Sjómannshjartað

Móheiður Hlíf Geirlaugsdóttir

Allt var hvítt, rúmfötin, herbergið, hvít birta. Marglitar snúrur stungu í stúf og virtust koma út úr mér. Ég fann ekki fyrir rugginu. Ég var greinilega í landi.
 „Sæll Hjörtur, þú ert staddur á hjartadeild Landspítalans,“ sagði kona íklædd grænum stakki. „Þú manst líklega lítið eftir því hvernig þú komst hingað.“
 Ég horfði á hana skilningssljór, fann enga slorlykt. Hún hélt áfram að tala með hægum og mjúkum rómi. Í kringum hana stóðu fleiri hvítklæddir. Og eftir því sem ég best sá virtust vera fleiri rúm í þessum hvíta geimi.

Undiraldan ruggaði bátnum, ég lygndi aftur augunum, sílamávarnir skræktu, ég átti næstu vakt. Í munninum saltbragðið, kjötbollur með brúnni sósu og bláberjagrautur. Ég fann einhverja ólgu. Ég var móður, þar sem ég gekk ganginn, mér var heitt þótt ég fyndi fyrir rokinu koma á móti mér. Ég sökk, ég fann sjóinn inn í mér, eins og hann fyllti út í allan líkamann, alveg upp í haus. Var þetta Heimir sem kraup yfir mér? Það var sjór í maganum, ólgaði í iðrunum, var ég að drukkna?

Önnur hvítklædd kona rétti mér hvítt plastglas með nokkrum pillum.
 „Þetta er blóðfitulyf og verkjastillandi,“ sagði hún.
 Ég gleypti án þess að spyrja.

Í síðasta fríi fyrir desembertúrinn var útsynningur og það var ákveðið að sigla fyrr heim. Heimir skipstjórinn okkar var eitthvað svo ör og glaður, eins og barn á jólum. Ísbjörninn hafði sjaldan verið svona fljótur í land. Ég man að ég gekk hægt niður landganginn, þunglamalega, kjagaði, Heimir stríddi mér á þessu, eins og sjóræningi með fulla vasa af gulli, sagði hann alltaf. En ég var búinn að vera óvenju þungur á mér þetta haust. Það var suddi yfir Hafnarfirðinum þar sem við sigldum inn. Ég fór beint af bátnum í Kópavoginn til mömmu í elliblokkina. Eftir skilnaðinn fór ég oftar til gömlu konunnar, ég fékk að stinga í vél og við ræddum málin á meðan hún bar í mig veitingar.

„Ertu kominn, Hjörtur minn?“ kallaði mamma á undan sér fram ganginn. „Settu í vélina, ég ætla að hita kaffi, á ég ekki að smyrja handa þér brauð? Ég hélt þú kæmir á morgun?“
 „Við lögðum fyrr í hann, æ veðrið var eitthvað leiðinlegt og kallarnir vildu komast heim,“ hálfkallaði ég á móti.
 „Já það er víst einhver leiðindalægð á leiðinni. Komstu með fisk?“
 „Já, auðvitað, skelli honum í kistuna.“

Við settumst síðan við brúna eldhúsborðið sem hafði verið á æskuheimilinu fyrir vestan. Hún setti gamla appelsínugula kaffibrúsann á borðið, disk með smurðu brauði, flatkökur með hangikjöti og svo annar diskur með sviðasultu. Mamma hellti kaffinu í bláa glasið mitt og gaf mér teskeið. Ég stakk teskeiðinni vélrænt djúpt í sykurkarið, eina, tvær, þrjár og fjórar skeiðar.
 „Æi Hjörtur minn, þetta er nú meira sykursullið.“
 Ég var löngu hættur að heyra þessar umvandanir mömmu, hrærði sykrinum þar til kaffið varð næstum grátt og setti nokkrar slettur af mjólk. Þannig hafði ég drukkið kaffið frá því ég var strákpjakkur.

„Hvað segir Alda? Það væri nú gaman að sjá framan í hana endrum og eins,“ sagði mamma mædd.
 „Það er svo mikið um að vera núna hjá henni í skólanum, byrja í prófum og svona.“
 „Nú, já og ferðu þú svo strax í næstu viku um borð?“
 „Jú, jú, ætli það ekki.“
 „Æi, voðalega þarftu alltaf að vera lengi. Mér er um og ó að vita þarna af þér um miðjan vetur, þú verður nú að fara hugsa um heilsuna. Þú ættir nú að geta minnkað við þig, með þennan starfsaldur. Þú missir af öllu í landi. Rétt eins og þú misstir hana Björgu.“

Ég var hættur að hlusta á mömmu, kjamsaði á gúrkubrauðsneiðinni. Fór að hugsa um að ég þyrfti að fá Öldu til að hitta mig, kannski fara í bíó með henni. Ég fór frá mömmu saddur og ætlaði að sækja þvottinn seinna í vikunni. Heima tók við einhver fýla, ég hafði auðvitað ekkert tekið ruslið út síðast. Þessi kjallaraíbúð í Glaðheimunum var ekkert sérstaklega fögur sjón. Dótið mitt var enn í hálfuppteknum kössum sem voru á víð og dreif um íbúðina. Alda hafði verið æst í hjálpa mér fyrst um sinn, gera heimilislegt, en ég var eitthvað svo áhugalaus, máttlaus. Þetta var varla heimili, mér leið bara illa í þessari holu. Ég lyppaðist niður á gamla brúna stólinn, kveikti á imbanum. Það voru veðurfréttir. Ég var í skrítnu skapi, gat ekki verið kjur, leið hálfilla í skrokknum. Ég sló á þráðinn til Öldu í símanum sem Heimir sagði mér að kaupa. Ég gæti gert allt í þessum síma, verið á facebook, talað við Öldu, farið í bankann. Heimir var alltaf að tala um að ég færi á eitthvað stefnumótaapp.
 „Hvað, ætlarðu að enda aleinn, fúll sjóari?“ sagði Heimir við mig.

„Alda mín.“
 „Já hæ, pabbi, ertu kominn?“ sagði dóttir mín glaðlega.
 „Já, kom inn eftir um kaffileytið, ég fór til ömmu þinnar, hún væri nú alveg til í að sjá þig.“
 „Já, ég veit.“
 „Hérna, eigum við ekki að fara í bíó eða eitthvað?“ Ég heyrði strax hik á henni.
 „Ha jú, ég byrja sko í prófum á mánudaginn.“
 „Skil þig, hljótum að geta laumað einni ferð um helgina, Alda mín,“ sagði ég föðurlega
 „Já ok, sorrý, er bara smá stressuð.“
 Ég fann fyrir nærveru minnar fyrrverandi og flýtti mér að ljúka símtalinu.
 „Gangi þér vel að lesa, heyrumst og við finnum út úr þessum með bíóið, gull.“
 „Já ok, pabbi, bæ.“

Úti var napurt, umtöluð lægðin var komin. Himinninn var orðinn öskugrár. Ég lagðist í fletið og var enn svolítið dofinn í fótunum með myrkvaðan sjóinn í huganum. Ég svaf alltaf betur á Ísbirni. Líklega var ég með betra rúm í káetunni en hér heima. En það var líka ruggið, lætin frammi. Þar var aldrei þögn, ekki þetta tómarúm. Rúmið hér var eins og allt annað í íbúðinni, eitthvað bráðabirgða. Alda hafði átt það sem unglingur og rúmfötin voru víst orðin of barnaleg fyrir hana. Ég er allt of þungur í þetta rúm, ég ætti kannski að panta nýtt. Ætli ég geti ekki gert það með símanum hugsaði ég. Lokaði augunum, fann fyrir spýtunum í rúminu. Fann fyrir sjónum um mig miðjan, lét hann rugga mér í svefn.

Ég hafði aldrei verið heimakær, ég var sjókær hafði ég sagt við Heimi einhvern tímann. Björg álasaði mér fyrir það, ég hafði misst af svo mörgu. Fyrst eftir að Alda fæddist hringdi Björg oft út, hún lét mig vita, fyrsta brosið, fyrstu sporin, kæmi ég ekki í eins árs afmælið? Smátt og smátt fór hún að skilja að ég yrði ekkert lengur í landi þó hún bæði mig um það, þótt heimilið væri fallegt, þótt við ættum Öldu.

Tíminn leið mun hægar í landi. Vika í landi fannst mér yfirdrifið nóg. Síðustu dagana fyrir næsta túr varð ég orðinn eirðarlaus, óþreyjufullur, fór að stika um. Stundum seinkaði brottför um einn, tvo daga. Þá leið mér eins og maginn væri fullur af grjóti, eins og ég væri bundinn niður, naglfastur í landi.

Grænstakka beygði sig yfir mig, líklega svo ég heyrði betur í henni.

„Við þurfum að senda þig til Svíþjóðar.“
 „Ha?“ kom allt í einu upp úr mér.
 „Þú fékkst hjartastopp, misstir meðvitund og varst endurlífgaður um borð í Ísbirni,“ sagði hún eins og hún væri búin að segja mér þetta mörgum sinnum. Ég þagði og starði á lækninn og fylgdarlið hans, af hverju voru þau svona mörg?
 „Þú komst of seint í land.“
 Ég saup hveljur, eins og sjórinn væri kominn upp í munninn.
 „Hvað áttu við?“ kom út úr munninum án þess að ég hefði hugsað það.
 „Hjartavefurinn skaddaðist og hjartað getur ekki starfað eðlilega. Hjartavefurinn var of lengi án súrefnis. Þræðing eða hjáveituaðgerð myndi ekki hjálpa þér, því það er hjartað sjálft.“
 Hjartað ólgaði, ég fann fyrir undiröldu og ekki örðu af orku.
 „Já einmitt, en af hverju Svíþjóð?“
 „Komið hefur í ljós að hjartað var of lengi án súrefnis,“ endurtók hún aðeins skýrar. „Það liðu of margir klukkutímar þar til þú komst í land. Þegar hjartavöðvinn fær ekki súrefni skemmist hjartað, vefurinn deyr. Þetta eru óafturkræfar skemmdir. Í Svíþjóð verður þú settur á lista til þess að fá nýtt hjarta. En fyrst þurfa þeir að mæla allt saman, til þess að finna rétta hjartað.“

Ég starði niður á fæturna undir sænginni.
 „Rétta hjartað?“
 Læknirinn og fylgdarlið héldu áfram að tala, ég varð móður af því að hlusta, ég hafði verið móður þegar ég stóð upp úr káetunni, ég hefði betur legið þar bara áfram, tekið mér veikindadag.
 „Karolinska,“ heyrði ég á milli hugsana sem rugguðu um í hausnum.

„Pabbi.“
 „Já.“
  Röddin svo skær.
 „Alda mín“
 Alda, grét á rúmstokknum, hún var líklega búin að sitja þarna lengi. Ég sá græna veskið hennar Bjargar hangandi á stólnum. Tárin runnu rólega, hún virtist eitthvað svo umkomulaus, greyið. Mjóslegin með síða ljósa hárið sitt og kinnarnar enn bleikari en venjulega, votar og glansandi.
 „Ekki gráta,“ umlaði ég, sem virtist aðeins hafa þveröfug áhrif, hún var komin með ekkasog.
 Alda þerraði tárin á erminni á allt of stóru gráu hettupeysunni sinni og leit útundan sér. Björg kom aðvífandi með vatnsglas og rétti Öldu og tók utan um axlirnar á dóttur okkar.
 „Svona, svona hjartað mitt, pabbi er vaknaður, það er fyrir mestu.“

Hjartavefurinn, þetta orð endurómaði í huganum. Er hjartað mitt að deyja? Hvað með Ísbjörn? Fer ég aftur á sjóinn? Sjórinn ólgaði í brjóstinu og mér var óglatt af örvæntingu.

Þær voru svo margar, hjúkkurnar, ég mundi aldrei hver var hver. Ein var svo ströng, hún minnti mig á gamla skipstjórann minn. Það var ekkert pláss á deildinni, ég átti að fara heim og vera þar þangað til ég færi til Svíþjóðar. Það var ekkert öruggt hvenær ég mætti fara, en ég fengi víst einhverja sérútbúna flugvél með hjúkrunarkonu.

Daginn sem ég átti að fara heim komu þær allar, Alda, Björg og mamma. Þær horfðu á mig með áhyggjufullu augunum sínum. Hjúkkurnar brostu sínu breiðasta, voru þær fegnar að losna við ruminn með rotnandi hjartað? hugsaði ég. Sólveig kom til mín í græna stakknum sínum.

„Við fylgjumst vel með þér Hjörtur en nú þarftu að hvíla þig eins mikið og þú getur, þú mátt alls ekki reyna á þig og muna að taka lyfin eins og við fórum yfir á fundinum.“
 „Ha, já, einmitt,“ svaraði ég í leiðslu.
 „Ég er að vona að við séum bara að tala um nokkrar vikur. En lyfin eiga að hjálpa, þau örva blóðrásina og hin passa upp á þrýstinginn.“

Ég veit ekki hvað ég var hræddari við, að hjartað hefði stoppað, hjartaskiptin eða sjóleysið. Heimir hringdi oft í mig á spítalanum. Það var svo notalegt að heyra hljóðin í skipinu, lætin í kringum hann. Hann tuðaði um þyrluna og gæsluna í hvert skipti en reyndi að halda niður í sér gremjunni. Þyrlan hafði víst verið uppi á einhverjum jökli og því verið of lengi á leiðinni. Heimir og strákarnir voru æfir, en voru nú allir búnir að fá viðtal hjá einhverju áfallateymi.

Síðast þegar ég heyrði í Heimi missti hann sig gjörsamlega.
 „Helvítis djöfulsins landkrabbar, þeir geta aldrei komið út á sjó, alltaf að elta uppi þessa andskotans túristagemlinga upp á fjöll. Hvar væri þessi þjóð án okkar? Að lepja dauðann úr skel! Ha!“ rann út úr honum í einni bunu en þagnaði svo í skömm fyrir að vera æsa sig við hjartveikan manninn.
 Ég maldaði bara í móinn.
 „Jájá, svona er þetta Heimir, hvað segja strákarnir? Hvernig er í sjóinn? Er Siggi kokkur að hugsa vel um ykkur?“
 Heimir hafði sjálfur verið á hjartastuðtækinu, sagði Björg mér á spítalanum. Ef gæslan hefði komið þó ekki nema nokkrum mínútum fyrr hefði það skipt sköpum fyrir hjartað. Við Heimir höfðum oft setið saman á skyndihjálparnámskeiðum til þess að læra á þetta hjartastuðtæki.
 Ég trúði þessu varla, við vorum alltaf með einhverja aulabrandara um þessi blessuðu stuðtæki. Frekar ófyndið að hugsa til þess núna, Heimir hafði bjargað mér með hjartastuðtækinu.

Björg keyrði okkur í Glaðheimana. Björg og Alda studdu mig út úr bílnum á meðan mamma hélt á dótinu mínu, himinninn enn öskugrár. Þegar við gengum inn fann ég að að þær mæðgur voru greinilega búnar að taka eitthvað til, engin vond lykt og klunnalegt sjúkrarúm í svefnherberginu. Alda leit á mig varfærnislega, Björg og mamma höfðu leitt mig inn. Ég var svo móður að ég varð að setjast. Mig langaði bara til að sofa.

„Ég skil ekkert í þessum læknum að senda þig heim svona á þig kominn,“ sagði Björg alvarleg.
 Björg var fíngerð en fas hennar svo sterklegt og ákveðið að enginn og allra síst ég þorði að andmæla henni. Alda var aftur komin með tár í augun. Björg strauk Öldu um kinnina og gaf henni hlýtt bros. Staðfestan og hlýjan í augnatillitinu róaði okkur bæði.
 „Svona er þetta í dag, aldrei pláss, engir peningar. Þetta heilbrigðiskerfi er að drepa okkur!“ sagði mamma harkaleg.
 „Þeir hljóta að senda þig út eins fljótt og hægt er á sænska spítalann,“ bætti hún við með mildilegri tón.
 „Hvað ef þeir finna ekki hjarta?“ sagði Alda brostinni röddu.
 Þær þögðu allar þrjár, mamma leit niður, sléttaði úr pilsinu og andvarpaði þungt.
 Ég ræskti mig. Í hvert skipti sem ég ræskti mig sá ég að fór hrollur um Öldu. Björg og mamma kipptust líka við.
 „Þeir eiga svo mikið af þessu þarna í útlandinu,“ sagði ég eins glettnislega og ég megnaði.

Þessir dagar sem ég var heima liðu eins og nokkur ár, ég var alltaf þreyttur, reyndi að sofa eða dorma. Á næturnar var ég alltaf á sjónum eða fullur af sjó, ég er ekki viss. Ég saknaði ruggsins en fannst eins og sjórinn væri inni í mér og ég væri hreinlega að drukkna. Ég var kominn með einhverja vél sem átti að auðvelda öndunina á nóttunni en vélin var óskiljanleg og óþægileg. Það getur enginn sofið með grímu og flæktur við eitthvað tæki.
 Þær þrjár skiptust á að koma til mín, meira að segja Björg var eitthvað svo hlýleg. Eins og hún væri búin að gleyma öllu þessu glataða á milli okkar. Íbúðin var orðin heimilisleg og líklega aldrei betur þrifin. Mamma strauk af gólfunum í hvert skipti sem hún kom.
 „Æ, það er ekki eins og mig muni um þetta,“ sagði hún ef ég reyndi að banna henni það.
 Það var komin blómadúkur á borðið. Alda hafði sett upp myndina sem ég fékk frá útgerðinni af Ísbirni á einhverju stórafmæli. Hjartað ónýta var svo þungt, eins og fullt kar af fiski úr steingráum sjónum. Ég fékk mér kaffi á morgnanna, eins og á Ísbirni, henti í smá graut sem ég lapti upp eins og gamall hundur. En svo varð ég að leggjast aftur. Þá kom ein af þeim.
 „Hvernig svafstu?“ spurðu þær yfirleitt og fóru að bardúsa.
 Alda var búin að færa sjónvarpið inni í herbergi þannig ég gæti horft á einhverja sænska lögguþætti. Hún sagði ég yrði að æfa mig. Ég dormaði yfirleitt yfir þessu.

Loksins hringdi Sólveig og sagði mér að nú færi ég til Svíþjóðar, þessar vikur höfðu liðið skelfilega hægt. Ég man eiginlega ekkert frá ferð minni út, ég man bara að mér fannst flugvélin vera bátur, landgangurinn var samt öðruvísi. Ég fékk einhver lyf til að róa taugarnar. Í Svíþjóð tók við útlenska lyktin, sambland af mengun og gróðri. Það var eitthvað svo bjart, hlýtt og trjágróður út um allt.

„Þeir munu gera alls kyns prófanir, til þess að geta fundið hjarta sem passar. Svo verðurðu settur á biðlistann,“ sagði Sólveig bjartri röddu, rétt eins og þeir væru bara að bíða eftir jákvæðu svari frá bílapartasölu.
 „Þarf hann að fljúga aftur heim á meðan hann bíður?“ spurði Björg ákveðin.
 „Nei, það væri of áhættusamt. En það eru ansi margar breytur sem geta haft áhrif á hversu fljótt þetta gengur fyrir sig. Því miður get ég ekkert sagt, það er svo mikil óvissa. Þú ert að sigla um ókunn höf, Hjörtur. Það sem er vitað er að ástand hjartans þíns er það slæmt að þú verður ofarlega á hjartaþegalistanum. Allar þessar prófanir og rannsóknir sem eru gerðar eru mjög skilvirkar og þar býr mikil reynsla að baki. En þá er það spurning hvort og hvenær rétta hjartað finnst. Það er auðvitað ófyrirséð.“
 Ókunn höf, hugsaði ég og velti því fyrir mér. Hafði bara heyrt um ókönnuð lönd. Sjórinn veitti mér öryggiskennd sem ég fann aldrei í landi. Það var aldrei neitt eins, öldugangurinn, undiraldan, fiskurinn og allar hinar skepnurnar í sjónum, landslagið ósýnilega undir sjónum.
  „Þetta eru fremstu læknar á þessu sviði í heiminum, þeir hafa framkvæmt fjölmargar svona aðgerðir,“ hélt Sólveig áfram með fagmannlegri rödd sinni. Grænklædda álfkonan sem virtist vilja bjarga mér sama hvað það kostaði.
 „Lífslíkur þínar með hjartað þitt eru mjög slæmar, hjartað er of skemmt. Það er auðvitað svo margt sem þarf að passa svo að líkaminn hafni ekki þessu nýja líffæri, mikið meira en bara blóðflokkur, líka stærð og aldur líffæragjafans. Við þurfum að meta aðstæður og heilsu, þú munt ekki þola heimferð á milli allra þessara prófana og svo biðarinnar eftir hjartanu. Þú þarft þá að vera á sænsku sjúkrahóteli en við fylgjumst auðvitað mjög vel með hér líka í gegnum sænska kollega okkar.“
 Ég hafði örugglega verið upp undir viku í þessu framandi landi, búinn að láta keyra mig láréttan um endalausa spítalaganga í Karolinska. Ég hafði aldrei á ævinni séð önnur eins kynstrin af tækjum, ómskoðun, hjartahitt og blóðþetta. Ég var orðinn eins og gatasigti af öllum þessum nálarstungum. Ég átti að fasta og svo ekki fasta þannig ég vissi aldrei hvort var. Maturinn var skelfing, enginn fiskur bara þessi endalausu lambaspörð sem þau kalla kjötbollur. Svíarnir sögðu bara endalaust: „Å. Å. Å.“

Þetta var síðasti dagurinn í bili af þessum helvítis þolraunum, ég var á leið á sjúkrahótelið með leigubíl. Undiraldan í hjartanu var orðin svo þung, ég var svo móður, svo móður. Skyndilega fór síminn að pípa, þessu óþolandi skerandi pípi. Það var hringt úr Landspítalanúmeri.
 „Þeir eru búnir að finna hjarta!“ sagði kvenmannsrödd án þess að heilsa eða kynna sig.
 Þetta var Sólveig, hjartalæknirinn.
 „Strax?“
 „Já, þú þarft að snúa aftur á Karolinska!“
 „Strax?“ endurtók ég, furðu lostinn.

„Hann var með óráði,“ heyrði ég einhvern segja í herberginu, ég reyndi að opna augun, það var eins og þau hefðu verið límd saman. Ég fékk ofbirtu í augun. Mér fannst ég finna fyrir augasteinunum stilla sig eftir birtunni. Fyrst hvítt svo smám saman ljósgrænt, svo fóru þau að ná fókus. Herbergið var sæmilega stórt, sá ekki hvar það endaði, og mörg andlit, fann augun öll í kringum rúmið snúa að mér. Alda eins og ljós engill í miðjunni með vot áhyggjuaugun, mamma hennar stóð aftarlega með sömu augun. Ég skildi ekki hvar ég var. Var ég kominn heim? hugsaði ég. Konan sem hafði talað hélt áfram að útskýra fyrir mæðgunum. Ég heyrði ekki orðaskil, ég fann ekki þunga ölduganginn í hjartanu.

Það var búið að tappa sjónum af líkamanum. Hverjum einasta dropa. Ég reyndi að hreyfa mig en gat varla lyft puttunum. Ég leit niður á brjóstið, það voru snúrur og rör alls staðar. Píp og hljóð, skjáir allt í kring. Í gegnum stóran glugga sá ég laufin bærast á stórum trjám. Niðurinn í hjartanu var horfinn, ég heyrði ekki í sjónum, ég sá bara grænt fyrir utan gluggana. Há tré, ekkert öldugjálfur, sjórinn langt undan. Ég sá dropa birtast á glugganum, rigning.

Ég skerpti augun á Öldu, reyndi að greina á svip hennar hvað væri að gerast. Hún hélt áfram að tala við fólkið í kringum sig, á milli þess sem hún leit á mig alvarlegum augum. Allt í einu fann ég fyrir bleytu og salti á kinnunum. Það runnu tár.

Ég geri mér enn ekki grein fyrir hversu lengi ég var á Karolinska, mér var víst haldið sofandi heillengi. Þær mæðgur komu báðar til Svíþjóðar og gistu á nálægu hóteli á kostnað sjúkratrygginga.

Einn eftirmiðdaginn þar sem ég lá í snúrunetinu heyrði ég á tal tveggja hjúkrunarfræðinga. Það merkilega var að ég skildi allt sem þeir sögðu. Ég var farinn að skilja sænsku.
 „Þetta var hjartað í bókaverði,“ sagði snyrtilegur hjúkrunarfræðingur með rauðleitt skegg við ungan kollega, ljóshærða hávaxna konu.
 „Nú?“ svaraði hún.
 „Já, þetta er auðvitað harmleikur, hún hafði unnið á sama bókasafninu í fjölda ára og tók alltaf sama strætóinn í vinnuna. Hún var víst á leiðinni heim á föstudegi.“
 „Hvað segirðu?“ sagði konan á innsoginu. Og átti hún fjölskyldu?“
 „Nei, hún gerði víst lítið annað en að fara á bókasafnið og til baka, miðaldra kona.“
 „Og hvað gerðist?“
 „Það var keyrt á hana, bílstjórinn hefði verið undir áhrifum sterkra efna. En hún var með líffæragjafaskírteinið á sér þannig það var hægt að afgreiða þetta mjög hratt sagði læknirinn.“
 „Å, til mikillar fyrirmyndar.“
 „Já hún var víst mjög vel lesin um líffæragjafir, læknirinn sagðist muna eftir henni sem áhorfanda á læknaþingi.“
 „Å, eins og hún hafi haft einhverja tilfinningu fyrir þessum örlögum sínum. En það er merkilegt að svona lítið kvenhjarta hafi passað svona vel í þennan þrekna íslenska sjómann.“
 „Hjartað hennar var víst eins og nýtt, algjör þjarkur!“
 Sólveig talaði mikið um hvernig hjartaskipti fóru fram, hvernig þau fóru að því að velja rétta hjartað. Í öllum þessum flóknari hjartaaðgerðum þá þurfti að taka hjartað úr stað og þar með þurfti að skera á vef og taugar sem umkringdu hjartað. Hjartaskipti voru auðvitað enn flóknari, eins og að reyna skipta um vél á skipi úti á miðju hafi. Hjörtun tvö voru látin slá í takt í sitthvorri vélinni, áður en það nýja var svo tengt, æð fyrir æð.

Ég hlustaði alltaf á veðurfréttirnar á Reykjalundi, hinir sjúklingarnir þögðu ekki á meðan, þeir voru ekkert að spekúlera í veðrinu. Ég horfði á trén fyrir utan, trjágreinarnar á öspunum og grenitrjánum fóru upp og niður eins og öldurnar, spörfugl hoppaði á milli greina. Einu skiptin sem kallarnir þögðu í matsalnum á Ísbirni var yfir veðurfréttunum, nánast heilagur tími. Við þögðum, hlustuðum eins og veðurfréttamaðurinn væri véfrétt sem réði yfir örlögum okkar.

Eitt af því sem Sólveig talaði um var þunglyndið sem fylgdi hjartaaðgerðum. Út af öllum þessu endaslepptu taugum fylgdu þessum aðgerðum miklar lægðir í lundinni á meðan taugarnar væru að gróa saman á ný. Einn mikilvægasti þátturinn í endurhæfingu hjartaþega snerist að mestu leyti um tilfinningavinnu. Þunglyndi, kvíði og tilfinningadoði voru mjög algengir fylgikvillar hjartaskiptiaðgerða.

Jórunn sem sá um núvitundarnámskeiðið, talaði endalaust um líðan, tilfinningar og öndun. Hún lét okkur mása í kór eins og grindhvalatorfu í grynningum. Hún var fremur lágvaxin, mjúklega vaxin og þegar hún brosti sáust tveir spékoppar í kinnunum. Hún var mjög forvitin um sænska hjartað mitt. Hvort ég væri breyttur, fyndi nýjar tilfinningar, væri öðruvísi. Mér fannst þessar sífelldu spurningar um líðan þreytandi, en jú, sjórinn var horfinn úr hjartanu.

Ég gerði yfirleitt lítið úr þessum hugleiðingum Jórunnar um persónuleikabreytingar.
 „Nei, nei, ætli það ég hef svo sem ekki breyst mikið.“ svaraði ég fjölmörgu beinskeyttu spurningum hennar.
 „Nema kannski þetta með kaffið.“
 „Kaffið?“ spurði hún vongóð.
 „Já, ég bara hef ekki lyst á því lengur,“ hummaði ég og sötraði teið.

Hinir sjúklingarnir voru líka áhugasamir um nýja hjartað, ég var hetjan þeirra. Fæstir vissu að ég væri með líffæri úr sænskum bókasafnsfræðingi. Miðaldra konu sem hafði aldrei gert annað en að grúska í bókum og hafði aldrei stigið fæti á skip, hvað þá migið í saltan sjó. Ég fékk oft spurningar frá hinum á hjartadeildinni um hvort ég hefði tilfinningu fyrir líffæragjafanum. Ég brosti bara í kampinn, vissi ekki hvernig ég ætti að svara þessum spurningum.

Við Jórunn sátum saman í mötuneytinu, það var ýsa í matinn, tólg og kartöflur. Hún var létt í skapi og spékopparnir hennar skoppuðu á meðan hún sagði mér skondna sögu af lötum sel í Húsdýragarðinum. Ég sat og hlustaði, skar kartöflurnar í litla bita, hló við. Eftir matinn drukkum við jurtate, eins og við gerðum alltaf eftir matinn.
 Alda kom snemma að sækja mig þennan síðasta föstudag minn á Reykjalundi og sá okkur Jórunni á tali fyrir utan aðalinnganginn. Það var heiðskírt, fallega ljósblár himinninn og ekki eitt ský á himni. Ég gekk léttur í spori til Öldu sem stóð við rauða bílinn, sneri mér við og vinkaði Jórunni.
 „Hver var þetta?“ spurði hún og brosti stríðnislega.
 „Jórunn, hún sér um núvitundarnámskeiðið,“ sagði ég án þess að bregða svip.
 „Nú já, sæt kona,“ sagði Alda glettin. „Hvað segirðu, pabbi minn, á ég ekki að keyra þig í Glaðheimana bara?“
 „Heyrðu, jú ég þarf að samt að koma við á bókasafninu. Jórunn var að mæla með einni bók fyrir mig um öndun. Já svo var ég að hugsa hvort við gætum ekki fengið okkur te niðri í bæ?“
 „Ha, jú, því ekki, pabbi minn.“
 Alda horfði á mig hlýlega, gekk og beindi bíllyklinum að rauða Súbarúnum.