 \u00fear sem oft kom fyrir or\u00f0asambandi\u00f0 <em>eins og<\/em>? Fyrir hvern skrifar ma\u00f0ur eiginlega? Mestmegnis fyrir sj\u00e1lfan sig, \u00e1kva\u00f0 hann. Gott var ef a\u00f0rir fengju einnig noti\u00f0 \u00feess. Skemmtilegast v\u00e6ri, ef honum t\u00e6kist a\u00f0 yrkja kv\u00e6\u00f0i, sem hlyti n\u00e1\u00f0 fyrir augum t\u00f3nsk\u00e1ldanna, svo a\u00f0 \u00feau semdu stef og \u00far yr\u00f0i s\u00f6nglag. \u00deetta voru menn farnir a\u00f0 gera \u00ed r\u00edkum m\u00e6li vi\u00f0 lj\u00f3\u00f0in hans Dabba vinar og l\u00edklega yr\u00f0u br\u00e1\u00f0lega samin l\u00f6g vi\u00f0 kv\u00e6\u00f0i Tomma, \u00feau voru svo fj\u00e1ri lagv\u00e6n. \u00d3l\u00edklegt \u00fe\u00f3 a\u00f0 nokkurn t\u00edma yr\u00f0i til lag \u00far lj\u00f3\u00f0i eftir D\u00f3ra \u2013 \u00feau voru ekki beint til \u00feess sni\u00f0in &#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ed\u00f0um vi\u00f0, h\u00e9r f\u00e6ddist anna\u00f0 v\u00edsukorn:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001Kollurinn er a\u00f0 klofna, <br>\n\u2001kemur \u00fat staka. <br>\n\u2001\u00c9g reyni svo a\u00f0 sofna, <br>\n\u2001samt mun \u00e9g vaka <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00deessar andv\u00f6kur f\u00f3ru andskotalega \u00ed hann. Hann var or\u00f0inn eins og laf\u00f0i Makbe\u00f0, h\u00e1lfgeggja\u00f0ur af svefnleysi. <em>Eins og<\/em>? Of m\u00f6rg <em>eins og<\/em>, hann <em>var<\/em> laf\u00f0i Makbe\u00f0. \u00dea\u00f0 var einmitt fa\u00f0ir doktorsins sem haf\u00f0i \u00fe\u00fdtt <em>Makbe\u00f0<\/em>, ekki satt? D\u00e9skotans vitleysa hvernig hugurinn l\u00e9t eins og \u00e1flogagjarn hundur og tengdi undarlegustu hluti saman, \u00feegar ma\u00f0ur haf\u00f0i ekki sofi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s d\u00e6sti. Helst hef\u00f0i hann vilja\u00f0 a\u00f0 n\u00e6sta lj\u00f3\u00f0ab\u00f3k hans h\u00e9ti <em>Andv\u00f6kur<\/em>, en s\u00e1 titill var fr\u00e1tekinn af Klettafjallask\u00e1ldinu, sem haf\u00f0i strita\u00f0 \u00ed b\u00faskap fr\u00e1 rism\u00e1lum til aftans og b\u00e6tt s\u00ed\u00f0an vi\u00f0 dagsverki \u00ed kve\u00f0skap \u00e1 n\u00f3ttunni. Og \u00fer\u00e1tt fyrir meintar andv\u00f6kur buga\u00f0ist Stephan G aldrei; kve\u00f0skapur hans var oftast uppl\u00edfgandi, sjaldnast \u00feungur. Nema \u00ed tilvikum sonanna, sem hann missti unga. Eins og Egill sterki. Sem s\u00fdndi a\u00f0 varla var \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 eignast b\u00f6rn. \u00cdslendingar \u00e1ttu eitt fjallask\u00e1ld og anna\u00f0 Klettafjallask\u00e1ld, \u00ed senn heim\u00f3ttarlegir og heimsborgaralegir. En einhver var\u00f0 a\u00f0 sinna k\u00fanum, hvort sem voru b\u00e6ndur, mj\u00f3lkurb\u00edlsstj\u00f3rar e\u00f0a sk\u00e1ld \u00ed \u00fatlenskum fj\u00f6llum. Ekki Andr\u00e9s \u00fe\u00f3, \u00f3nei! Hann var \u00e1 sk\u00e1ldalaunum Al\u00feingis. Eins og Dabbi, Gunni, D\u00f3ri og Nesi; kynsl\u00f3\u00f0 sk\u00e1lda sem haf\u00f0i fengi\u00f0 s\u00edna fylli af hjar\u00f0lj\u00f3\u00f0um og hj\u00e1setuv\u00edsum, fjalld\u00e6lsku og fj\u00f3lukve\u00f0skap. Str\u00ed\u00f0i var n\u00fdloki\u00f0 og Japanir sprengdir til andskotans me\u00f0 v\u00edtisv\u00e9lum. N\u00fa skyldi ort um helsprengjur og her, um at\u00f3m og \u00f3\u00f6ld, um borgir og b\u00edlagargan. Einsi Ben haf\u00f0i ort um Fimmtutr\u00f6\u00f0 \u00ed N\u00fdju J\u00f3rv\u00edk \u00ed Vesturheimi. Hvers vegna haf\u00f0i kve\u00f0skapur annars lifa\u00f0 me\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0inni? Kannski vegna \u00feess a\u00f0 \u00feeir nenntu ekki a\u00f0 sinna b\u00faskap, enda \u00ed illbyggilegu landi. \u00deannig var me\u00f0 \u00deorm\u00f3\u00f0 Kolbr\u00fanarsk\u00e1ld. Og S\u00edmon Dalask\u00e1ld. \u00datlendingar eins og Auden bentu \u00e1 a\u00f0 \u00cdslendingar, einir \u00fej\u00f3\u00f0a \u00ed Evr\u00f3pu, hef\u00f0u ekki skili\u00f0 eftir sig nein mannvirki \u00far steini \u00ed \u00fe\u00fasund \u00e1ra s\u00f6gu sinni, me\u00f0an a\u00f0rir hlutar \u00e1lfunnar moru\u00f0u \u00ed k\u00f6stulum og mikilfenglegum d\u00f3mkirkjum. \u00d3\u00fej\u00f3\u00f0 \u00ed \u00f3landi. Andr\u00e9s haf\u00f0i hitt Auden \u2013 monthana og stelpustr\u00e1k, sem kom gagngert til \u00cdslands til a\u00f0 geta gorta\u00f0 sig af \u00fev\u00ed og skrifa\u00f0 um \u00fea\u00f0 b\u00f3k. Eins og Morris. E\u00f0a Collingwood. Allir \u00ed leit a\u00f0 hetjusl\u00f3\u00f0um fornsagnanna \u2013 og fundu ekki anna\u00f0 en nau\u00f0a\u00f3merkilega mela og gr\u00f3\u00f0ursnautt ey\u00f0iland.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Helfr\u00f3<\/em> \u2013 haf\u00f0i einhver nota\u00f0 \u00fea\u00f0 nafn? Ekki svo hann myndi fyrir v\u00edst. Andr\u00e9s r\u00e1ma\u00f0i a\u00f0 v\u00edsu \u00ed sm\u00e1s\u00f6gu me\u00f0 \u00feessu nafni eftir Kobba T\u00f3r, en anna\u00f0 var \u00fea\u00f0 ekki. Titillinn h\u00e6f\u00f0i n\u00e6stu lj\u00f3\u00f0ab\u00f3k. \u00deeim mun frekar vi\u00f0eigandi \u00fear sem hann var laus vi\u00f0 \u00e1stkonufargani\u00f0. Enda gagna\u00f0ist hann varla konu lengur.<\/p>\n\n\n\n<p>Hann haf\u00f0i veri\u00f0 \u00f3\u00fearflega hranalegur vi\u00f0 Birnu \u00ed s\u00ed\u00f0asta skipti\u00f0 sem h\u00fan kom \u00ed vor. Hann haf\u00f0i seti\u00f0 vi\u00f0 eldh\u00fasbor\u00f0i\u00f0 og reynt a\u00f0 yrkja, me\u00f0an h\u00fan sat \u00ed \u00feykkb\u00f3lstru\u00f0um d\u00fdjagr\u00e6num h\u00e6gindast\u00f3l inni \u00ed stofu og staga\u00f0i \u00ed h\u00e1leist vi\u00f0 raflj\u00f3saskin, hummandi gamlan rev\u00edus\u00f6ng, en st\u00e6ldi jafnframt leikr\u00f6dd, hvort sem \u00feetta \u00e1tti a\u00f0 vera Brynj\u00f3lfur J\u00f3, Bjarni B\u00f6 e\u00f0a Haraldur \u00c1:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001Alltaf \u00feegar \u00e9g \u00e1 fr\u00ed<br>\n\u2001og m\u00e9r lei\u00f0ist b\u00e6num \u00ed,<br>\n\u2001\u00fe\u00e1 su\u00f0ur \u00ed Hafnarfj\u00f6r\u00f0 \u00e9g fl\u00fd<br>\n\u2001og fer \u00e1 kennder\u00ed. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u201eH\u00e6ttu \u00feessu gauli,\u201c haf\u00f0i hann hv\u00e6st \u00far eldh\u00fasinu. \u201eMa\u00f0ur n\u00e6r ekki a\u00f0 hugsa fyrir s\u00f6nglinu \u00ed \u00fe\u00e9r.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Hann heyr\u00f0i \u00e1 sn\u00f6ggri og \u00edskaldri \u00fe\u00f6gn hennar a\u00f0 h\u00fan firrtist vi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Hann hef\u00f0i \u00e1tt a\u00f0 bi\u00f0jast afs\u00f6kunar. Hann haf\u00f0i ekki \u00e6tla\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 vera hastur, \u00feetta hr\u00f6kk bara upp \u00far honum. Svona var a\u00f0 eldast; allt kom \u00f6fugt upp \u00far manni. Hvassyr\u00f0in voru ekki meint eins illa og \u00feau voru s\u00f6g\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>En hann haf\u00f0i ekki fengi\u00f0 sig til a\u00f0 bi\u00f0jast fyrirgefningar og Birna haf\u00f0i kvatt hann kuldalega f\u00e1um klukkustundum s\u00ed\u00f0ar og fengi\u00f0 far me\u00f0 mj\u00f3lkurb\u00edl sem renndi hj\u00e1 hla\u00f0i. Andr\u00e9s haf\u00f0i ekki s\u00e9\u00f0 hana s\u00ed\u00f0an.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deetta voru endalok t\u00edmabils. Dagar v\u00edns og r\u00f3sa taldir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hann haf\u00f0i fengi\u00f0 s\u00e9r b\u00fart\u00edk \u00ed sta\u00f0inn.<\/p>\n\n\n\n<p>Oj\u00e6ja. Klerkurinn yfir \u00e1 Ur\u00f0arl\u00e6k yr\u00f0i v\u00edsast feginn a\u00f0 kvennast\u00fassinu v\u00e6ri loki\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deegar Birna var farin haf\u00f0i hann fyllst eftirsj\u00e1 og p\u00e1ra\u00f0 afmorsv\u00edsu \u00e1 sp\u00e1ss\u00eduna. D\u00e1l\u00edti\u00f0 eins og munkakl\u00e1m \u00ed mi\u00f0aldahandriti:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001Til a\u00f0 banga brag til \u00fe\u00edn <br>\n\u2001bogann h\u00e1tt \u00e9g spenni. <br>\n\u2001Eitilhar\u00f0ur, \u00e1stin m\u00edn, <br>\n\u2001Amors lindarpenni. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>En \u00fea\u00f0 sem Andr\u00e9s vissi ekki og t\u00edminn einn \u00e1tti eftir a\u00f0 lei\u00f0a \u00ed lj\u00f3s var a\u00f0 hann haf\u00f0i \u00e1 \u00feeirri stundu, me\u00f0an hann skamma\u00f0i Birnu, veri\u00f0 a\u00f0 yrkja eitt sitt \u00e1stk\u00e6rasta lj\u00f3\u00f0, <em>Br\u00e1\u00f0um, br\u00e1\u00f0um<\/em>, \u00fear sem er a\u00f0 finna hin \u00fej\u00f3\u00f0kunnu erindi:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001\u00c9g a\u00f0eins r\u00e1\u00f0 eitt \u00f6llum kann og vil, <br>\n\u2001a\u00f0 elska, lifa, syngja, kneyfa og dansa. <br>\n\u2001Vi\u00f0, elskan, skulum, me\u00f0an t\u00edmi er til, <br>\n\u2001t\u00edna okkur bl\u00f3m og vefja kransa. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u2001J\u00e1, t\u00edmans nj\u00f3tum, tryllt og \u00f3lm \u00ed fasi, <br>\n\u2001og teygum v\u00edn og elskumst, lyftum glasi, <br>\n\u2001\u00fev\u00ed veik r\u00f3s dau\u00f0ans vex \u00e1 okkur b\u00e1\u00f0um <br>\n\u2001og v\u00edga\u00feyrnum n\u00edstir &#8211; br\u00e1\u00f0um, br\u00e1\u00f0um. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Al\u00fej\u00f3\u00f0 vissi aldrei hve holur t\u00f3nn var \u00ed kv\u00e6\u00f0inu, jafnvel ekki eftir a\u00f0 \u00fea\u00f0 var\u00f0 vins\u00e6lt s\u00f6nglag. Andr\u00e9s haf\u00f0i veri\u00f0 alg\u00e1\u00f0ur og \u00e1stlaus, \u00feegar hann orti, \u00ed \u00feann mund a\u00f0 gera sig kvenmannslausan til l\u00edfst\u00ed\u00f0ar. Dagar v\u00edns og r\u00f3sa li\u00f0nir. B\u00f3kmenntafr\u00e6\u00f0ingar seinni \u00e1ratuga \u00e1ttu eftir a\u00f0 lesa \u00fat \u00far kv\u00e6\u00f0inu l\u00edfsgle\u00f0i\u00e1hrif \u00far <em>Rubayyat<\/em> \u00d3mars Khayaams, enda fannst \u00e1rita\u00f0 eintak af \u00fe\u00fd\u00f0ingu Magn\u00fasar \u00ed b\u00f3kaherbergi Andr\u00e9sar a\u00f0 honum l\u00e1tnum. En einnig \u00fe\u00f3ttust spekingarnir a\u00f0 sunnan greina vott af b\u00f6ls\u00fdni Williams Blake \u00ed hinni <em>veiku r\u00f3s<\/em> og enn a\u00f0rir bentu \u00e1 a\u00f0 ort v\u00e6ri stakhent a\u00f0 h\u00e6tti Shakespeares.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:100px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>IV. hluti: 1946<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Litla sveitakirkjan a\u00f0 Ur\u00f0arl\u00e6k t\u00f3k ekki marga gesti \u00ed s\u00e6ti og \u00fev\u00ed var \u00fe\u00e9ttseti\u00f0 vi\u00f0 \u00fatf\u00f6rina. \u00c1 fremsta bekk sat eftirlifandi eiginma\u00f0ur hinnar l\u00e1tnu, svartkl\u00e6ddur, starandi \u00ed gaupnir s\u00e9r, veltandi milli fingra steinsv\u00f6rtum Fedora-hatti me\u00f0 bleksvartari silkibor\u00f0a, steinrunninn \u00e1 svip. Vi\u00f0 hli\u00f0 ekkilsins s\u00e1tu b\u00f6rn hans \u00ferj\u00fa, \u00f6ll \u00e1 sk\u00f3laaldri, drengirnir kj\u00f6krandi og sn\u00f6ktandi, st\u00falkan h\u00e1gr\u00e1tandi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 var \u00f3sk hinnar l\u00e1tnu a\u00f0 vera grafin \u00fearna, \u00e1 \u00e6skusl\u00f3\u00f0um.<\/p>\n\n\n\n<p>Kirkjan var ekki hl\u00fd og fr\u00e1 mannf\u00f3lkinu stafa\u00f0i frekar raki en varmi. Innandyra var saggasamt og utandyra var hr\u00e1slagalegt haustve\u00f0ur, rigningarslagi sem ja\u00f0ra\u00f0i vi\u00f0 slyddu, svo a\u00f0 f\u00e1t\u00e6klegar trj\u00e1hr\u00edslurnar hristust lauflausar \u00ed litlum sveitakirkjugar\u00f0inum er s\u00e1st \u00ed m\u00fdflugumynd \u00fat um gluggaborurnar \u00ed su\u00f0ur\u00e1ttina. \u00cd forarsva\u00f0inu \u00e1 hla\u00f0inu voru ni\u00f0urrigndir hestar bundnir vi\u00f0 hestastein og haf\u00f0i rei\u00f0f\u00f3lki\u00f0 vart gefi\u00f0 s\u00e9r t\u00f3m til a\u00f0 spretta fr\u00e1; montnustu b\u00e6ndurnir h\u00f6f\u00f0u komi\u00f0 \u00e1 dr\u00e1ttarv\u00e9lum, einn me\u00f0 aftan\u00edvagn tengdan, og einnig st\u00f3\u00f0u \u00fearna tveir e\u00f0a \u00fer\u00edr b\u00edlar og einn til vi\u00f0b\u00f3tar kom h\u00e6gfara akandi upp h\u00e1la forartr\u00f6\u00f0ina. Einhverjir gestir h\u00f6f\u00f0u skr\u00f6lt me\u00f0 \u00e1\u00e6tlunarb\u00edlnum innan fr\u00e1 Akureyri og sumir innansveitungar h\u00f6f\u00f0u komi\u00f0 f\u00f3tgangandi, eins og sj\u00e1 m\u00e1tti \u00e1 forugu kirkjug\u00f3lfinu. Fremur r\u00f6kkva\u00f0 var innandyra, enda fari\u00f0 spart me\u00f0 ol\u00edu og kerti, enn\u00fe\u00e1 skortur \u00e1 v\u00f6rum a\u00f0 afloknu str\u00ed\u00f0i. Veggir kirkjunnar voru m\u00e1la\u00f0ir \u00ed f\u00f6lgr\u00e6num lit sem sums sta\u00f0ar var flagna\u00f0ur. Innan vi\u00f0 gr\u00e1turnar var afar \u00fer\u00f6ngt og aldurhniginn, hempukl\u00e6ddur presturinn komst \u00fear varla fyrir. \u00dea\u00f0 var einnig me\u00f0 erfi\u00f0ismunum a\u00f0 tekist haf\u00f0i a\u00f0 koma kistunni inn \u00ed kirkjuna; sumir h\u00f6f\u00f0u tali\u00f0 hyggilegra a\u00f0 geyma hana yfir \u00e1 prestsetrinu. Belgurinn \u00e1 orgelgarminum var \u00f3\u00fe\u00e9ttur og \u00feurfti Mangi gamli, me\u00f0 hv\u00edtt h\u00e1ri\u00f0 str\u00edtt \u00ed allar \u00e1ttir, a\u00f0 st\u00edga l\u00e1tlaust til a\u00f0 la\u00f0a fram t\u00f3na sem l\u00edktust mest hv\u00edskri \u00ed m\u00e6\u00f0iveikri rollu.<\/p>\n\n\n\n<p>Klerkurinn var n\u00fdstiginn \u00ed st\u00f3linn me\u00f0 l\u00edkr\u00e6\u00f0una \u00feegar \u00fatidyrunum var svipt upp svo gusta\u00f0i um. Allt kirkjuskipi\u00f0 sneri sig \u00far h\u00e1lsli\u00f0num og horf\u00f0i frakkakl\u00e6ddan mann koma slagandi \u00ed g\u00e6ttina me\u00f0 blautan hatt \u00e1 h\u00f6f\u00f0i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eVi\u00f0 bein J\u00f3nasar! \u00c9g finn alla meinbugi \u00e1 \u00feessari ath\u00f6fn,\u201c hr\u00f3pa\u00f0i hann drykkjumannslega, eins og um hj\u00f3nav\u00edgslu v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eH\u00e9r er engu a\u00f0 m\u00f3tm\u00e6la, herra minn.\u201c \u00de\u00f3tt gamli presturinn v\u00e6ri \u00ed mi\u00f0ri r\u00e6\u00f0u fipa\u00f0ist hann varla. \u201eDau\u00f0inn vinnur s\u00edn verk, \u00f3h\u00e1\u00f0 vilja lifenda, \u00fev\u00ed mi\u00f0ur. Ef herrann vildi vera svo v\u00e6nn a\u00f0 setjast og hafa hlj\u00f3tt,\u201c Honum l\u00e1\u00f0ist a\u00f0 nefna a\u00f0 seti\u00f0 var \u00ed hverju r\u00fami og fyllt vel \u00fat \u00ed hornin.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00de\u00e1 m\u00f3tm\u00e6li \u00e9g dau\u00f0anum!\u201c Drukkni a\u00f0komuma\u00f0urinn vaga\u00f0i \u00feannig a\u00f0 hann steig \u00fdmist \u00ed t\u00e6rnar e\u00f0a h\u00e6lana. Votan hattinn haf\u00f0i hann \u00fe\u00f3 teki\u00f0 ofan og h\u00e9lt honum milli fingra.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00f0 baki a\u00f0komumanns \u00ed g\u00e6ttinni kom n\u00fa \u00ed lj\u00f3s annar ma\u00f0ur, undirgefnari og bl\u00e1edr\u00fa. S\u00e1 leit vandr\u00e6\u00f0alega og afsakandi \u00ed kringum sig, vitandi vits a\u00f0 jar\u00f0arf\u00f6r v\u00e6ri raska\u00f0. \u00deeir, sem h\u00f6f\u00f0u komi\u00f0 alla lei\u00f0 innan fr\u00e1 Akureyri, \u00feekktu leigub\u00edlstj\u00f3ra \u00e1 <em>g\u00f3\u00f0um b\u00edl<\/em>, hann F\u00fasa taxa. Hann sag\u00f0i vi\u00f0 \u00feann drukkna: \u201eKomi\u00f0 \u00fe\u00e9r n\u00fa, herra Andr\u00e9s. \u00c9g sag\u00f0i y\u00f0ur a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri ekki skynsamlegt &#8230;\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>En drukkni ma\u00f0urinn \u00ed g\u00e6ttinni l\u00e9t ekki segjast. Hann seildist dj\u00fapt \u00ed frakkavasann, dr\u00f3 \u00fea\u00f0an upp upp gulbr\u00fant pilluglas og h\u00e9lt \u00fev\u00ed h\u00e1tt \u00e1 lofti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eDau\u00f0inn,\u201c kalla\u00f0i hann \u00ed \u00e1tt a\u00f0 prestinum. \u201e\u00deetta er dau\u00f0inn.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Kli\u00f0ur f\u00f3r um ra\u00f0ir kirkjugesta. Skandall \u00ed uppsiglingu. <em>Er \u00feetta ekki sk\u00e1ldi\u00f0 a\u00f0 Bj\u00f6rtubrekku? J\u00fa. \u00dea\u00f0 er sagt a\u00f0 hann hafi haldi\u00f0 vi\u00f0 hana L\u00f3l\u00f3. Jafnvel a\u00f0 hann hafi reki\u00f0 hana \u00fat \u00ed &#8230; Ekki segja svona. Ekki fyrir framan b\u00f6rnin.<\/em> B\u00f6rn hinnar l\u00e1tnu voru sj\u00e1lf h\u00e6tt a\u00f0 gr\u00e1ta, h\u00f6f\u00f0u sn\u00fai\u00f0 h\u00f6f\u00f0i \u00e1 bekknum og m\u00e6ndu forvi\u00f0a \u00e1 a\u00f0komumanninn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00de\u00e1 greip R\u00f6gnvaldur fa\u00f0ir \u00feeirra til eigin r\u00e1\u00f0a. Hann st\u00f6kk \u00e1 f\u00e6tur, arka\u00f0i \u00fat kirkjug\u00f3lfi\u00f0 og \u00e6ddi a\u00f0 drykkjumanninum. \u201e\u00dea\u00f0 voru\u00f0 \u00fe\u00e9r sem dr\u00e1pu\u00f0 hana, Dr\u00e9si dj\u00f6full.\u201c R\u00f6gnvaldur \u00fdtti af fullu afli \u00e1 brj\u00f3sti\u00f0 \u00e1 kokk\u00e1l s\u00ednum. \u201eHvernig dirfist \u00fe\u00e9r a\u00f0 d\u00fakka upp h\u00e9rna, helv\u00edti\u00f0 y\u00f0ar?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s fr\u00e1 Bj\u00f6rtubrekku s\u00fdndi engin vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 \u00ed \u00fe\u00e1 veru a\u00f0 verja sig. Hann hr\u00f6kkla\u00f0ist \u00fat \u00far kirkjunni og ni\u00f0ur \u00ferepin tv\u00f6 og \u00e1tti erfitt me\u00f0 a\u00f0 halda jafnv\u00e6gi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00edlstj\u00f3ri Andr\u00e9sar reyndi a\u00f0 ganga \u00e1 milli, en ekkillinn var f\u00edlefldur og hrinti eklinum til hli\u00f0ar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1, s\u00fdndu hva\u00f0 \u00ed \u00fe\u00e9r b\u00fdr, R\u00f6ggi,\u201c sag\u00f0i Andr\u00e9s, bograndi, varla standandi \u00ed lappirnar. \u201eLemdu mig endilega. Eins og \u00fe\u00fa ger\u00f0ir vi\u00f0 hana.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Hann uppskar \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 m\u00e1tti b\u00faast: R\u00f6gnvaldur rumdi eins og tarfur, k\u00fdldi hann fyrra h\u00f6ggi\u00f0 \u00ed s\u00ed\u00f0una og hi\u00f0 s\u00ed\u00f0ara \u00e1 kj\u00e1lkann. \u201eHva\u00f0 \u00e1 anna\u00f0 a\u00f0 gera vi\u00f0 r\u00e6fil sem r\u00e6nir b\u00f6rn m\u00f3\u00f0ur sinni?\u201c umla\u00f0i hann slefandi \u00e1 me\u00f0an. Andr\u00e9s valt aftur fyrir sig \u00ed sva\u00f0i\u00f0 og missti pilluglasi\u00f0 \u00ed \u00faruga forina. Andst\u00e6\u00f0ingurinn kasta\u00f0i s\u00e9r yfir hann og reyndi a\u00f0 koma \u00e1 hann h\u00f6ggi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00ddmsir kirkjugestir voru komnir \u00ed dyrag\u00e6ttina og jafnvel \u00fat \u00e1 tr\u00f6ppur, en veigru\u00f0u s\u00e9r vi\u00f0 a\u00f0 leita \u00fat \u00ed rigninguna. \u00cd gluggum prestsetursins m\u00e1tti sj\u00e1 gard\u00ednur b\u00e6rast og forvitin kvenmannsandlit birtast, me\u00f0al annars gr\u00e1h\u00e6r\u00f0a prestsmadd\u00f6muna. Sumir karlarnir komu \u00fat, en skiptust \u00ed tvo h\u00f3pa: \u00de\u00e1 sem vildu standa \u00e1lengdar og nj\u00f3ta \u00e1floganna og hina sem vildu a\u00f0skilja \u00e1flogaseggina \u2013 sem reyndar var bara annar ma\u00f0urinn, \u00fev\u00ed a\u00f0 hinn s\u00fdndi l\u00edtil merki \u00feess a\u00f0 bera h\u00f6nd fyrir h\u00f6fu\u00f0 s\u00e9r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00de\u00f3tt menn veigru\u00f0u s\u00e9r vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f3hreinka sig stigu einhverjir \u00fat \u00ed rigninguna og dr\u00f3gu syrgjandi eiginmanninn ofan af hinum \u00f3sv\u00edfna kokk\u00e1l. Engin afs\u00f6kun vi\u00f0 \u00feessar kringumst\u00e6\u00f0ur a\u00f0 vera \u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6gur; \u00feeir sem meira m\u00e1ttu s\u00edn \u00ed samf\u00e9laginu \u00feurftu a\u00f0 s\u00fdna \u00f6\u00f0rum l\u00e1gmarksvir\u00f0ingu.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f6gnvaldur, me\u00f0 sparif\u00f6tin \u00fatb\u00edu\u00f0 \u00ed le\u00f0juslettum, reis \u00e1 f\u00e6tur.. \u201eHann er ekki \u00feess vir\u00f0i,\u201c hreytti hann \u00fat \u00far s\u00e9r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eAlveg r\u00e9tt,\u201c t\u00f3k einn undir \u00far h\u00f3pi \u00feeirra sem sefu\u00f0u hann, \u201ehann er ekki \u00feess vir\u00f0i.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s br\u00f6lti \u00e1 f\u00e6tur, me\u00f0 forarle\u00f0ju b\u00f3kstaflega drj\u00fapandi af frakka s\u00ednum, en f\u00e1ir virtust vilja a\u00f0sto\u00f0a hann. \u201eEn h\u00fan var \u00fe\u00f3 \u00feess vir\u00f0i.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Or\u00f0in hittu beint \u00ed mark, R\u00f6gnvaldur rak aftur upp \u00f6skur, hlj\u00f3p a\u00f0 honum, \u00fereif \u00ed frakkabo\u00f0ungana og keyr\u00f0i sk\u00e1ldi\u00f0 \u00e1 undan s\u00e9r \u00fat af hla\u00f0inu og um s\u00e1luhli\u00f0i\u00f0 inn \u00ed a\u00f0liggjandi kirkjugar\u00f0inn. Drukki\u00f0 f\u00f3rnarlambi\u00f0 \u00e1tti erfitt me\u00f0 a\u00f0 f\u00f3ta sig, rann \u00ed h\u00e1lu grasinu og var n\u00e1nast dreginn af eljara s\u00ednum s\u00ed\u00f0asta sp\u00f6linn. Halar\u00f3fa karlmanna fylgdi \u00e1 eftir og reyndi \u00e1rangurslaust a\u00f0 st\u00f6\u00f0va R\u00f6gnvald, sem var f\u00edlefldur og henti Andr\u00e9si \u00ed n\u00fdtekna og opna gr\u00f6fina.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00dearna eigi\u00f0 \u00fe\u00e9r best heima,\u201c \u00f6skra\u00f0i hann \u00e1 eftir kokk\u00e1lnum, \u00fereif eina rekuna \u00far moldarbingnum, moka\u00f0i klaufalegri sk\u00f3flufylli \u00ed br\u00e6\u00f0iskasti og hef\u00f0i hent verkf\u00e6rinu \u00ed gr\u00f6fina \u00e1 eftir drykkjuraftinum ef tveir vinnumenn prestsins hef\u00f0u ekki loks n\u00e1\u00f0 a\u00f0 st\u00f6\u00f0va hann og fjarl\u00e6gja \u00e1haldi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSvona, R\u00f6ggi, r\u00f3a\u00f0u \u00feig.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEkki gera illt verra.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEins og \u00e9g sag\u00f0i \u00e1\u00f0an, hann er ekki \u00feess vir\u00f0i.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f6gnvaldur horf\u00f0i \u00e1 Andr\u00e9s liggjandi \u00e1 hli\u00f0 \u00ed gr\u00f6finni. \u201eBest v\u00e6ri a\u00f0 henda helv\u00edtis kistunni beint ofan \u00e1 kvikindi\u00f0,\u201c hreytti hann \u00fat \u00far s\u00e9r. \u201e\u00de\u00e1 g\u00e6ti h\u00fan legi\u00f0 \u00e1 honum til eil\u00edf\u00f0arn\u00f3ns. H\u00fan drap sig j\u00fa \u00fat af honum.\u201c Og hann hr\u00e6kti \u00ed gr\u00f6fina.<\/p>\n\n\n\n<p>Allst\u00f3r \u00fevaga haf\u00f0i n\u00fa myndast \u00ed h\u00fa\u00f0arrigningunni \u00ed kirkjugar\u00f0inum og sam\u00fa\u00f0 flestra, ef ekki allra, l\u00e1 hj\u00e1 eiginmanninum, sem sat uppi me\u00f0 \u00ferj\u00fa m\u00f3\u00f0urlaus b\u00f6rn. Enda var hann farinn a\u00f0 gr\u00e1ta \u00feegar hann var leiddur aftur upp \u00ed kirkjuna til \u00feriggja gr\u00e1tandi barna sinna.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 kom \u00ed hlut b\u00edlstj\u00f3rans a\u00f0 hj\u00e1lpa hinu dau\u00f0adrukkna sk\u00e1ldi upp \u00far gr\u00f6finni og stumra yfir \u00fev\u00ed. B\u00e1\u00f0ir voru \u00feeir holdvotir og h\u00e6rur Andr\u00e9sar l\u00f6g\u00f0ust \u00ed gr\u00e1hv\u00edtum henglum ni\u00f0ur kollinn. Sk\u00e1ldi\u00f0 hr\u00f3pa\u00f0i \u00e1 eftir gestunum sem voru a\u00f0 hverfa aftur inn \u00ed kirkjuna til athafnar sem sett haf\u00f0i veri\u00f0 \u00ed uppn\u00e1m: \u201eH\u00e9r, \u00ed Herrans jurtagar\u00f0i, hefur Drottinn s\u00e1\u00f0 fr\u00e6jum s\u00ednum og \u00feau s\u00e1larbl\u00f3min munu upp spretta \u00e1 D\u00f3msdegi sem orm\u00e9tnir n\u00e1ir, ver\u00f0ugir \u00feess a\u00f0 fylla \u00f6ll s\u00e6ti \u00ed s\u00f6lum Himnar\u00edkis.\u201c En or\u00f0 hans hlutu enga athygli og kirkjudyrunum var loka\u00f0 \u00e1 eftir s\u00ed\u00f0asta manni. Og heyra m\u00e1tti smellinn \u00e1 eftir \u00feeim \u00feegar Mangi gamli l\u00e6sti me\u00f0 p\u00edpulykli s\u00ednum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g sag\u00f0i y\u00f0ur, herra Andr\u00e9s, a\u00f0 \u00feessi r\u00e1\u00f0ager\u00f0 v\u00e6ri ekki hyggileg.\u201c B\u00edlstj\u00f3rinn reyndi a\u00f0 \u00feurrka \u00f3hreinindin af frakka sk\u00e1ldsins me\u00f0 tvisti, en \u00fea\u00f0 var kj\u00e1nalegt upp\u00e1t\u00e6ki sem skila\u00f0i litlu, en maka\u00f0i jafnvel aurnum enn frekar \u00ed fl\u00edkina.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eGallinn vi\u00f0 mig, F\u00fasi,\u201c drafa\u00f0i Andr\u00e9s, \u201eer s\u00e1 a\u00f0 \u00e9g hl\u00edti aldrei skynsamlegum r\u00e1\u00f0um. \u00deess vegna er svona komi\u00f0 fyrir m\u00e9r. Og n\u00fa er \u00e9g or\u00f0inn eins og sj\u00e1lfur Kristur.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eN\u00fa?\u201c B\u00edlstj\u00f3rinn var ekki h\u00e6ttur a\u00f0 reyna a\u00f0 \u00feurrka me\u00f0 tvistinum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1, \u00e9g hef veri\u00f0 til grafar lag\u00f0ur og risi\u00f0 \u00fea\u00f0an upp. Ertu me\u00f0 fl\u00f6skuna \u00e1 \u00fe\u00e9r, F\u00fasi?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g skildi hana eftir \u00ed b\u00edlnum. Ella v\u00e6ri h\u00fan brotin.\u201c F\u00fasi leit \u00e1 sk\u00e1ldi\u00f0. \u201eEru\u00f0 \u00fe\u00e9r \u00f6rugglega \u00ed lagi? \u00de\u00e9r \u00feurfi\u00f0 ekki til l\u00e6knis?\u201c \u00deetta hlj\u00f3ma\u00f0i n\u00e6stum eins og hann teldi \u00feurfa a\u00f0 koma far\u00feega s\u00ednum \u00ed hendurnar \u00e1 m\u00f6nnum sem g\u00e6tu meti\u00f0 andlegt \u00e1stand hans.<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s hristi h\u00f6fu\u00f0i\u00f0. \u00deeir r\u00f6ltu \u00e1lei\u00f0is a\u00f0 s\u00e1luhla\u00f0inu og voru br\u00e1tt komnir \u00e1 kirkjuhla\u00f0i\u00f0 \u00fear sem F\u00fasi teyg\u00f0i sig eftir hatti sk\u00e1ldsins sem flaut \u00ed polli. \u201e\u00de\u00e9r vilji\u00f0 varla fara \u00fearna inn aftur?\u201c Hann kinka\u00f0i kolli \u00ed \u00e1tt a\u00f0 kirkjunni. \u201eEn kannski leyfir prestsmaddaman y\u00f0ur a\u00f0 snyrta y\u00f0ur?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eVarla a\u00f0 \u00e9g \u00feori. \u00c6tli yr\u00f0i ekki \u00e1 svipstundu h\u00e9ra\u00f0sfleygt um allt V\u00f6\u00f0la\u00feing a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ldi\u00f0 hafi k\u00e1ssast upp \u00e1 kerlingu klerksins?\u201c Andr\u00e9s f\u00f3r \u00far frakkanum og v\u00f6\u00f0la\u00f0i hann saman. Hann s\u00e1 \u00e1 svip b\u00edlstj\u00f3rans a\u00f0 honum leist ekki \u00e1 a\u00f0 f\u00e1 far\u00feegan \u00fatata\u00f0an \u00ed afturs\u00e6ti\u00f0. B\u00edllinn var afgamall Humber Super Snipe, sem Bretar h\u00f6f\u00f0u skili\u00f0 h\u00e9r eftir, m\u00f3del fr\u00e1 \u00fev\u00ed fyrir str\u00ed\u00f0, enda h\u00f6f\u00f0u \u00feeir ekki framleitt f\u00f3lksb\u00edla \u00ed neinum m\u00e6li \u00e1 str\u00ed\u00f0s\u00e1runum. \u201eNei, F\u00fasi minn, vi\u00f0 h\u00f6fum ekki fleira a\u00f0 gera h\u00e9rna. H\u00fan er farin a\u00f0 eil\u00edfu og \u00e9g hef teki\u00f0 \u00fat m\u00edna refsingu. Hvar er sopinn?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00edlstj\u00f3rinn teyg\u00f0i sig \u00ed afturs\u00e6ti\u00f0 eftir fl\u00f6skunni og r\u00e9tti sk\u00e1ldinu, en me\u00f0an \u00fea\u00f0 saup \u00e1 f\u00f3r F\u00fasi \u00ed b\u00edlskotti\u00f0, s\u00f3tti \u00fear nokkur g\u00f6mul eint\u00f6k af <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu<\/em> og dreif\u00f0i \u00far \u00feeim \u00ed s\u00e6ti b\u00edls s\u00edns til a\u00f0 \u00f3hreinka hann ekki umfram nau\u00f0syn. S\u00ed\u00f0ustu tveimur \u00f6rkunum kom hann fyrir \u00ed b\u00edlstj\u00f3ras\u00e6tinu, enda sj\u00e1lfur holdvotur. S\u00ed\u00f0an setti hann upp kaskeiti sitt og bau\u00f0 far\u00feeganum a\u00f0 setjast aftur \u00ed. \u201eVilji\u00f0 \u00fe\u00e9r n\u00fa ekki fara aftur heim a\u00f0 Bj\u00f6rtubrekku?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eHeim? \u00d3ekki! \u00c9g vil fara \u00ed a\u00f0ra kirkju.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eA\u00f0ra kirkju?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eAftur vestur um Va\u00f0lahei\u00f0i og \u00fat \u00ed \u00d6xnadal. \u00c9g hef heyrt \u00fev\u00ed fleygt a\u00f0 \u00fati \u00e1 Bakka hafi s\u00ed\u00f0ustu daga legi\u00f0 kista me\u00f0 kollega m\u00ednum. \u00d6nnur \u00fatf\u00f6r. Sk\u00e1l.\u201c Beinin, sem hann s\u00f3r svo oft vi\u00f0, voru s\u00f6g\u00f0 liggja \u00fear.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00dea\u00f0 ver\u00f0a engin, umm, lei\u00f0indi \u00fear?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eLei\u00f0indi?\u201c Andr\u00e9s hl\u00f3 st\u00f3rkarlalega \u00ed afturs\u00e6tinu. \u201eFr\u00e1leitt, elsku vinur. Ef \u00fe\u00fa ekur h\u00e6gt og vaggandi sofna \u00e9g eflaust eins og barn.\u201c Og \u00e1 lei\u00f0inni ni\u00f0ur foruga tr\u00f6\u00f0ina h\u00f3f hann a\u00f0 rausa, me\u00f0an b\u00edlstj\u00f3rinn r\u00fdndi \u00ed gegnum regnvatni\u00f0 sem vi\u00f0st\u00f6\u00f0ul\u00edti\u00f0 rann ni\u00f0ur framr\u00fa\u00f0una svo a\u00f0 vinnukonurnar h\u00f6f\u00f0u vart undan: \u201eEr h\u00e6gt a\u00f0 skrifa s\u00f6gu \u00e6ttar sinnar \u00f3kominnar, F\u00fasi? Er \u00fea\u00f0 ekki nokku\u00f0 geggju\u00f0 hugmynd? \u00c9g er viss um a\u00f0 skrattakollinum honum Dabba hefur ekki flogi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00ed hug. Hver \u00e6tti a\u00f0 vera s\u00f6guma\u00f0ur og fr\u00e1 hva\u00f0a sj\u00f3narhorni \u00e6tti a\u00f0 segja? M\u00f6rgum? \u00c6tti \u00fe\u00e1 ekki a\u00f0 hafa hana margr\u00e6\u00f0a, \u00ed \u00fdmsum l\u00f6gum og fr\u00e1 \u00fdmsum t\u00edmum? Ekki beint r\u00fassneska \u2013 \u00e9g k\u00e6ri mig ekkert um l\u00ednulega fr\u00e1s\u00f6gn, \u00fea\u00f0 er \u00f3m\u00f3dern. Ekki brei\u00f0a samf\u00e9lagsl\u00fdsingu eins og <em>Str\u00ed\u00f0 og fri\u00f0<\/em> e\u00f0a heimspekilega sk\u00e1lds\u00f6gu \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 <em>Karamazov-br\u00e6\u00f0ur<\/em>, \u00fe\u00f3tt eflaust k\u00e6mu fyrir \u00fer\u00edr br\u00e6\u00f0ur. Engir Mitya, Vanya e\u00f0a Alojsja h\u00e9r, samt. \u00der\u00edr er t\u00f6fratala \u00ed b\u00f3kmenntum, F\u00fasi, vissir\u00f0u \u00fea\u00f0? Bakkabr\u00e6\u00f0ur. \u00c1sa, Sign\u00fd og Helga. \u00d6rlaganornirnar. Kar\u00edturnar. \u00derj\u00e1r systur Ts\u00e9kovs. Nornirnar \u00ed Macbeth. Og \u00e1stkonurnar m\u00ednar.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Og F\u00fasi b\u00edlstj\u00f3ri m\u00e1tti hl\u00fd\u00f0a \u00e1 rausi\u00f0 \u00ed honum alla lei\u00f0 yfir \u00ed \u00d6xnadalinn, \u00f3s\u00e1ttur vi\u00f0 a\u00f0 \u00feurfa a\u00f0 aka foruga og h\u00e6gfarna \u00fej\u00f3\u00f0vegina sem allir voru \u00ed holum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deegar kom vestur \u00e1 Bakka tveimur klukkut\u00edmum s\u00ed\u00f0ar var l\u00f6ngu b\u00fai\u00f0 \u00far bokkunni og einnig teki\u00f0 a\u00f0 stytta upp \u00fe\u00f3tt \u00feungb\u00fai\u00f0 v\u00e6ri. Andr\u00e9s haf\u00f0i sofi\u00f0 langlei\u00f0ina og var ekki eins rykugur og fyrr. \u00de\u00f3r b\u00f3ndi sem \u00fearna r\u00e9\u00f0i h\u00fasum leit tortryggnu hornauga til hans, en veitti honum samt leyfi\u00f0 til a\u00f0 fara yfir l\u00e6kjarbr\u00fana og \u00fat \u00ed kirkju. F\u00fasi var\u00f0 eftir innandyra \u00e1 b\u00e6num til a\u00f0 \u00feurrka betur r\u00f6k f\u00f6t s\u00edn, \u00fe\u00e1\u00f0i \u00fear kaffisopa og ba\u00f0 leyfis a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0 nota sveitas\u00edmann til a\u00f0 hringja eitt s\u00edmtal inn \u00e1 Akureyri. Andr\u00e9s f\u00f3r yfir a\u00f0 \u00f3l\u00e6stri og l\u00e1greistri kirkjunni, gekk inn kirkjug\u00f3lfi\u00f0, smeyg\u00f0i s\u00e9r framhj\u00e1 hv\u00edtlakka\u00f0ri l\u00edkkistunni sem st\u00f3\u00f0 \u00fear \u00e1 b\u00fakkum og settist \u00e1 fremsta bekk. V\u00e6ngir altarist\u00f6flunnar st\u00f3\u00f0u opnir, \u00fe\u00f3tt engin v\u00e6ri messan, og kveikt var \u00e1 kertum \u00ed tveimur stj\u00f6kum \u00e1 altarinu. R\u00e9tt vi\u00f0 hli\u00f0 kistu fr\u00e6gasta st\u00e9ttarbr\u00f3\u00f0ur s\u00edns laut Andr\u00e9s h\u00f6f\u00f0i \u00ed vir\u00f0ingarskyni \u2013 og steinsofna\u00f0i s\u00ed\u00f0an \u00e1l\u00fatur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEins og hundur hj\u00e1 lei\u00f0i l\u00e1tins h\u00fasb\u00f3nda.\u201c Karlmannleg r\u00f6ddin barst a\u00f0 baki og vakti hann af v\u00e6rum blundi; f\u00f3tataki\u00f0 brast me\u00f0 d\u00e1litlu bergm\u00e1li undan fornf\u00e1legum g\u00f3lfbor\u00f0unum \u00ed mannau\u00f0u gu\u00f0sh\u00fasinu. \u201eE\u00f0a ertu bara or\u00f0inn svona d\u00e9skoti kirkjur\u00e6kinn? Tv\u00e6r kirkjur \u00e1 sama degi, skilst m\u00e9r.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s sneri s\u00e9r undrandi vi\u00f0 \u00fe\u00f3tt hann \u00feekkti vel dj\u00fapa r\u00f6ddina. \u201eDabbi? Hv\u00edl\u00edk tilviljun a\u00f0 \u00fe\u00fa skulir koma hinga\u00f0 \u00e1 sama degi!\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Dav\u00ed\u00f0 settist vi\u00f0 hli\u00f0 hans \u00e1 fremsta bekk, h\u00e1vaxinn og her\u00f0abrei\u00f0ur. Hann var kl\u00e6ddur \u00ed splunkun\u00fdjan ullarfrakka og bar hatt sinn \u00ed hendi. Hann haf\u00f0i bili\u00f0 alls\u00e6milegt \u00e1 milli \u00feeirra \u00feegar hann s\u00e1 forugan frakka Andr\u00e9sar.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> \u201eEngin tilviljun. F\u00fasi hringdi \u00ed mig og sag\u00f0i m\u00e9r a\u00f0 \u00fe\u00fa v\u00e6rir ekki upp \u00e1 \u00feitt besta \u00ed dag. En \u00fe\u00fa ert v\u00e6ntanlega a\u00f0 tigna vi\u00f0beini\u00f0 hans?\u201c Dav\u00ed\u00f0 kinka\u00f0i kolli \u00ed \u00e1tt a\u00f0 l\u00edkkistunni.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eVi\u00f0beini\u00f0 hans?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEr \u00fea\u00f0 ekki \u00fea\u00f0 sem \u00fe\u00fa segir alltaf? <em>Vi\u00f0bein J\u00f3nasar<\/em>?\u201c Hann brosti a\u00f0 eigin k\u00edmni, en gaut svo aftur auga a\u00f0 kistunni alvarlegri \u00ed brag\u00f0i. \u201eH\u00e9rna \u00e1 hann heima. En \u00feeir vilja hrifsa hann til s\u00edn og hola honum ni\u00f0ur fyrir sunnan.\u201c Hann k\u00edmdi aftur. \u201eGu\u00f0 for\u00f0i okkur fr\u00e1 \u00fev\u00ed, Dr\u00e9si, a\u00f0 vi\u00f0 ver\u00f0um svo mikil \u00fej\u00f3\u00f0sk\u00e1ld a\u00f0 \u00feeir heimti s\u00e1larhylkin okkar su\u00f0ur. Vi\u00f0 skulum hemja okkur og stilla andagiftinni \u00ed h\u00f3f.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00dea\u00f0 er vandam\u00e1l, sem \u00fe\u00fa \u00fearft vi\u00f0 a\u00f0 gl\u00edma, Dabbi, en varla \u00e9g.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deeir s\u00e1tu um t\u00edma \u00fe\u00f6gulir og ni\u00f0url\u00fatir, eins og til a\u00f0 votta kistunni vir\u00f0ingu s\u00edna. A\u00f0 endingu spur\u00f0i Dav\u00ed\u00f0: \u201eHefur\u00f0u s\u00e9\u00f0 beinin? Hefur einhver k\u00edkt \u00ed kistuna?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s hristi h\u00f6fu\u00f0i\u00f0. \u201eVi\u00f0 ver\u00f0um bara a\u00f0 hafa \u00fea\u00f0 fyrir satt. \u00dea\u00f0 \u00feyrfti ribbaldaflokk vopna\u00f0an k\u00fabeinum til a\u00f0 opna hana. Sigurj\u00f3n l\u00e9t geirnegla hana \u00e1\u00f0ur en hann h\u00e9lt aftur su\u00f0ur. \u00c9g held a\u00f0 hann hafi \u00f3ttast a\u00f0 einhver kynni a\u00f0 lauma beinunum burt e\u00f0a skipta \u00e1 \u00feeim.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eOg \u00fe\u00fa situr bara h\u00e9rna eins og var\u00f0ma\u00f0ur?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s yppti \u00f6xlum. \u201eVar\u00f0ma\u00f0ur e\u00f0a v\u00f6kuma\u00f0ur &#8211; \u00e9g sit h\u00e9rna og l\u00e6t renna af m\u00e9r, punktur. Annars koma f\u00e1ir, \u00feetta er of miki\u00f0 \u00far alfaralei\u00f0. Helst a\u00f0 sveitungar \u00e1lpist v\u00edst hinga\u00f0, \u00d6xnd\u00e6lir sj\u00e1lfir. \u00deeir segjast eiga hann. B\u00f3ndinn h\u00e9r \u00e1 Bakka hefur lykla og leyfir kirkjunni a\u00f0 standa opinni a\u00f0 fyrirm\u00e6lum s\u00e9ra Sigur\u00f0ar \u00e1 M\u00f6\u00f0ruv\u00f6llum. Svo er alltaf einstaka rati sem nennir a\u00f0 leggja \u00e1 sig fer\u00f0alag innan fr\u00e1 Akureyri. Eins og \u00fe\u00fa.\u201c Andr\u00e9s leit loks almennilega \u00e1 sk\u00e1ldbr\u00f3\u00f0ur sinn. \u201eHelv\u00edti ertu draugf\u00ednn, ma\u00f0ur.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g er n\u00fdkominn heim fr\u00e1 Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0. Heims\u00f3tti hann \u00c1rna \u00ed Tullinge. Og \u00ed Ynglingar\u00edki er h\u00e6gt a\u00f0 kaupa varning; \u00feeir \u00feurfa \u00fe\u00f3 ekki a\u00f0 endurreisa atvinnul\u00edf sitt eftir str\u00ed\u00f0 af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feeir t\u00f3ku ekki \u00fe\u00e1tt.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g heyr\u00f0i a\u00f0 Per Albin Hanson v\u00e6ri dau\u00f0ur.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1, en \u00fea\u00f0 var ekki \u00e9g sem drap hann,\u201c svara\u00f0i Dav\u00ed\u00f0 glettinn. \u201eNema hann hafi heyrt eitthvert lj\u00f3\u00f0i\u00f0 mitt og drepist \u00far lei\u00f0indum.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 krimti \u00ed Andr\u00e9si og Dav\u00ed\u00f0 skynja\u00f0i a\u00f0 hann haf\u00f0i n\u00e1\u00f0 til lj\u00f3sari hli\u00f0ar s\u00e1lar vinar s\u00edns. Hann virti svo fyrir s\u00e9r altarist\u00f6fluna; kertin h\u00f6f\u00f0u brunni\u00f0 nokku\u00f0 ni\u00f0ur. Kirkjan var \u00f3venju bj\u00f6rt af gu\u00f0sh\u00fasi a\u00f0 vera, me\u00f0 allm\u00f6rgum gluggum, nokku\u00f0 st\u00f3rum og \u00f3steindum. Dav\u00ed\u00f0 t\u00f3k ofan gleraugun, \u00feurrka\u00f0i hvarmana og renndi augum yfir skeifulaga gr\u00e1turnar me\u00f0 s\u00ednum renndu p\u00edl\u00e1rum. \u00de\u00e1 loks virti hann betur fyrir s\u00e9r kremhv\u00edtu einf\u00f6ldu kistuna, sem st\u00f3\u00f0 \u00fear \u00fevert fyrir framan. \u00c1 f\u00f3tagafli hennar haf\u00f0i veri\u00f0 festur silfurskj\u00f6ldur me\u00f0 grafinni \u00e1letrun, \u00e1 lokinu var einfaldur upphleyptur kross, vi\u00f0 h\u00f6f\u00f0alagi\u00f0 haf\u00f0i veri\u00f0 komi\u00f0 fyrir tveimur \u00edslenskum f\u00e1num \u00e1 l\u00e1gum sl\u00fatandi l\u00e1t\u00fansst\u00f6ngum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00deeir vilja v\u00edst hola henni ni\u00f0ur \u00e1 \u00deingv\u00f6llum,\u201c m\u00e6lti Andr\u00e9s. \u201eSegja a\u00f0 Einsi karlinn s\u00e9 a\u00f0 ver\u00f0a einmana \u00fear.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c6tli Einsi kysi ekki fremur kvenmannsbelg vi\u00f0 hli\u00f0ina til a\u00f0 ylja s\u00e9r?\u201c N\u00fa hl\u00f3gu \u00feeir b\u00e1\u00f0ir og Dav\u00ed\u00f0 h\u00e9lt \u00e1fram og lyfti hendinni me\u00f0 hattinum \u00ed \u00e1tt a\u00f0 kistunni: \u201eG\u00e1rungar segja a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 ekkert J\u00f3nas, heldur bara \u00f3samst\u00e6tt aldagamalt beinarusl \u00far d\u00f6nskum sl\u00e1trurum og b\u00f6kurum.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eV\u00e6ri ekki m\u00e1tulegt \u00e1 sagna\u00fej\u00f3\u00f0ina a\u00f0 grafa \u00fatlenskan sl\u00e1trara \u00ed misgripum fyrir sinn besta son?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eSussum suss, Dr\u00e9si, svona nokku\u00f0 segjum vi\u00f0 ekki. A\u00f0 minnsta kosti ekki upph\u00e1tt. Kannski seinna, en ekki n\u00fana. L\u00fd\u00f0veldi\u00f0 er ungt og eyru \u00feess vi\u00f0kv\u00e6m.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eEr \u00fea\u00f0 ekki a\u00f0allega Hriflu-J\u00fadas sem stendur fyrir a\u00f0 koma kistunni fyrir \u00e1 \u00deingv\u00f6llum? \u00c6tti snepjumenni\u00f0 ekki a\u00f0 standa me\u00f0 heimam\u00f6nnum \u00ed \u00feessu m\u00e1li? Hann er j\u00fa h\u00e9\u00f0an \u00far h\u00e9ra\u00f0i. Kvislingur \u2013 \u00fe\u00f3tt \u00e9g m\u00e6li ekki me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hann hlj\u00f3ti s\u00f6mu \u00f6rl\u00f6g og s\u00e1 norski \u00ed fyrra.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eKvislingur?\u201c Dav\u00ed\u00f0 hagr\u00e6ddi gleraugunum sem voru \u00ed hinni landsfr\u00e6gu sv\u00f6rtu kringl\u00f3ttu umgj\u00f6r\u00f0. Augun voru t\u00e1rvot og ro\u00f0i \u00ed augnlokunum; hann \u00e1tti vi\u00f0 s\u00edvaxandi hvarmab\u00f3lgu a\u00f0 str\u00ed\u00f0a. \u201eJa, \u00fear ertu kominn me\u00f0 skemmtilegt n\u00fdyr\u00f0i. Br\u00fakh\u00e6ft til r\u00edms l\u00edka. Kvislingur, mislingur, nei, bara \u00ed fleirt\u00f6lu, kvislingar, mislingar.\u201c Hann var\u00f0 fjarr\u00e6nn \u00e1 svip, eins og oft \u00feegar hann velti fyrir s\u00e9r hlutunum \u2013 e\u00f0a bara merkingu or\u00f0a. \u201eHm, mislingar, skr\u00edti\u00f0 or\u00f0. Af hverju \u00e6tli \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00ed fleirt\u00f6lu? Og hva\u00f0 skyldi \u00fea\u00f0 merkja?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eOg gr\u00edslingur sem g\u00e6ti \u00fe\u00fdtt l\u00edtill gr\u00eds &#8230;\u201c Andr\u00e9s var a\u00f0 hn\u00edga saman \u00ed s\u00e6tinu, en settist n\u00fa reffilega upp og r\u00e9tti \u00far bakinu \u00feegar hann s\u00e1 hve samr\u00e6\u00f0urnar voru a\u00f0 \u00fer\u00f3ast \u00ed kj\u00e1nalega \u00e1tt. \u201eVarst \u00fe\u00fa sendur til a\u00f0 s\u00e6kja mig?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00c9g fr\u00e9tti af upp\u00e1komunni \u00fati \u00e1 Ur\u00f0arl\u00e6k,\u201c vi\u00f0urkenndi Dav\u00ed\u00f0. \u201eF\u00fasi taxi hringdi \u00ed mig inn \u00e1 Akureyri og sag\u00f0ist hafa \u00e1hyggjur af \u00fe\u00e9r \u2013 og \u00e9g svona n\u00fdkominn a\u00f0 utan. \u00c9g f\u00e9kk hann til a\u00f0 skj\u00f3tast eftir m\u00e9r og vi\u00f0 komum beint hinga\u00f0. Hann b\u00ed\u00f0ur enn hinum megin vi\u00f0 \u00e1na.\u201c Dav\u00ed\u00f0 lag\u00f0i l\u00f3fann \u00e1 framhandlegg Andr\u00e9sar. \u201eV\u00e6ri n\u00fa ekki heillar\u00e1\u00f0 a\u00f0 koma me\u00f0 okkur inn \u00ed b\u00e6? \u00c9g skal s\u00fdna \u00fe\u00e9r n\u00fdja h\u00fasi\u00f0 mitt.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eS\u00fdna m\u00e9r \u00fea\u00f0? \u00c9g hef n\u00fa komi\u00f0 \u00feanga\u00f0.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1, einu sinni, en \u00fea\u00f0 var \u00ed hitti\u00f0fyrra og \u00fe\u00e1 var \u00e9g ekki almennilega fluttur inn. N\u00fana hefur \u00f6llu veri\u00f0 komi\u00f0 fyrir \u00e1 sinn sta\u00f0.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s leit \u00e1 vin sinn me\u00f0 vonarglampa \u00ed augum. \u201eB\u00fd\u00f0ur\u00f0u upp \u00e1 einn?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dea\u00f0 dimmdi yfir svip Dav\u00ed\u00f0s. \u201e\u00c9g er or\u00f0inn \u00f3ttalega latur til drykkjunnar \u00ed seinni t\u00ed\u00f0, nenni varla a\u00f0 draga tappa \u00far fl\u00f6sku. Ekki bara af \u00fev\u00ed a\u00f0 doksinn segir a\u00f0 \u00e9g \u00feurfi a\u00f0 halda bl\u00f3\u00f0\u00fer\u00fdstingnum ni\u00f0ri, heldur bara &#8230; heldur bara &#8230; s\u00e9 \u00e9g ekki almennilega tilganginn \u00ed \u00fev\u00ed lengur. En,\u201c hann s\u00e1 vonbrig\u00f0in \u00ed svip vinar s\u00edns, \u201ehva\u00f0 gerir ma\u00f0ur ekki \u00feegar t\u00fdndur sonur sn\u00fdr heim? A\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u sl\u00e1trar ma\u00f0ur alik\u00e1lfinum.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s st\u00f3\u00f0 \u00e1 f\u00e6tur. \u201eM\u00e9r er sagt a\u00f0 \u00feeir \u00e6tli a\u00f0 halda minningarath\u00f6fn h\u00e9rna \u00ed kirkjunni \u00e1 morgun. S\u00ed\u00f0an ver\u00f0i kistan flutt su\u00f0ur, me\u00f0 s\u00fdslumannsvaldi ef til \u00fearf.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eMeinar\u00f0u a\u00f0 \u00fe\u00fa viljir vera vi\u00f0staddur ath\u00f6fnina?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s hristi h\u00f6fu\u00f0i\u00f0. \u201e\u00c9g hef vari\u00f0 n\u00e6gum t\u00edma me\u00f0 d\u00f6nskum sl\u00e1trara h\u00e9rna. Hann \u00feolir betur en \u00e9g gestanau\u00f0 og m\u00fag\u00e6sing morgundagsins.\u201c Hann reis sn\u00f6ggt \u00e1 f\u00e6tur og gekk r\u00f6sklega af sta\u00f0 svo Dav\u00ed\u00f0 st\u00f6kk l\u00edka upp og hlj\u00f3p vi\u00f0 f\u00f3t til a\u00f0 halda \u00ed vi\u00f0 vin sinn.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eJ\u00e1, dr\u00edfum okkur,\u201c sag\u00f0i s\u00e1 s\u00ed\u00f0arnefndi. \u201eVi\u00f0 skulum fr\u00edska upp \u00e1 \u00feig. \u00dea\u00f0 er ba\u00f0herbergi \u00ed n\u00fdja h\u00fasinu. \u00d6ll n\u00fdm\u00f3\u00f0ins \u00fe\u00e6gindi.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deeir komu \u00fat \u00far forkirkjunni \u00ed haustkuli\u00f0. Dumbungur var enn \u00ed lofti, en \u00farkoman h\u00e6tt, og \u00feokkalega s\u00e1 um sveitir inn \u00e1 fj\u00f6r\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00feokubakkar l\u00e9ku um tinda; Hraundranginn me\u00f0 \u00f6llu hulinn. Handan \u00d6xnadals\u00e1rinnar, \u00fati \u00e1 Steinsst\u00f6\u00f0um, virtist b\u00f3ndinn hafa fest v\u00f6rub\u00edl \u00ed haustsva\u00f0i. \u00c1 hla\u00f0inu kv\u00f6ddu sk\u00e1ldbr\u00e6\u00f0urnir \u00de\u00f3r kirkjub\u00f3nda me\u00f0 handabandi og virktum, en hann haf\u00f0i slegi\u00f0 b\u00fast\u00f6rfum \u00e1 frest og vappa\u00f0 utan vi\u00f0 kirkjuna \u00e1 me\u00f0an tveir sk\u00e1ldj\u00f6frar lifandi og s\u00e1 \u00feri\u00f0ji l\u00e1tinn voru \u00fear inni.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201e\u00de\u00e9r viti\u00f0 a\u00f0 foreldrar hans og systir eru grafin h\u00e9r \u00ed gar\u00f0inum?\u201c spur\u00f0i b\u00f3ndinn \u00f3framhleypinn.<\/p>\n\n\n\n<p>Andr\u00e9s var heldur f\u00e1skiptinn, enda haf\u00f0i hann sofi\u00f0 \u00ed kirkjunni drj\u00fagan dagspart. \u00dea\u00f0 kom \u00fev\u00ed \u00ed hlut Dav\u00ed\u00f0s a\u00f0 svara.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eVi\u00f0 komum seinna a\u00f0 vitja \u00feeirra,\u201c sag\u00f0i hann vingjarnlega, \u201e\u00feegar \u00f6ll fj\u00f6lskyldan hefur sameinast \u00fear. Haf \u00fe\u00f6kk fyrir \u00fe\u00edna a\u00f0sto\u00f0.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Frakkakl\u00e6ddu vinirnir r\u00f6ltu arm \u00ed arm ni\u00f0ur a\u00f0 g\u00f6ngubr\u00fanni, en handan hennar bei\u00f0 leigub\u00edllinn og F\u00fasi taxi sveifla\u00f0ist sn\u00f6ggt \u00fat, \u00feegar hann s\u00e1 \u00fe\u00e1 n\u00e1lgast. Gamli Humberinn var forugur upp um dekk og bretti og mi\u00f0jar hur\u00f0ir, en F\u00fasi t\u00f3k s\u00e9r st\u00f6\u00f0u teinr\u00e9ttur, opna\u00f0i afturdyrnar, heilsa\u00f0i innvir\u00f0ulega og bar fingur a\u00f0 st\u00e9li \u00fe\u00f3tt tuska v\u00e6ri enn \u00ed hendi. Andr\u00e9s kinka\u00f0i kolli kump\u00e1nlega en or\u00f0alaust til hans og Dav\u00ed\u00f0 m\u00e6lti mynduglega: \u201e\u00deakka \u00fe\u00e9r fyrir, Vigf\u00fas,\u201c um lei\u00f0 og hann a\u00f0sto\u00f0a\u00f0i f\u00e9laga sinn inn \u00ed baks\u00e6ti\u00f0 sem haf\u00f0i auglj\u00f3slega veri\u00f0 \u00ferifi\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>F\u00fasi settist \u00ed b\u00edlstj\u00f3ras\u00e6ti\u00f0 og spur\u00f0i: \u201eHvert skal aka, herramenn?\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u201eHeim til m\u00edn,\u201c svara\u00f0i Dav\u00ed\u00f0. \u201e\u00dea\u00f0 er \u00e1g\u00e6tur \u00e1fangasta\u00f0ur fyrsta veifi\u00f0.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Helgi Ing\u00f3lfsson I. hluti: 1941 \u201eAllt vald er m\u00e9r gefi\u00f0 \u00e1 himni og j\u00f6r\u00f0u,\u201c sag\u00f0i Jes\u00fas ofan af krossinum. Andr\u00e9s leit ergilega upp, kviknakinn. \u00cd gu\u00f0anna b\u00e6num, hugsa\u00f0i hann, ekki n\u00fana! Vissulega var s\u00e9rstakt, jafnvel einstakt, a\u00f0 frelsarinn tala\u00f0i til hans. En Herrann kunni sig ekki og valdi hin vandr\u00e6\u00f0alegustu augnablik. \u201eEigi er \u00e9g kominn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-757","page","type-page","status-publish","hentry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stelkur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stelkur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/stelkur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stelkur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stelkur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=757"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/stelkur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":821,"href":"https:\/\/stelkur.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/757\/revisions\/821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stelkur.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}