Tapio Koivukari

Mig minnir að konurnar hafi átt hugmyndina að ferðalaginu. Hófí kom til mín með hugmyndina og ég samþykkti hana eftir smá hik. Brátt var ég eiginlega farinn að hlakka til, eftir að við höfðum gengið frá nokkrum smáatriðum.

Við undirbjuggum okkur í nokkrar vikur. Handa Sóleyju var keypt tjalddýna og svefnpoki og eitthvað annað. Ef einhver er algjört borgarbarn, ekki alin upp á mölinni heldur malbikinu þá er það hún Sóley, besta vinkona Hólmfríðar, kærustunnar minnar, og ég hafði alltaf frétt af högum hennar og athæfi. Dökkhærða, fjöruga Sóley, trúnaðarvinkona ljóshærðu og hógværu Hófíar minnar.

Ég skildi samt að það var í rauninni Sóley sem hafði komið með hugmyndina um útileguferð, ekki síst vegna nýja unnustans. Meðan ég hafði verið með Hólmfríði hafði Sóley átt í tveimur eða þremur samböndum, alltaf höfðu þessir strákar verið algerlega stórmerkilegir og einstakir og loksins loksins hafði Sóley fundið hina sönnu ást. Og alltaf var hún tilbúin að taka upp nýtt áhugamál með nýjum elskhuga. Við Hófí lifðum aftur á móti frekar rólegu og jafnvel hversdagslegu lífi. Stundum kvartaði Hófí yfir því að við værum ekki með ástríðu eins og sumt fólk. Ég svaraði að lífið væri í stórum dráttum aðallega hversdagsleiki og gott að geta þrifist í honum. Það skiptir mestu máli, sagði ég. Ég var reyndar með reynslu af öðru líka, en hafði ekki haft fyrir því að segja Hólmfríði frá öllu sem átti sér stað áður en við kynntumst. Við vorum góð saman og áttum meira að segja sameiginleg áhugamál. Einu sinni höfðum við farið í útilegu á Þórsmörk og höfðum þannig reynslu af því sem við vorum að leggja í með vinafólki okkar.

Sóley hafði farið með vinnufélögum í starfsmannaútilegu og hafði einhvern veginn frelsast þar. Nú áttu allir bara að fara í útilegu. Þau höfðu klifrað á björgum og farið á gúmmíbátum niður flúðir. Örugglega skemmtilegt, en ég kímdi með sjálfum mér og minntist þess hvernig hún hafði enn verið kaffistofudrottning fyrir nokkrum vikum. Reyndar hafði hún gilda og klassíska ástæðu til að breytast: Leiðsögumaðurinn í þessari ferð hafði verið Árni nokkur og sá maður átti nú hug Sóleyjar allan.

Árni var bráðmyndarlegur maður – gæjarnir hennar Sóleyjar voru alltaf myndarlegir – en, að minnsta kosti í minni návist, frekar fámáll. Hann hafði mjög rólega nærveru, það mátti hann eiga, en það var samt eitthvað framandi. Ég fékk það á tilfinninguna að hann hefði búið góðan part af ævinni einhvers staðar í útlöndum. Eða, eins og mér datt einnig í hug, hjá ströngum sértrúarhópi. Með foreldrum sínum kannski. Maður fær stundum að lesa um Íslendinga sem hafa gengið í einhvern öfgafullan söfnuð erlendis og sloppið svo þaðan með naumindum. Kveikjan fyrir þessa ágiskun hjá mér var sú að Árni virtist ekki fatta neina brandara um eða tilvitnanir í unglingamenningu æsku okkar, eins og í rokklög, sjónvarpsþætti eða annað slíkt. Hann tók ekki eftir neinu slíku og brosti ekki. Samt var hann með húmor, það vantaði ekki. Hann var eiginlega með alveg kolsvartan og þar með mjög íslenskan húmor. Þannig að ég ályktaði að hann hefði alist upp erlendis eða á sjónvarpslausu heimili.

En ég fór ekki að spyrja hann úti neitt svona. Mamma mín hafði alltaf sagt að aðgát skyldi hafa í nærveru sálar. Og maður á ekki að forvitnast um eitthvað sem náunginn sjálfur kærir sig ekki um að minnast.

Það kom mér sannarlega á óvart að einmitt hann skyldi stinga upp á að við færum í útilegu á þetta tiltekna svæði. Þangað sem ég á eiginlega rætur til að rekja. Hann sagðist meira að segja eiga kunningja í næsta nágrenni og nefndi frænda minn og konuna hans með nafni. Og að þessi frændi minn gæti ferjað okkur yfir í þjóðgarðinn. Ég þekkti þessi hjón frá barnæsku og hafði verið hjá þeim á sumrin, eða að minnsta kosti tvö sumur. En svo hafði ýmislegt borið að garði í fjölskyldunni og sambandið rofnað, lengi sendum við þó jólakort hvert til annars. Fyrsta hugsun mín var að þetta gengi nú ekki, ég þorði ekki að hitta þetta góða og heiðarlega fólk, en svo rann upp fyrir mér, að hér væri lífið eða forsjónin eða alheimurinn að bjóða mér möguleika á að endurnýja sambandið við þau. Og komast í þokkabót á svæðið sem föðurættin mín var í rauninni frá. Þetta gæti verið, fyrir mig, persónuleg sáttaferð eða einhvers konar pílagrímsganga.

Ég sagði Árna frá þessum skyldleika, hann svaraði að þau væru hálfpartinn að bíða eftir símhringingu minni og heimsókn. Hann lét mig fá símanúmer, Gissur frændi gladdist við hringinguna og Lauga konan hans einnig. Ég var snortinn, og mjög glaður og ánægður. Þvílík tilviljun að þessi nýi kærasti Sóleyjar þekkti frændfólk mitt og hjálpaði með sáttargjörð. Við værum öll hjartanlega velkomin til að stoppa við hjá þeim þegar að því kæmi.

Tíminn fyrir ferðina okkar virtist einnig passa fyrir alla, sem mér fannst skrýtin tilviljun. Við myndum vera þarna um sumarsólstöður eða Jónsmessu, og það fannst okkur öllum frábær tímasetning. Ég gat ekki á mér setið og minnti á að við ættum þá samt allra veðra von, jónsmessuhret væri ekki útilokaður möguleiki. Veðurfarið er alltaf aðeins öðruvísi fyrir vestan en annars staðar landinu. Svo bætti ég við að Vestfirðir hefðu sigið í hliðstæðan veruleika hvort eð er en Hófí óskaði að ég væri ekki að fara í þá sálma, um byggð sem er bara látin visna út og deyja. Hvernig fyrrum blómleg þorp væru að breytast í draugabæi.

Eða hvað um það, flestir virtust vilja lifa í borginni, þar eru jú bestu atvinnutækifærin og fleira fólk. Kannski var þessi þráhyggja í mér til einskis, varla hefði ég viljað lifa á fornum slóðum ættar minnar. Samt gat ég ekki verið alveg viss. Þróunin hafði þó verið þannig að sonur netamanns var sjálfur virkur á netinu, en bara aðeins öðru neti.

Við lögðum í hann á aldraða japanska bílnum mínum, hann var nógu vel útbúinn fyrir þessa ferð og hæðin yfir jörðu mundi henta vel á vestfirskum malarvegum. Hólmfríður hafði stundum spurt hvort við ættum að fjárfesta í betri og snyrtilegri bíl, en hingað til hafði gamli Japaninn mátt duga. Eins og pabbi átti til að segja þá er bíll fyrst og fremst farartæki. Og hann bætti við að bestu bílana gerðu þeir sem höfðu tapað í heimsstyrjöldinni. En þá átti hann ekki við Ítala.

Þrátt fyrir allt fylltum við bílinn með bakpokum, tjöldum, nesti og prímusum, vorum alveg passlega áköf, allt hik og spenna á milli manna var horfið að minnsta kosti um stund. Veðrið skartaði sínu fegursta, hafið glitraði djúpblátt og skuggablettir skýjanna seytluðu um fjallshlíðar.

Á leiðinni stoppuðum við í vegasjoppu og fengum okkur kaffi. Eldri maður á eldgömlum Rússa keypti sér litla kók í glerflösku og pylsu með öllu, settist tveimur borðum frá okkur og byrjaði að stara í áttina til okkar. Hann var klæddur í gamla lopapeysu og var brúnn undir nefinu eftir neftóbaki. Sjaldan sem maður sér svona nú á dögum. Og hann virtist stara á okkur eins og þekkti okkur. Ég reyndi sjálfur að rifja upp hvort ég ætti að kannast við hann, þó ekki væri nema frá þeim tíma ég var að vinna sem kaupfélagsbílstjóri í þessari sveit. Hófí fann auglit mannsins á baki sér, hrökk við og hvíslaði að við skyldum fara. Mér fannst hún taka málið of alvarlega, kallinn sagði ekki einu sinni neitt. Alltaf er pláss fyrir einn skrýtinn kall í sveitasjoppunni.

Kallinn virtist samt ekki hátt metinn í sinni sveit, önnur afgreiðslustúlkan þurrkaði af borðinu fyrir framan hann eins og maðurinn væri ekki á staðnum. Hann sjálfur tók þessu með æðruleysi, horfði fram fyrir sig eins og ekkert væri. Og ég var ekki viss um hvert okkar hann var að einblína á.

Á leiðinni benti Hólmfríður á áberandi klett og spurði hvort hann væri ekki kallaður álfakirkja og við fórum aðeins að ræða um álfa og huldufólk. Eins og það sem ég hafði lesið einhversstaðar, að til væri nútíma þjóðsaga um stóran stein sem hefði staðið í vegi fyrir Vegagerðinni og verið látinn í friði, bara lögð beygja í veginn í stað þess að ryðja steininum. Sú saga var sögð um margt stórgrýti á Íslandi. Árni fór að rifja upp sögu sem ég hafði heyrt síðast sem barn: Strákur hafði lent hjá huldufólki og álfamey boðið honum flot. En það mátti ekki borða neitt hjá álfum, maður missti vitið ef maður borðaði mat hjá þeim og reyndi svo að snúa aftur til mannanna. Strákurinn stóð samt ekki freistinguna og sagði: „Sjaldan hef ég flotinu neitað“. Eftir það barst talið á mataræði Íslendinga í gamla daga, hvernig þeir höfðu eiginlega verið sísvangir og þurft mikla fitu til að þrauka í moldarkofum og duga í erfiðisvinnu.

Ég fann fyrir vaxandi kvíða á meðan ég sat undir stýri. Ég endurtók fyrir mér orð Árna, að það væri búið að semja um allt, og rifjaði upp fyrir mér hvernig Gissur frændi hafði sagt í símanum að hann hlakkaði til að hitta mig eftir öll þessi ár. Og ég hélt áfram að telja mér trú um að allt væri í lagi.

Við komum í þorpið þar sem við áttum að fá far yfir í þjóðgarðinn á bátnum hans frænda míns. Og þar sem ég persónulega átti von á endurfundi við frænda minn og kveið fyrir. En samt – ég hafði ekki gert þeim neitt eða sagt neitt slæmt um þau. Sem púki hafði ég dvalið hjá þeim tvö sumur. Og það var undravert að nú myndi ég hitta þau aftur hálfpartinn af tilviljun, gegnum utanaðkomandi kunningja. Hófí var hissa á því að ég skyldi ekki hafa nefnt þetta skyldfólk mitt áður. Mér fannst ég hefði einhvern tímann getið þeirra en það þýddi ekkert að byrja að þræta um það. Ég lagði bílnum hjá bárujárnsklæddu húsi í útjaðri þorpsins. Fyrir framan húsið var lítill umgirtur garður með rabarbara og öllu. Ég tók eftir ryðbletti á bárujárninu og hugsaði að Gissur hlyti að vera orðinn gamall og lúinn. En samt hafði hann boðist til að ferja okkur yfir.

Dyrnar opnuðust áður en ég náði að stíga á tröppuna. Gissur kom út í sinni lopapeysu, hann hafði minnkað og gránað frá því sem ég mundi seinast eftir honum.

– Sæll og blessaður, Magnús minn, og velkominn vestur! Það er svo sannarlega langt síðan síðast. Og veriði velkomin öllsömul! Gjörið þið svo vel og gangið í bæinn!

Lauga stóð í anddyrinu með svuntu, ilmurinn sagði okkur að hún hafði dvalið fyrri part dagsins í eldhúsinu. Okkur var boðið að setjast, Gissur spurði hvernig ferðin hafði gengið og bætti við að gaman væri að sjá okkur oftar fyrir vestan.

Ég var ekki alveg laus við samviskubitið fyrir því að hafa látið þau falla í gleymsku, en gleði þeirra og gestrisni virtist alveg óblönduð. Það var bara svo margt sem ég hafði ekki stjórn á sem olli samskiptaleysinu. Og maður á víst bara að sætta sig við það sem maður fær ekki breytt, eins og Hólmfríður hafði oft bendt mér á. Kannski hafði hún líka undirbúið mig fyrir þessa ferð án þess að vita af því.

Lauga hafði gránað líka, en af henni stafaði ánægja og friður húsfreyju og gamaldags kurteisi, sem fékk okkur til að líða eins og við værum eftirsóttir gestir.

– Gjöriði svo vel og gangið til borðs og fáið ykkur.

Lauga hafði gert fyrir okkur gamaldags kaffiborð, ég prísaði okkur sæl að enginn skyldi vera með mjólkuróþol, hveitióþol eða neitt slíkt. Á borðinu var flatbrauð með hangikjöti, hjónabandssæla, íslenskar pönnukökur, jólakaka – sem sagt, allar sortir. Við vorum dolfallin yfir gestrisni þeirra og allir reyndu að svara eftir bestu kurteisi þegar gömlu hjónin spurðu um hag gestanna, hvaðan hver væri og hefði fyrir stafni. Hófí játaði að hún væri „unnustan mín“ eins og Lauga orðaði það, en fór varfærnislega í kringum spurninguna hvort við ætluðum okkur að eignast erfingja. Sömuleiðis fór Árni í kringum spurninguna hvaðan hann væri, hann sagðist starfa sem leiðsögumaður, verandi bæði frá öllum fjórðungum og ekki neins staðar frá.

Eftir ábót fór Lauga að sýna okkur fjölskyldualbúmið, ég hafði áhyggjur af því að konurnar mundu gera lítið úr henni, gamalli konu með sín eigin börn og barnabörn langt í burtu, í Skotlandi og Noregi, þangað sem hugur minn hafði einnig leitað æ oftar undanfarið, en þær voru mjög indælar og með jákvæðar athugasemdir, næstum því eins og þær hefðu þekkt gömlu hjónin áður.

Lauga hafði af gömlum vana útvarpið í gangi, eins og í æsku minni, og þá alltaf gömlu Gufuna. Það skapaði sitt eigið tímalausa andrúmsloft en allt í einu þekkti ég aftur röddina í útvarpinu, mér fannst hún tilheyra látnum fréttamanni. Þetta hlaut að vera klippa úr Sarpinum eða eitthvað þvíumlíkt.

Árni var greinilega gestgjöfum kunnugur, þeir Gissur fóru að rifja upp ástandið á síðustu bóndabæjunum í nærliggjandi sveit, hver bjó hvar eða hafði búið. Allir þessir menn voru orðið landsþekktir menn í öllum fjölmiðlum og það hlaut að vera partur af færni leiðsögumanns að kunna að segja sögur um íbúa á svæðinu. Hélt ég.

Við þökkuðum fyrir okkur og fórum að hafa okkur til. Gissur hafði lofað að skutla okkur yfir Djúpið á byrjunarreit útileguferðarinnar. Lauga kyssti mig á báðar kinnar og sagði:

– Komiði svo endilega í heimsókn. Það er eins og við séum meira til þegar einhver man eftir okkur.

Ég þakkaði aftur og kvaddi, lofaði að við myndum koma eins skjótt og hægt væri, og mér var alvara. Með þeim úr fjölskyldunni sem tiltæk væru.

Gamla trillan hans Gissurar rúllaði léttilega með undiröldunni af úthafinu, strompurinn á eldgamalli dísilvél stóð beint úr lofti stýrishússins og vélin pústaði hægt og rólega. Hljóðið var eins og hjartsláttur bátsins. Hófí hjúfraði sig í handarkrikanum á mér, hún virtist vera dálítið smeyk við öldurnar og víðáttu hafsins. Ég hafði vit á því að segja að Gissur hefði tekið sér tíma að skutla gestum þrátt fyrir að nú væri besti tíminn til að róa. Árni spurði hvort Gissur væri með krókaleyfi eða hvernig stæði á honum, gamli maðurinn hló biturlega og sagðist vera með leifarnar af kvótanum svo að hann hefði alveg tíma að renna fyrir fisk í sumar, jafnvel mörgum sinnum. Ég þóttist vita hvað hann meinti. Smáþorpin voru að visna upp, það var ekki nægur fiskur fyrir alla – allavega ekki með núverandi stjórnarháttum. En við vorum í fríi og að skemmta okkur í útileguferð. Núna var ekki viðeigandi að velta sér uppúr þessum málum.

Gissur kom með okkur að bryggju eyðiþorps undir snjóugu fjalli. Hvannir uxu meðfram stígum, gráu húsin störðu út á fjörðinn með sínum litlum gluggum, bláir skuggar síðdegissólarinnar teygðu sig undir björgum. Við þökkuðum Gissuri fyrir ferðina, hann óskaði okkur góðs gengis og sagði okkur að fara varlega. Við lyftum bakpokum á bryggjuna og klifruðum sjálf upp, Gissur sneri bátnum sínum á bakaleiðina. Dísilreykurinn hvarf með golunni, þangilmurinn úr fjörunni fyllti vitin. Vélarhljóðið hvarf á sjóinn, fyrir utan lóusöng heyrðist aðeins suð endrum og sinnum. Og það tók mig smá tíma að átta mig á því að það var ekki umferðasuð, heldur brimið á ströndinni.

Hófí andvarpaði upphátt, henni var létt þegar við vorum komin í land. Sóley sagði að á undanförnum klukkutímum hefði henni liðið eins og við værum stödd í gamalli íslenskri bíómynd. Ég vissi ekki hvernig ég ætti að taka þessa athugasemd. Þetta var nú þrátt fyrir allt mitt fólk, mínar rætur. En mér hafði líka liðið eins og ég væri orðinn aftur ellefu ára.

Æfintýraferðin okkar var að hefjast. Sóley tók með símanum sínum myndir af okkur, fyrst á bryggjunni og í fjörugrjótinu, svo með snjóflekkótta fjallshlíðina í bakgrunni, til skiptis af okkur, af mér og Hófí, svo af Árna og henni sjálfri og á endanum hópsjálfu sem við tróðum okkur öll inn á.

Og svo ætlaði hún að setja myndirnar í Instagram.

– Hvað er í gangi?

– Nú?

– Ekkert samband.

Það var nefnilega það.

Við vorum ein, afskekkt frá umheiminum. Trillan hans Gissurar var orðin lítill punktur úti á Djúpinu. Og autt virtist í öllum húsum.

– Og hvað eigum við að gera núna? spurði Sóley.

Þögn um stund.

– Við skulum tjalda frammi í dalnum, sagði ég. Það er ekkert að hjá okkur. Og við göngum yfir hæðina á morgun. Setjum síðan færslurnar þegar við erum komin í samband. Árni kinkaði til mín kolli þannig að konurnar tvær tóku ekki eftir því.

– En …

– En ef eitthvað gerist? spurði Hófí. Ef við þurfum til dæmis að hringja eftir björgunarliði, ef einhver til dæmis slasar sig.

– Neyðarsímtölin fara í gegn á landinu öllu, sagði Árni rólega og yfirvegaður. Leiðsögumaðurinn hlaut að vita það. Svona var þetta. Ég hugsaði með mér að Sóley ætti margt ólært, en nú væri tækifæri að bæta úr því. Og fræðast.

– Og leiðin upp er nokkuð léttfær, sagði ég eins og vissi eitthvað. En ég hafði skoðað leiðina á kortinu og hallinn var ekki ýkja mikill.

– Einmitt, sagði Árni, á morgun komumst við yfir hæðina og í nýjan dal. Og þarna hjá læknum virðist vera þurr og slétt laut fyrir okkur að tjalda í.


Næsta morgun hófum við gönguna upp fjallshlíðina. Nú vorum við í alvöru fjallgöngu, ég naut að fullu ilmsins af lyng og móa, og tignarlegs landslagsins. Uppi á heiði opnaðist alveg ný tilvera, umheimurinn sökk í gleymsku, langt í burtu. Við gengum framhjá nokkrum tærum vötnum eða tjörnum. Á bökkum einnar fengum við okkur hádegisverð og hvíldum okkur. Hófí sagði að fætur hennar væru orðnir aumir í nýju gönguskónum, ég nuddaði fæturna, bar smyrsl á og reyndi að hughreysta hana. Sóley tók myndir af okkur við vatnið og aðra af vörðunni. Árni fann fjallagrös, bauð okkur öllum að smakka og sagði að nú værum við öll vígð inn leyndarmál heiðarinnar. Hófí var hissa, spurði hver hefði nú ekki smakkað fjallagrös sem barn., Árni svaraði: Það var þá, en nú er núna. Árni hafði víst lært svona stæla sem leiðsögumaður en Sóley sagði að hún hefði aldrei smakkað fjallagrös svona beint úr móa. Ég minntist þess að hafa tínt fjallagrös með Laugu í gamla daga, en nennti ekki að deila þeirri minningu með öðrum.

Sólin skein af hafi í norðri, ljósið var einkennilega gulleitt, skuggarnir drógust ofurlangir og yfir öllu var einhver óraunveruleikablær þegar við gengum niður í næsta dal, þar sem við ætluðum að tjalda næstu nótt. Hér var skjólgóður dalur sem víkkað svo út neðar og þarna var önnur lítil þyrping með nokkrum bæjum og samkvæmt landakortinu var þar einnig kirkja.

Við fundum hentugan blett til að reisa tjöldin okkar á, ofar á hlíðinni var klettur með þrístrendan dranga efst, blágrýtissúlurnar minntu á dómkirkjurnar á miðöldum og ufsagrýlur á þakskeggjum þeirra. Sóley sagði að þarna hlyti að vera álfakirkja og enginn mótmælti henni. Við settum tjöldin upp og vorum að hita okkur kvöldte á prímusnum þegar þau birtust aftan við hólinn.

Tvær grannar, ungar manneskjur. Stúlkan var í peysufötum, með svuntu og skotthúfu, pilturinn var í svörtum buxum, vesti með tveimur hnapparöðum og gamaldags derhúfu. Þau voru eins og úr ljósmynd frá því um 1907.

– Gott kvöld.

– Góða kvöldið …

– Við sáum ykkur koma að og við viljum bjóða ykkur í veisluna okkar. Sem er hér rétt hjá, í stofunni á Hvammi. Þið eruð innilega velkomin, sagði pilturinn.

Við horfum á þau orðlaus, dolfallin. Þau höfðu komið okkur á óvart.

– Við vorum sko að fermast, sagði stúlkan.

Hófí var fyrst okkar til að bregðast við. Hún óskaði ungmennunum til hamingju. Við risum upp, teið mátti nú eiga sig. Fylgdum unglingunum eftir stígnum. En þetta var allt saman svolítið of ævintýralegt. Að koma á lengsta degi ársins í auðan dal, tjalda við hliðina á álfakirkju og vera svo boðinn í fermingarveislu hjá Pilti og Stúlku eins og í skáldsögunni eftir Thoroddsen.

Húsið sem unglingarnir buðu okkur í virtist vera í góðu standi. Fyrir utan stóðu tveir karlar að reykja, við útidyrnar stóð brosmild kona og bauð okkur hjartanlega velkomin. Svipur hennar minnti á fermingarstúlkuna.

Við gengum í bæinn eins og sagt er og kynntum okkur. Ég hafði giskað rétt, konan við dyrnar var móðir stúlkunnar, fermingarbörnin voru kynnt og foreldarar þeirra, á staðnum var einnig presturinn úr kaupstaðnum, sem hafði fermt unglingana í lítilli kirkju dalsins. Einmitt, nú virtist allt vera klappað og klárt.

Ég leit á Hólmfríði, hún virtist fyrst hafa verið dálítið undrandi á því hvar við eiginlega værum og með hverjum. Við fórum öll að hlæja af létti, nú höfðum við fengið útskýringu á öllu.

Við vorum leidd að borði, sem var hlaðið kræsingum. Einhver spurði hvort ég væri til í kaffi og ég svaraði: „Sjaldan hef ég kaffinu neitað“. Árni blikkaði til mín, hann fattaði brandarann. Hófí rak í mig olnboga.

Kaffið var dökkristað og danskt, sama gæðakaffið og landarnir hita við hátíðleg tækifæri og kakan líklega úr bakaríinu í kaupstaðnum. Margir veislugestir voru mér kunnuglegir í útliti, einhver spurði líka hverra manna ég væri og hvað væri að frétta af foreldrum mínum. Ég hvíslaði að Hólmfríði að ég hlyti að vera skyldur að minnsta kosti helmingi boðsgesta, þó að ég þekkti eiginlega engan.

Móðir stúlkunnar ítrekaði að við værum velkomin eins og boðsgestir og okkur lægi ekkert á að fara. Nú áttum við alla nóttina framundan og hér var eiginlega engin nótt. Við höfðum fengið okkur kaffi með kræsingum, einhver gestanna fór að spila á gítar og hinir tóku undir með gömlu þjóðlagi. Hófí hvíslaði að mér að þetta væri nú ekki alveg það sem við hefðum ætlað okkur en ég svaraði henni að maður gæti ekki skipulagt allt fyrirfram.

Gestgjafar gengu frá kaffiborðinu, söngurinn hélt áfram, fólk rápaði út og inn. Ég var reyndar dasaður eftir göngu dagsins, en fór að hressast í veislunni sem hafði komið okkur svo gjörsamlega á óvart. Fleiri konur voru í peysufötum og okkur var nú færður drykkur í leirkrúsum. Fengum öll krús í hönd, nú var skálað. Drykkurinn var mér framandi, hann var gerjaður, örlítið sætur og einhver ávaxtakeimur af jurtum var í honum líka. Hunang? Góður var hann, eins og… mjöður. Til forna. Hvaðan höfðu þau flutt mjöð hingað, eða hafði einhver eldhugi bruggað hann? Mér datt ósjálfrátt í hug að þetta fólk hafði lagt frekar mikið í fermingarveislu. Og ekki var til siðs að bjóða áfengi í fermingarveislum, allavega ekki hjá okkur.

En sinn er siður í ætt hverri.

Ég hafði klárað úr krúsinni. Hávaxin ung kona í peysufötum, hugsanlega frænka fermingarbarnsins, fyllti á fyrir okkur og leit í augun á mér þannig að ég fór hjá mér. Og fór að undra hvar Hófí væri, en hún var niðursokkin í samtal við Árna. Áður en ég náði að kalla til hennar byrjaði söngurinn upp á nýtt, líktist þjóðlagi, en engu sem ég kannaðist við

Eftir tvær mjaðarkrúsir og söng vorum við reistir upp í hringdans. Síðast hafði ég dansað Ólaf Liljurós sem krakki og mér datt í hug hvað dömurnar okkar skyldu nú segja en mjöðurinn virtist að hafa þjónað sínum tilgangi, Sóley flissaði upphátt og sagði að ekki hefði hún átt von af því að hér væri svona góð skemmtun. Stúlkan sem hafði borið okkur mjöðinn stóð milli mín og Hófíar, ég hugsaði: Dönsum nú bara. Og svo tók ég eftir því hvernig útivistarfötum sem voru venjuleg í byrjun kvöldsins hafði verið skipt út fyrir einhvers konar þjóðlega búninga, sem mér fannst öfug röð, margir skipta einmitt yfir í þægilegri föt með kvöldinu á svona uppákomum. En sinn er siður í veislu hverri. Aldrei hafði ég annars séð steinbítsskó í notkun fyrr en núna.

Við stigum í dans, og hann var ekki sá Ólafur Liljurós sem ég hafði lært sem púki. Einhver hafði fundið trommu og meira að segja sekkjapípu, og erindin voru fjölmörg. Uns ég gerði mér grein fyrir því að textinn var dálítið annars konar. Í hefðbundinni útgáfu afþakkar Ólafur bónorð álfameyjar, en hér endaði sagan öðruvísi:

Alltaf vil ég með álfum búa
villir hann, stillir hann
aldrei aftur til manna snúa
þar rauður loginn brann
blíðan lagði byrinn undan björgunum
blíðan lagði byrinn undan björgunum fram

Þetta var nú stórfurðulegasta fermingarveisla sem ég hafði á ævinni lent í, nú var aftur mjöður á boðstólum og einhverjar bökur með, úti á hlaði stóðu karlarnir í hring og létu pípuna ganga á milli sín, ég veit ekki með hverju var hún troðin en ég fékk mér smók og fann fyrir svima.

Á bak við húsið var langur eldur með glóð og tveir kindaskrokkar á teini, ilmurinn var lokkandi og mér rann vatn á tunguna. Hafði ekki áður tekið eftir þessari grillaðstöðu. Sterklegur, stuttur náungi skar í skrokkana, konurnar tóku bitana í skálar og héldu áfram að deila út kjöti til veislugesta.

Sama stóreygða stúlkan með þykku og ljósu flétturnar, og hafði áður gefið mér einkennilegt augnaráð, kom til mín með lambakjöt á trogi. Hún settist við hliðina á mér og sagði mér að fá mér. Ég greip í kótilettusneið, hún var mjúk og safarík, en með einkennilegt bragð, kannski kryddi sem ég kannaðist ekki við. Kjötið næstum því bráðnaði uppi mér, ég ætlaði að fá mér aðra, en stúlkan stakk kjötstykki upp í mig, fór að mata mig eins og í stríðni. Svo heimtaði hún að ég ætti að mata hana. Það fannst mér frekar skrýtið, reyndi að kíkja útundan mér hvort Hófí væri hér einhversstaðar. En nú var ég með mjöð í æðum og guðmávita hvaða reykelsi í kinnholum og nennti ekki að hafa áhyggjur af neinu. Svipað andrúmsloft virtist vera allstaðar í kringum okkur. Konan reif kjöt af beinum með sínum skjannahvítu, fallegu tönnum, sleikti út um og sleikti einnig fingur mína hreina. Einhvern veginn fór ég að gera það sama fyrir hana. Hún hafði fært sig nær, ég fann fyrir glóð í læri hennar. Ég kom við barm hennar og fann heita bylgju fara í gegnum mig.

Hún stóð hálfpartinn upp, faðmaði mig, kyssti og tróð tungunni upp í mig, tungan var eins og hönd hennar, löng, kraftmikil, frek, fór um allan munninn og dró mátt úr hnjám mínum, barmur hennar þrýstist að bringu minni og við föðmuðumst ákaft.

En nei. Inn í þessa heitu, röku, dökku ástríðu kom einhver bjartur og kaldur geisli. Ég fann fyrir sting þarna niðri, eins og viðvörun. Og sama tíma rann inn í vitund mína vissa: Svona getur þetta ekki farið. Ég gat þetta ekki, ég mátti þetta ekki. Ég var með Hófí og við vorum meira að segja hérna undir sama þaki. Ég hafði látið þetta ganga alltof langt, ég varð að rísa upp og finna Hófí, fara með henni héðan, þetta var ekki fyrir okkur. Héðan mátti ég til með að sleppa, ég sleit mig loksins lausan úr heitu faðmlagi stúlkunnar, ýtti henni í burtu og sagði ákveðinn að þetta væri því miður ekki hægt.

Það var eins og ég hefði ært villikött. Hún hvæsti, rak mér löðrung og öskraði eitthvað sem ég skildi ekki. Ég hefði auðvitað átt að draga mörkin fyrr, en mjöðurinn og dansinn höfðu leikið á mig. Og, sannast sagna, minn eigin óróleiki og forvitni. Tryllta konan reif í hárið á mér, þrír vaskir ungir menn komu til bjargar, að því að ég fyrst hélt, að bjarga mér úr klóm hennar. Þeir fóru með mig út og gáfu mér á kjaftinn, held ég. Hér slitna minningarnar alveg sundur, og það sem á undan fór er líka frekar slitrótt, en einhvern veginn svona held ég að kvöldið hafði farið.

Næsta morgun vaknaði ég með sársauka alls staðar í líkama mínum, kinnin sveið, ég var að drepast úr hausverk og mér var óglatt. Eina huggunin var svart meðvitundarleysi, sem ég gat ekki haldið áfram þar sem mig vantaði að æla. Ég fann að ég var í tjaldi, okkar eigin tjaldi sem var hálfpartinn í klessu. Ég kraup út, ældi á mosann og fór frá pollinum.

Hreint ógeð.

Jörðin var blaut, skýin grá. Rigningarúði.

Ég áttaði mig á því að ég gat ekki legið á blautri jörð í rigningunni Mundi farast úr ofkælingu í blautum fötum.

Ég hlustaði, skoðaði mig um, enginn var neins staðar. Brátt mundi ég hefja leitina. Leita að Hófí, Sóleyju, Árna. En ekki strax. Ég skjögraði að læknum, skolaði munninn, andlitið, hendurnar. Gekk áfram að hússinu. Kannski væri hægt að komast þar í skjól. Ég skalf, fann hvernig ég svitnaði köldum svita. Hvað var eiginlega í miðinum þeirra? Eða í pípunni?

Í veisluhúsinu var allt með kyrrum kjörum. Alltof kyrrum, allt var læst og gengið frá, dyrnar voru læstar með slagbrandi og hengilás.

Hér var ekki nokkur maður. Og svo varð mér aftur flökurt. Mér hafði ekki líðið svona illa síðan ég var á Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum 17 ára. Sneri aftur að tjaldinu, skolaði munninn á ný með lækjarvatni, reyndi að drekka það, en það var svo kalt að mig sveið í kokið.

Hvar var Hófí?

Hvar voru Árni og Sóley?

Tjaldið þeirra Árna og Sóleyjar var ennþá standandi, ég kallaði til þeirra, opnaði svo rennilásinn á tjaldinu.

Sóley lá á tjalddýnunni sinni eins á sig komin og ég var. Ég kraup inn, lagðist við hliðina á henni til þess að komast í skjól og hlýju. Minn eigin svefnpoki var útataður í ælu og þar með úr leik.

Við lágum hlið við hlið langt fram á síðdegi. Ég sótti handa henni lækjarvatn þegar hún fór að sýna lífsmark. Henni brá þegar hún sá framan í mig, hún sagði að ég væri skrámaður í framan.

Minningin um að hafa verið klóraður af trylltri konu var þá sönn.

En hvar voru þá Hófí og Árni?

Ég þurfti ekki að spyrja.

Sóley sagði mér, með kökk í hálsinum, að Árni hefði boðið Hófí eitthvað að drekka úr stórri skál og þau hefðu svo gengið út í áttina að klettunum og fólkið hrópað húrra fyrir þeim.

Þá hafði Sóley rifið sig lausa úr hringnum og hlaupið hingað, í tjaldið, þrátt fyrir að hafa verið frekar ölvuð. Eða í einhverri vímu, hvað sem þetta nú var.

Hún sagði einnig hve skrýtið henni þótti að allir voru eins og þeir þekktu Árna. Eða kannski henni fannst það bara, en þannig mundi hún eftir því núna.

Allar minningar voru svo ruglaðar og stórskrýtnar. Eins og við hefðum verið hátt uppi á einhverju dópi.

Hann stytti upp, við röltum aftur að húsinu. Frá ströndinni, lendingunni kom fólk, þau sáu okkur og við sögðum þeim hvað hefði gerst. Við fengum heitt að drekka og einhverja aðhlynningu og vorum ferjuð á hraðbátnum í kaupstaðinn og heilsugæslustöðina þar. Björgunarsveitin var kölluð út til að leita að Hófí og Árna.

Næsta dag komu lögreglustjórinn og formaður björgunarsveitarinnar að spyrja okkur nánar úti það sem hafði gerst. Við vorum ennþá í heilsugæslustöðinni, hjúkrunarfræðingur tók blóðprufur sem voru svo sendar suður með flugvél.

Ég spurði ítrekað eftir Hófí og Árna, læknirinn sagði að ég ætti að vera rólegur og ég sagðist vera það, en hjúkrunarfólkið lagði mig á eins konar börur með hjólum undir og einhver hlýtur að hafa sprautað mig.

Ég vaknaði einhvern tímann, kannski næsta dag. Ég hélt fyrst að ég væri heima hjá mér, en svo fór ég að skoða mig um. Nei, þetta var ekki heima hjá okkur Hófí, hér voru auðir hvítir veggir alls staðar og rimlagardínur fyrir gluggum. Ég reis úr rúminu, það var breitt og úr plasti, það rann upp fyrir mér að þetta væri sjúkrarúm. Og ég var ekki í mínum fötum, heldur í einhverjum hallærisflíkum, blágrænum lörfum soðnum í þvottapotti sjúkrahússins. Alla vega í einhverjum náttserk með alltof stuttum ermum fyrir mig.

Út um glugga sást opið landslag, vík og hús á ströndinni á móti, í fjarskanum risu blá fjöll. Ég var kominn aftur suður. Og ég var á spítala. Þetta var eintómur misskilningur, ég átti ekkert að vera hér. Ég varð að komast út og ganga frá mínum málum. En ég fann hvergi mína persónulega muni, eins og lyklakippu eða peningaveski. Ekki í náttborðsskúffunni, né heldur í skápnum.

Ég gekk út á ganginn, var greinilega orðinn dasaður eftir miklar legur. Ég átti erfitt að halda mér standandi. Sjúkraliði í hvítum fötum kom á móti mér og ég spurði hann, hvar síminn minn væri. Mig vantaði að hringja nokkur símtöl. Ég þurfti að hringja í Hófí eða mömmu að koma og sækja mig.

Hvítklæddi maðurinn leit á mig með alvörusvip, eins og í gegnum ósýnilegt tjald, og sagði að ég ætti að hvíla mig. Og ekki hafa áhyggjur af neinum símtölum eða öðru slíku, ekki ennþá. Það rifjaðist upp fyrir mér að Hófí gæti kannski ekki komið og sótt mig. Að eitthvað hafði komið fyrir hana. Svo spurði ég hvar Sóley væri. Við komum þó saman til byggða úr ferðalaginu. Sá hvítklæddi sagði að Sóley væri á öruggum stað. Að fólk sæi um hana og ég þyrfti ekki að hafa neinar áhyggjur af henni. Og að móðir mín kæmi á morgun í heimsóknartíma, það hefði verið samið um það. Ég myndi vera hér um tíma og kæmist heim þegar mér liði betur. Bráðum væri kominn kaffitími, ég gæti fengið mér kaffi og snúð, hefði ég lyst á því. Og gæti beðið eftir því í dagstofunni, ef ég vildi.

– Sjaldan hef ég kaffinu neitað, svaraði ég og settist á hægindastól í salnum. Þeir höfðu sennilega sprautað einhverju í mig, mér leið eins og ég hefði verið vafinn í bómull eða væri útataður í klístri. Ekkert hrærði mig, mér var nokkurn veginn sama um allt, líka það að ég væri á Kleppi á bak við lás og slá. Hér var annað fólk líka vistað, karlar og konur, á mismunandi aldri, og mér fannst þetta frekar skrýtinn lýður.

Eftir kaffið settist ég í sjónvarpshornið, það voru kannski um sex manns fyrir framan imbakassann. Allt þetta venjulega í fréttatímanum í byrjun kvöldsins en allt í einu sá ég að þarna var lögreglustjóri kaupstaðarins í sjónvarpinu, það var rætt um dularfullt mannshvarf í þjóðgarði og mynd af Hófí birtist á skjánum. Og tvær aðrar manneskjur væru í sjúkrahúsvist. Það var talað um okkur. Og mig. Ég var í einhverjum vasa, skrýtinni bólu. Um mig var rætt í sjónvarpinu, án þess að ég væri nefndur á nafn. Og enginn hérna vissi það, enginn þeirra sem hér sátu. Ekki ætlaði ég að segja þeim. Þau bara störðu fram fyrir sig, einn var að einblína á gólflistann meðfram veggnum.

En ekki var þessi kona að horfa á sjónvarpið. Hún starði á mig. Kannski um fimmtugt, grönn og með stingandi augnaráð. Ég kannaðist við langleitt andlitið, há kinnbeinin, hátt ennið, ljósbrúnt hárið sem var byrjað að grána. Ég þóttist vita hvaðan hún væri ættuð, en gat ekki komið fyrir mig hverra manna hún væri eða hvort við hefðum hist einhvers staðar. En hún leit á mig eins og hún þekkti mig. Eða vissi eitthvað meira.

– Hvaðan kemurðu? spurði hún.

– Síðast að vestan.

– Og ertu þaðan?

– Það má segja það. Og kannski þú líka?

– Já, það er ég, sagði hún og nefndi þorpið sitt með nafni. En getur verið að við eigum annað og meira sameiginlegt? hélt hún áfram.

– Áttu við að við séum skyld? Pabbi minn heitir Gvendur, eða Guðmundur, hann var netagerðarmeistari fyrir vestan þegar lífið lék við hann. Mamma vann hjá kaupfélaginu, kannski kannast þú við hana. Sigrún Geirmundsdóttir Stígssonar. SiggaMundaStíg eins og sagt var.

– Ég man eftir mömmu þinni, en tölum um það seinna. Við verðum að komast að efninu áður en þeir taka eftir því. Áður en þeim verður ljóst hvað við vitum.

Konan æstist, skimaði í kringum sig. Ég sagði henni að anda rólega, áður en þeir virkilega mundu veita okkur athygli.

– Nei, segðu mér hvar varst þú áður en þú varst færður hingað. Hjá hverjum? Ekki reyna að neita, ég sá áruna þína, hún breytist ef manneskjan hefur verið hjá þeim.

Ég reyndi að segja eitthvað af viti, en konan hélt áfram:

– Nú voru sumarsólstöður, gerðist það þá?

Ég kinkaði kolli.

– Ég, ég lenti í þeim á vetrarsólstöðum. Það er svolítið síðan. Til að brenna áramótabrennu, sögðu þau, fjandinn hafi þau. Og bragða á nýbökuðum kanilsnúðum, því sjaldan hef ég snúðum neitað. Og stíga dans við Ólaf Liljurós. Og svo erum við hér í haldi eins og við séum einhverjir vitfirringar!

– Heyrðu … slakaðu nú aðeins á … æ, ég hafði vit á að hafa áhyggjur fyrir hennar hönd, það var svo mikill sársauki í henni og hún titraði af sorg og reiði. Hún steig upp og kallaði til gæslumannanna:

– Megið þið trúa, helvítis andskotans pakk, að ég er enginn vitfirringur, hér er myndarlegur ungur maður sem getur sagt svipaða sögu!

Tveir karlmenn í hvítum sloppum flýttu sér til okkar.

– Jæja, Þorbjörg mín, nú skulum við fara að hvíla okkur aðeins!

– Nei … nei … djöfulsins andskotinn hafi það, ég hefði átt að ganga í bjargið þegar fært var!

– Þetta er allt í lagi, Þorbjörg mín, allt í lagi …

Vestfirska konan var leidd í burtu, sennilega til hvílu í herberginu sinu.

– Og nú fer Magnús einnig að hvíla sig, sagði yfirhjúkrunarfræðingur í tón sem gaf ekkert rými fyrir viðræður. Hún lét mig taka extra svefnlyf og fylgdist með að ég gleypti það.

Ég var ræstur næsta morgun og skikkaður í sturtu, þangað sem ég þó mátti fara án gæslumanns. Mamma kom að heimsækja mig eftir hádegi. Hún leit á mig mjög sorgmædd, eins og hún hefði þegar misst mig. Ég reyndi að gleðja hana og færði henni kveðjur að vestan, frá Laugu og Gissuri, en það bar engan árangur. Sjaldan hef ég séð hana svo grafalvarlega, eins og hún þyrfti að hafa sig alla við að stjórna sjálfri sér til að bresta ekki í grát. Merkilegt að kveðjurnar virtust þvert á móti auka á sársauka hennar. Mamma gat ekki talað mikið en hún nefndi þó að það væru óhugnanlegar skrámur á andliti mínu. Ég kærði mig ekkert um að segja frá öllu, alla vega ekki núna, og sagði bara,að ég hafði hrapað í klettum. Hún óskaði mér góðs bata og kvaddi. Það olli mér angist að sjá hvernig hún þjáðist og einhvern veginn skammaðist sín fyrir mig. Eða það fannst mér. Og á sama tíma fannst mér hún ekki sjá mig eins og ég var eða mér fannst ég vera. Eins og ég væri einhvers staðar á bak við tjald eða í álögum, spítalanuminn.

Þetta var slæmt ástand. Ég þyrfti að komast út héðan. Ég ætti að komast heim og í vinnuna, og ég ætti að leita að Hólmfríði. Ég var eiginlega ábyrgur fyrir ferðinni, við höfðum verið á mínum ættarslóðum, fannst mér. Ég hefði átt að vita betur.

Eftir að mamma fór kom kona í hvítum sloppi að ná í mig, hún sagðist vera geðlæknir sem væri að sinna máli mínu og myndi koma með í yfirheyrslu.

Fyrir okkur var tekið frá sérherbergi, þar var ásamt geðlækninum karlmaður sem sagðist vera lögreglumaður. Hann setti lítið upptökutæki á borðið, sagði að yfirheyrslan væri að byrja og taldi upp nöfn viðstaddra. Þetta var þá alvöru yfirheyrsla. Eins og í bíómyndum.

– Þrátt fyrir leitina sem stóð yfir í tvo sólarhringa tókst okkur ekki að finna þau sem hafa horfið, sem sagt Hólmfríði og Árna. Björgunarsveitir hafa fínkembt allan dalinn og nærliggjandi fjöll. Nú hafa menn einnig leitað með flugvél yfir stærra svæði og hópur hefur farið meðfram ströndina á gúmmíbátum. Kafari kannaði sjávarbotninn í næsta nágrenni atburðarstaðarins og undir bjarginu.

– Nú, bjarginu. En þar eru alls konar botnstraumar. Ef einhver stekkur í sjóinn getur hann horfið fyrir fullt og allt. Eða hvað veit ég.

– Og þekkir þú þessa botnstrauma?

– Æ, ekki neitt sérstaklega. Bara út frá því sem fólk hefur sagt, hálf ættin mín hefur verið á sjó meira og minna. Ég líka, tvær vertíðir.

Lögreglumaðurinn bað mig að segja frá ferðinni okkar, hvað hefði eiginlega gerst. Ég sagði frá eins vel og ég mundi eftir. Hann virtist verða æ óþolinmóðari og leit nokkrum sinnum útundan sér til geðlæknisins. Ég var farinn að halda að hann mundi grípa fram í fyrir mér, en það gerðist þó ekki. Þegar ég var kominn á þann stað í sögunni þar sem við Sóley vorum að banka á læstar dyr hússins hreytti lögreglumaðurinn loksins út úr sér:

– Og eigum við að trúa þessu öllu?

– Það er satt. Við vorum í útileguferð og vorum boðin í fermingarveislu í húsinu. Sem fór svo víst aðeins úr böndum.

– Vertu ekkert að þessu, Magnús. Fólkið sem ætlaði að halda fermingarveislu á staðnum kom í fjörðinn á föstudaginn var og þau fundu þig og Sóleyju og þið voruð vægast sagt í rugluðu ástandi. Það er víst að enginn hefur verið í þessu tiltekna húsnæði frá því í byrjun október í fyrra.

– Það getur ekki verið.

– Eina útskýringin sem gæti passað við frásögn ykkar er að þið hafið tekið eitthvað sem veldur ofskynjunum. Og hafið svo ímyndað ykkur alla svallveisluna.

– Spyrjið Sóleyju. Er hún ekki líka hér einhvers staðar?

– Sóley er á öruggum stað. En nú erum við að tala um þína frásögn.

– Ég var að segja ykkur það. Var tækið ekki í gangi?

– Við erum að fást við alvarleg málefni hér. Tvær manneskjur eru horfnar. Þess vegna þarft þú ekkert að reyna að fela notkun einhverra efna. Það kemur meira að segja allt fram í blóðprufum.

– Ha, í blóðprufum?

Lögreglumaðurinn kinkaði kolli til geðlæknisins til merkis um að hún mætti segja frá því sem hafði fundist í blóðsýnunum.

Konan opnaði möppu, ræskti sig og las að í bæði mínu blóði og Sóleyjar hefðu fundist leifar af psilocybintengdum efnum. Frekar sjáldgæfum þó, en þið hafið greinilega neytt einhvers í ferðinni ykkar, sagði hún, sem gæti útskýrt ofskynjarnir.

– Og nú er spurningin, hver kom með efnið? Psilocybin fyrirfinnst til dæmis í sveppum, þeir eru fluttir erlendis frá meira að segja í póstsendingum.

– Eða funduð þið trjónupeðlusveppi á staðnum og notuðuð þá? stakk geðlæknirinn upp á. Lögreglumaðurinn leit á hana eins og til að minna hana á að þetta væri hans yfirheyrsla.

– Já, tínduð þið sveppi, suðuð úr þeim te, eða reyktuð þá með tóbaki? Til að prófa eitthvað spennandi? Segðu frá, Magnús, léttu á þér, þú hlýtur að vilja komast að því hvað kom fyrir Hólmfríði.

– Auðvitað vil ég það, vitaskuld. En við fundum enga sveppi. Og reyktum ekkert, engin okkar reykir einu sinni sígarettur. Eða neitt annað. Og við vorum ekki með neitt gras í farteskinu, ef þið haldið það.

– Það voru engar kannabisleifar í blóði þínu, Magnús, sagði geðlæknirinn.

Ég reyndi að brjóta heilann af öllum mætti um hvað gæti útskýrt ástandið.

– Eða gæti það hafa verið að eitthvert ykkar hafi komið með eitthvað og blandað það út í einhvern mat eða drykk án þess að aðrir vissu af því? stakk lögreglumaðurinn upp á.

– Við höfðum eiginlega ætlað að drekka te, eða hvort við höfðum fengið okkur te, þegar þessir fermingarkrakkar komu og buðu okkur í veisluna. Það gæti verið. En ef einhver hefur byrlað fyrir okkur þá var það hann Árni. Hann var dálítið einkennilegur alla tíð. Og ég þekkti hann minnst af hópnum.

– Þekktir? Ertu að gefa í skyn að hann sé dáinn?

– Æji … nei, alls ekki. Mér finnst bara að allt þetta hafi komið fyrir einhvern annan eða í öðrum heimi eða fyrir alveg rosalega löngu síðan. Já, við fengum okkur te. Og svo gróf Árni upp hvannarrót fyrir okkur, sagði að hún væri súperfúd, lostæti Íslendinga til forna.

– Magnús Guðmundsson, ég vil minna þig á að þú getur enn þá lent undir grun fyrir glæp, og þá er best að þú segir satt og rétt frá. Í andliti þínu eru skrámur, sem benda til ofbeldisviðburðar.

Ég hrökk við. Ég hafði gleymt að segja frá konunni með flétturnar. Eiginlega skammaðist ég mín fyrir það.

Og hélt að það mundi ekki skipta neinu máli á heildina litið.

– Ég … eiginlega mundi ekki eftir þeim.

– Má ég nú aðstoða þig aðeins. Það var tekið vel eftir þessum skrámum og var einnig tekið sýnishorn undan nöglum Sóleyjar, þar sem það var ekkert vit í frásögn hennar heldur.

Þrátt fyrir lyfjamókið fann ég kalda hönd kreista mig undir hjartanu. Ég var allt í einu grunaður um eitthvert ódæðisverk. Og mundi ég sjálfur allt rétt? Hafði ég framið einhverja hræðilega hluti án þess að vita af því?

– Það var ekki þitt blóð eða þín húð undir nöglum Sóleyjar. Sá möguleiki er útilokaður. Þannig að eftir stendur …

– Ég man, það var hávaxin kona með fléttur. Í fermingarveislunni. Eða hvaða blótveisla sem þetta var. Hún reyndi að tæla mig og trylltist þegar ég reif mig lausan.

Lögreglumaðurinn og geðlæknirinn skiptust á augnaráði sín á milli.

– Í raun og veru kemur aðeins Hólmfríður Gestsdóttir til greina, sem hefur verið sambýliskona þín síðastliðið tvö og hálfa árið.

– Ha … já, við búum saman, en ekki hefur hún neitt klórað í mig.

– En hver þá? Og segðu mér ekki neinar sögur um huldukonur! Samkvæmt læknisskýrslu varstu með mar og skrámur víðar á líkama þínum. Sem sagt, ummerki um ofbeldi og átök.

– Ég veit það ekki. Kannski hef ég hrapað í sveppavímu. Ef við höfum þá neytt sveppa eins og þú segir.

– Gott og vel. Sannleikurinn byrjar smám saman að koma í ljós. Og hvað gerðir þú Hólmfríði?

– Í alvörunni ekki neitt. Ef einhver hefur gert eitthvað þá var það hann Árni. Hann lagaði okkur ég veit ekki hvaða trippate, lét okkur borða eitraða hvönn og fékk okkur að veltast um á grjótinu.

– Af hverju viltu kenna Árna um allt? spurði lögreglumaðurinn eins og köttur á veiðum.

– Hann Árni var alltaf svo einkennilegur. Hann var eins og venjulegar reglur kæmu honum ekkert við og svo var eins og hann væri að fela eitthvað.

– Það var hann einmitt að gera. Að því að með því nafni sem þú og Sóley hafið tilkynnt okkur er enginn lifandi maður í þjóðskrá. Næst kemst einn sem var prestur austur í landi á 19. öld.

– Getur ekki verið.

– Núlifandi Árni Guttormsson fyrirfinnst ekki í þjóðskrá og hann fyrirfinnst heldur ekki á þeim myndum sem þið hafið sett inn á Fésið og Instagram. Við höfum einnig farið yfir símana ykkar og tölvurnar. Enginn Árni neins staðar. Við höfum þess vegna gilda ástæðu til að halda að hann hafi aldrei verið til. Þið þrjú hafið bara verið að fríka út þarna í dalnum undir áhrifum ofskynjunarefna.

– En en … einhver hlýtur að hafa séð til okkar. Til okkar fjögurra. Ef ekki annað, þá getið þið spurt Gissur og Laugu.

– Hver?

– Gissur, frænda hans pabba míns. Hann ferjaði okkur yfir á trillunni sinni. Eva ÍS-75 er nafn og númer bátsins. Við droppuðum við hjá þeim áður en við fórum yfir Djúpið. Lauga, konan hans Gissurar, gaf okkur kaffi og með því. Hún hitti okkur líka og talaði við okkur.

Lögreglan og geðlæknirinn kinkuðu kolli hvort til annars, nú væri kannski komið nóg af upplýsingum. Mér var létt, ég gat loksins bent á eitthvað sem grípandi væri í. Ég sagði þeim líka heimilisfangið þeirra Gissurar. Því þetta var allt eins og ég hefði dottið í einkennilegan pytt, enginn virtist heyra rétt hvað ég var að segja eða skilja það sem ég var að meina.

Léttirinn var þó skammgóður.

Næsta dag fór geðlæknirinn aftur með mig til lögreglumannsins. Nú var hann miklu strangari á svip.

– Magnús Guðmundsson, þú ert núna yfirheyrður sem hugsanlegur sakborningur. Viltu segja mér fyrst satt og rétt frá. Hvernig komust þið í þjóðgarðinn?

– Eins og ég hef sagt. Gissur frændi fór með okkur á trillunni sinni.

– En það er haugalygi og einfaldlega ómögulegt. Við tékkuðum á því og ég get sagt þér að Gissur Veturliðason hefur verið dáinn í tvö ár. Hann fór hálfu ári eftir andlát eiginkonu sinnar, Guðlaugar Kjartansdóttur. Trillan sem þú nefndir, Eva ÍS-75, var tekin af skrá fyrir fimm árum. Húsið þeirra er leigt pólsku fiskverkafólki.

– Getur ekki verið.

– Fyrst vorum við að reikna með því að Hólmfríður Gestsdóttir hefði hoppað fram af bjargi í sjóinn undir ofskynjunum. En nú lítur þetta æ meira þannig út að þú hafir gert henni, sambýliskonu þinni, eitthvað. Varstu kannski með tvær í takinu og eitthvað fór úrskeiðis? Næst byrjum við að rannsaka dalinn með hundum. Ef þú hefur falið líkið einhversstaðar þá verður það fundið.

– Guð minn góður …

⁂

Minningar frá tímanum eftir yfirheyrslurnar eru frekar götóttar. Ég veit bara að Hólmfríði eða Árna var hvergi að finna. Eða mér var alla vega ekki sagt frá því. Og samt þykir mér að ég finni á mér hvar þau gætu verið.

Sóleyju tókst einhvern veginn að tala sig út úr þessu öllu. Hún sór og sárt við lagði að hún vissi ekki neitt um neitt, og allt mögulegt væri svo aðeins og eingöngu mér að kenna. Hún vinnur núorðið á skrifstofu sveitarfélags austur á Fjörðum og býr með presti staðarins, hef ég heyrt.

Smám saman vandist ég sjúkrahúslífinu. Síðdegiskaffinu og síðdegispillunum. Sjaldan hef ég pillunum neitað. Og tvisvar í viku var föndur. Sem kallaðist reyndar hér iðjuþjálfun. Þorbjörg var einnig með, við sátum hlið við hlið sem okkar eigin grúppa og þræddum tréperlur upp á band. Við töluðum aldrei upphátt um okkar málefni, en við vorum í leynilegu, þöglu bandalagi.

Svona gekk þetta um tíma. Svo um miðjan vetur, fyrri partinn í janúar, fengum við nýjan þerapista og hún kom með ný verkefni í iðjuþjálfun. Ingunn hét hún, hún kom með bönd til að flétta, doblaði Þorbjörgu til að prjóna og mig líka. Og hún hressti hina líka við, en mér gaf hún leynilega ábendingu sem enginn annar tók eftir. Hún var að hvetja mig til að prjóna og sagði mér meðal annarra leiðbeininga að „þetta ætti nú að ganga hjá þér líka.“ Með vestfirsku a-i. Svo hélt hún áfram eins og ekkert væri. Ég spurði ekki, en svona segir enginn nema að vestan sé. Eftir jólin sagði hún að við Þorbjörg hefðum komist að í endurhæfingu. Ég skildi þetta ekki alveg, venjulega er það geðlæknir sem tilkynnir svona stærri breytingar, en Ingunn sá um pappírana fyrir mig og allt saman, eins fyrir Þorbjörgu. Og hún sagði að við ættum að fara sitt í hvoru lagi, og að Þorbjörg ætti að fara fyrst, enda hefði hún verið lengur hér á spítalanum. Það þótti mér sárt en ég skildi það, og Ingunn sagði að ég mætti líta á þetta sem prófraun. Um traust og þolinmæði.

Við fórum að rifja upp gömul mánaðaheiti og gömul orðatiltæki, það var eins og þáttur í okkar samsæri. Og viti menn, það birtust mögnuð norðurljós eitt laugardagskvöldið þegar þorranum var að ljúka. Næsta morgun kom Ingunn og sótti Þorbjörgu mjög hljóðlega, svo varla nokkur maður tók eftir því. En hún var farin, ég sá hana hvergi og vissi innst inni hvert hún væri komin. Eftir viku eða svo var Ingunn mætt aftur, hún tók nokkra sjúklinga í iðjuþjálfun eins og ekkert væri, ég var nú farinn að prjóna sjóvettlinga og hún hvíslaði mér að ég ætti að hafa þá tilbúna fyrir næsta stórflóð. Og hún færði mér kveðju frá henni, sem ég hélt að hafi misst fyrir fullt og allt. Og nú á ég bara stutt eftir að klára vettlingana, litla taskan mín er eiginlega tilbúin fyrir ferðina og það er ekki margir dagar til stórflóðsins. Þá er tunglið líka fullt. Þá verður róið ef gefur á sjó.