Vónbjørt Vang

Hjördís stendur með hendur í gallabuxnavösunum og horfir á hann. Hún hafði staðið þarna lengi, löngu áður en hann tók yfir höfuð eftir henni. Hún hallar sér örlítið inn í garðinn og lætur öxlina hvíla á svartmáluðu grindverkinu. Kvöldbirtan fellur á húshliðina þannig að hún glitrar, rétt eins og hún sé vot eftir rigningu. Dagurinn hafði þó að mestu verið þurr.

Eilítill andvari ferðast rólega í gegnum garðinn og ýfir upp grasið á leið sinni. Hárlokkur fellur niður á vanga hennar en hún gerir ekkert til að blása hann frá.

Hann stendur nokkrum metrum frá henni, með bakið hálfpartinn til móts við hana eins og hann sé ekki alveg búinn að ákveða hvort hann ætli að fara eitthvað eða vera um kyrrt.

Niðri í garðinum stendur ósamsett trampólínið.

„Ég hélt að það værir þú sem ætlaðir að setja trampólínið saman,“ segir hún.

Hún tekur hendur úr vösunum og setur þær á mjaðmir. Rödd hennar er róleg, en af einhverri ástæðu voma orðin yfir eins og hljóðlaus dróni á heiðum sumarhimni.

Hann snýr sér aðeins meir að henni, rétt eins og hann sér fyrst núna að taka eftir því að hún sé að tala.

„Það ætla ég að gera,“ segir hann. „Ég er að gera það núna.“

Hún nikkar og lítur rólega frá honum að trampólíninu eins og hún sé að bera orð hans saman við það sem í raun og veru er þarna fyrir framan þau.

„Ætlar,“ endurtekur hún lágmælt.

Birtan breytist stöðugt án þess að nokkur taki í raun eftir því. Hún verður mýkri og færir sig niður fjallshlíðina, niður að húsunum, garðinum, trampólíninu. Háværar raddir heyrast einhvers staðar úr húsinu, einhver færir til stól og það klingir í glösunum um leið og þau eru sett á borðið.

Niðri í garði liggur trampólínið og bíður.

Hann svarar ekki. Í staðinn gengur hann framhjá henni og á því augnabliki sem líkamar þeirra eru við það að fara framhjá hvor öðrum, strýkst handleggur hans við hennar. Tilfinningin fyrir snertingu tveggja líkama hangir í loftinu í sekúndubrot, áður en hann heldur áfram án þess að sem svo mikið að líta aftur fyrir sig.

Hann gengur að skúrnum. Það ískrar í hurðinni þegar hann opnar hana og stuttu síðar birtist hann aftur. Nú heldur hann á beygluðum verkfærakassa í annarri og hvítum leiðbeiningarbæklingi í hinni. Blaðsíðurnar dálítið krumpaðar. Gleraugun sem höfðu setið á höfði hans renna niður, hann setur þau á nefið af gömlum vana.

Hann heldur leiðbeiningunum á lofti, blaðar nokkrum síðum fram og til baka og les gegnum samanpírð augnlok. Hann kinkar skyndilega kolli því hann hefur komist að einhverju.

Hann þarfnast skrúfjárns.

Hann leggur verkfærakassann frá sér og fer að róta í honum. það heyrist málmhljóð þegar hann færir til skiptilykla, skrúfur og gamlar tengur. En það er ekkert skrúfjárn þar að finna. Hann hættir, réttir aðeins úr sér og lítur yfir garðinn. Sólin brýst öðru hvoru í gegnum skýin. Hann pírir augun og ýtir gleraugunum aftur upp á ennið.

Hann er hreyfingarlaus um stund, eins og hann sé að reyna að muna eitthvað. Síðan snýr hann sér við og gengur aftur upp að skúrnum.

Inni er loftið þungt og rakt. Lyktin af gömlum við, olíu og raka loðir við veggina. Hann smeygir sér inn á milli staflaðra garðhúsgagna, ryðgaðra hjóla og kassa af tómum bjórflöskum sem klingir í þegar hann rekst utan í þá. Hann leitar, án þess að flýta sér, eins og einhver sem hefur komið oft hingað og veit að hlutir finnast sjaldan þar sem þeir ættu að vera.

Loks nemur hann staðar við hillu aftast í geymslunni. Hann réttir fram höndina, hikar um stund, og einmitt þarna, falið á bak við gamla málningardós, finnur hann skrúfjárnið. Hann vegur skrúfjárnið aðeins í lófanum eins og hann sé að tryggja að þetta sé örugglega hið rétta.

Þegar hann kemur út úr skúrnum heyrir hann raddir, hlátur og hnífaglamur. Gestirnir eru löngu komnir.

Hann opnar dyrnar og stígur inn, en staðnæmist nánast samstundis.

Forstofan er yfirfull.

Skór í öllum stærðum, gerðum og litum liggja í einni allsherjar kös um allt gólfið. Sumir liggja í pörum, aðrir stakir. Barnaskór með blikkandi ljósum er klemmdur upp við stórt, skítugt stígvél.

Rétt innan við dyrnar er bekkur sem er á kafi undir hrúgu af jökkum og peysum sem gestirnir hafa fleygt af sér, óþolinmóðir eftir að komast í matinn og afmælið.

Hann hikar, íhugar hvort hann eigi að fara inn, en snýr svo við á punktinum, opnar hurðina fyrir aftan sig og gengur í kringum húsið.

Í garðinum fyrir aftan liggur hálfupptekið trampólínið enn eins og flak á grasflötinni. Búið er að rífa pappann utan af, íhlutir í plastflækju og langar járnstangir standa út í allar áttir.

Hann krýpur á hné og fer að eiga við partana. Dregur járnstangirnar út, hverja á fætur annarri, og dreifir þeim yfir grasið. Safnar þeim svo í litla bingi og reynir að fá einhverja yfirsýn.

Hann veltir og snýr einni stöng í hendinni, eins og hún gæti sagt honum hvert hún á að fara ef hann bara rannsakar hana nógu lengi.

Málmurinn er kaldur viðkomu.

Þegar hann beygir sig lengra niður finnur hann buxnastrenginn skerast inn um sig miðjan. Buxurnar síga smávegis niður að aftan og það skín rétt svo í mjóa rifuna. Hann stirðnar upp í sekúndubrot, réttir svo úr sér, sléttir úr skyrtunni, dregur hana niður og treður henni aftur ofan í buxurnar.

Hann lítur í átt til sólar, en hún er nú þegar hnigin á bak við fjallið. Birtan er mýkri, fellur lægra og skuggarnir lengjast þvert yfir grasið. Þokuslæða færist hægt niður fjallshlíðina. Marglita ljósaserían sem hangir á milli hússins og trésins vaggar hægt í golunni.

Málmstengurnar fanga aftur athygli hans. Enn virðast þær bara vera lausir hlutir á víð og dreif. Hann klappar á bringuna á sér eins og hann sé að leita að einhverju, en stoppar í miðri hreyfingu þegar hann áttar sig á að gleraugun eru komin aftur upp á enni.

Hann stendur þarna stundarkorn án þess að hreyfa sig almennilega. Hláturinn innan úr húsinu verður hærri, einhver kallar, barn hleypur yfir gólfið. Afmælið er hafið án hans.

Hann veit mætavel hvað á að gerast núna. Hann á að ljúka við trampólínið, setja það upp og gera það tilbúið, láta líta út eins og þetta hafi alltaf staðið til. Eins og það sé enn tími, ef hann bara flýtir sér og leggur sig allan fram.

Samt stendur hann bara í stað, horfir á partana fyrir framan sig, málminn, plastið, allt það sem ekkert varð úr.

Og hann veit að það er þegar orðið of seint.

Stuttu síðar er hann kominn aftur á hnén í grasinu og reynir að þrýsta tveimur járnstöngum saman. Hann snýr og ýtir og reynir aftur. Málmurinn gefur sig ekki. Það er eins og stangirnar smelli næstum saman, en samt ekki alveg, eins og það vanti millimetra, aðeins ögn lengra, sem hann nær ekki með handafli.

Smáar svitaperlur spretta fram á enni hans. Hann strýkur þær af með handarbakinu. Hann reynir aftur, ýtir af meira afli, þrýstir af öllu afli, gnístir tönnum, þannig að kjálkinn skelfur af áreynslunni.

„Helvítis,“ hvæsir hann í gegnum samanbitnar tennurnar.

Hann missir stangirnar og þær detta hvor frá annarri með hvellum málmhljómi. Hann situr hljóður um stund, virðist vera að íhuga hvort það hafi nokkurn tilgang að halda áfram, en stendur svo skjótt aftur upp.

Hann stingur höndum í vasa, dregur andann djúpt, reynir að safna sér saman, finna nýjan takt, eitthvað sem gefur til kynna að hann hafi stjórn. Í dágóða stund stendur hann þannig án þess að gera nokkuð.

Svo tekur hann nokkur skref og hallar sér til móts við garðinn. Steinsteypan er köld við bakið á honum. Hann lætur þungann hvíla á veggnum, eins og hann hafi þörf fyrir eitthvað, til að halda honum uppi og lítur svo aftur upp að húsinu.

Bak við gluggann er afmælisveislan í fullum gangi. Fólk rekur sig hvert í annað, fyllir á glös, réttir hvert öðru diska með smurðum brauðbollum, spjallar saman. Úti er kvöldbirtan að færast yfir og dvínandi ljósið gerir herbergin inni enn bjartari og skýrari. Kertin flökta, litlir lifandi logar í hlýju ljósinu sem kasta skuggum yfir veggi og loft.

Það er móða á rúðunum. Þunn, rök himna þekur glerið sem kemur til af sjóðandi pottum, katli, andardrætti og allt of mörgum líkömum samankomnum í rýminu. Blöðrur hanga úr loftinu og litaðar fánalengjur þvera herbergin.

Útidyrnar opnast og lokast. Börn þjóta út, hvert af öðru. Þau hlaupa yfir flötina, kalla hvert til annars og stefna á rólurnar sem gefa frá sér ískur þegar þau hoppa upp á þær og halla sér fram og aftur til að róla hraðar. Önnur halda áfram fram hjá þeim að búrunum við skúrinn þar sem kanínurnar eru. Þau beygja sig niður, gægjast inn, slá létt á netið og hvísla sín á milli áður en þau snúa við og hlaupa aftur að húsinu.

Trampólínið fer hægt og rólega að taka á sig mynd. Fætur eru skrúfaðir á og dúkurinn er strekktur yfir. Þetta gengur hægt, en nú er hann að klára það. En hann mun ekki ná að festa öryggisnetið. Það liggur enn í grasinu, vafið í plast, þegar fyrstu gestirnir streyma út í garð.

Þokan smýgur rólega á milli húsanna. Það er enn sumar, en veðrið er síbreytilegt, það hangir eitthvað yfir, sífelld hætta á rigningu.

Hann snýr sér við og gengur aftur upp að húsinu. Í tröppunum mætir hann Hjördísi og litlu Brynhild, afmælisbarninu. Hann var á leið fram hjá þeim, en þegar þær nema staðar, nemur hann líka staðar.

„Er trampólínið tilbúið?“ spyr Brynhild. Hún heldur í höndina á mömmu sinni.

Þær horfa báðar á hann fullar eftirvæntingar og hann tekur eftir bolnum sem Brynhild er í. Á honum er kvenkyns ofurhetja, en hann hafði aldrei tekið eftir því fyrr.

Hann yppir öxlum.

„Öryggisnetið er ekki komið upp ennþá,“ segir hann og lyftir hendi til að strjúka af sér enninu.

Hann tekur í höndina á Brynhild og gengur áleiðis að trampólíninu.

„Hún má ekki hoppa án öryggisnets,“ kallar Hjördís á eftir honum.

„Ekki hafa áhyggjur, ég gæti hennar,“ svarar hann án þess að snúa sér við.

Þau leiðast niður að trampólíninu. Brynhild sleppir hönd hnas um leið og þau koma að því. Spennt klifrar hún upp á trampólínið og fer að strax hoppa. Fyrst varlega, síðan hærra og hærra, þar til hláturinn brýst út úr henni í takt við hreyfingarnar.

Hann stendur við hlið trampólínsins, dálítið í burtu frá því.

Önnur börn bætast í hópinn. Fyrst eitt, svo tvö, svo enn fleiri. Fljótlega eru þau mörg á trampólíninu. Hreyfingar þeirra fléttast saman þannig að dúkurinn svignar undan þeim. Þau hoppa í takt, æpa, detta um koll í hlátursköstum og standa aftur upp.

Rétt um þá mund sem hann ætlar sér inn, snýr hann sér við og sér tvær svölur líða um loftið á milli húsanna. Þær fljúga lágt, alveg upp við húsþakið, og kasta sér svo skyndilega til hliðar, eins og einhver hafi togað í þær með ósýnilegum þráðum.

Þokan hefur lokið hægri ferð sinni niður að þorpinu. Hún leggst í kringum þau, mýkir brúnir og þjappar hljóðum. Fleiri foreldrar hafa laumað sér út í garðinn og hringsóla um trampólínið, sumir með krosslagðar hendur á bringunni, aðrir með hönd í vasa, allir með augun á krökkunum.

Skerandi hlátur barna blandast við spjall fullorðinna sem standa í kring og fylgjast með. Stundum fer barn of nálægt brúninni, missir jafnvægið um stund, er við það að detta af, en hönd grípur það, önnur ýtir barninu aftur inn fyrir mörkin, einhver hjálpar, þannig er aldrei raunveruleg hætta sé á ferðum.

Enginn minnist á öryggisnetið. Enginn sér það, eða kýs að sjá það.

Þokan liggur eins og blautt handklæði sem dreypt er yfir axlir hans, garðinn, allt.

Hjördís er líka komin út aftur. Hún gengur að hlið hans og heldur á kaffibolla. Hún hefur vafið báðum höndum um drykkinn, eins og til að ylja sér, og fylgist með börnunum. Þau standa svona dágóða stund.

„Ég get flutt út,“ segir hann og lítur á hana.

Hún svarar ekki strax.

„Já,“ segir hún að lokum.

Daggardropar loða við hárið á henni. Litlar perlur sem fanga síðasta ljósið. Loksins tekur hann eftir þeim, eins og hann hafi ekki horft almennilega á hana í langan tíma. Svo lyftir hann handleggnum hægt og leggur yfir axlir hennar. Hvorugt þeirra hreyfir sig.

„Ætlarðu ekki að prófa trampólínið?“ spyr hann.

Hún lítur á hann. Lítið bros. Réttir honum bollann og gengur að trampólíninu.

Hún fer upp á.

Finnur jafnvægið.

Fer að hoppa.

Hún og Brynhild.

Hreyfingar þeirra spegla hvor aðra, þær skiljast og koma aftur saman í smáum, óreglulegum takti. Hláturinn er bjartari núna, frjálsari.

Hann stendur og fylgist með þeim.

Hugsar um svölurnar.

Myrkrið færist hratt yfir fólkið og trampólínið. Það er ekki lengur auðvelt að sjá neitt. Andlit verða óskýr, hreyfingar breytast í skuggaleik. Gestirnir tínast aftur inn einn af öðrum. Þeir hrópa til krakkana að þeir eigi að koma, áður en það verður of dimmt.

Að lokum er garðurinn næstum tómur.

Hann stendur dálítið lengur, snýr sér svo við. Hann tínir saman verkfærin sín, skilar þeim í verkfærakassann með rólegum, vélrænum hreyfingum. Hann safnar pappanum og plastinu, krumpar það allt saman og treður ofan í stóran, svartan ruslapoka.

Öðru hvoru lítur hann upp að húsinu.

Ljósin inni eru hlý.

Þegar hann er búinn gengur hann upp að húsinu. Hann stendur um stund fyrir framan gluggann og gægist inn.

Hann stendur kyrr.

Inni í stofu er afmæliskakan borin fram. Kveikt hefur verið á sjö kertum, litlir logar vagga í hægum takti þegar einhver lyftir kökunni svo allir geti séð. Hópurinn brestur í afmælissöng.

Hann fylgist með gufunni krullast upp úr potti fullum af heitu súkkulaði. Hann sér blöðrur í öllum litum hanga úr loftinu. Hann drekkur í sig hreyfingar, bros og klappandi hendur.

Hann dokar aðeins við.

Rétt áður en hann færir sig loksins úr stað rekur hann augun í svölurnar á ný. Þær skera loftið í snörpum bogum, fléttast á milli húsanna, myrkrið virðist ekki hafa áhrif á þær.

Hann enn stendur um stund og fylgist með þeim.

Veltir því fyrir sér hvernig þær fari að því, að fljúga svona vel þrátt fyrir að birtan sé nánast öll horfin.

Svo gengur hann að útidyrunum, opnar hurðina varlega og stígur inn.

Íslensk þýðing: Móðheiður Hlíf Geirlaugsdóttir