Miriam Petra Ómarsdóttir Awad

Vík í Mýrdal

Mér þykir rosalega gaman að hlusta á Sævar. Ég er ekki hlutlaus, ég er náttúrulega ástfangin af honum, eða kannski varð ég einmitt svona ástfangin af honum því mér finnst svo gaman að hlusta á hann. Á meðan við ökum síðasta spölinn til Víkur segir hann mér eina söguna af dvölum sínum þar. Áður en fjölskyldan hans eignaðist sumarbústað fóru þau mjög oft til Víkur og gistu í „Ömmuhúsi“. Sævar hafði ekki komið í litla sæta húsið í 12 ár og það var því kjörið að þiggja boð um að nýta húsið á leiðinni austur, fyrst sá gluggi opnaðist korter í brottför.

Þegar ég kem inn í húsið verður mér strax hugsað til heimilis ömmu og afa fyrir vestan. Húsin eru að vísu eins ólík og hugsast getur, annað steinsteypt hús frá 7. áratug síðustu aldar og hitt timburhús frá því snemma á síðustu öld. Ég er nýbúin að gista í forstofuherberginu á Túngötunni á meðan ættarmót stórfjölskyldunnar var haldið fyrr í sumar og það er mér því í fersku minni hversu notalegt það er að koma inn í gamla ættaróðalið sitt. Þótt að ýmislegt hafi breyst er sami andi yfir húsinu fyrir vestan og það þótti mér vænt um. Ég held að Sævar hafi upplifað það sama þegar við komum í Ömmuhús.

Þegar ég hætti að horfa út í suddann fyrir utan gluggann og hugsa um Vestfirði lít ég í átt til Sævars og sé að hann er aftur í miðri frásögn. Ég er orðin að svo miklum sveimhuga að ég gleymi mér oft í einhverjum vangaveltum um lífið og tilveruna. Ég ákveð að leggja betur við hlustir. Þetta voru alltaf ánægjulegar ferðir, var hann að segja. „Meira að segja líka þegar einhverjir heimamenn skáru á dekkin á bílnum okkar sem var fyrir utan Halldórskaffi.“

„Ha? Skar einhver á dekkin á bílnum ykkar?“ Ég skelli upp úr. Þau eru svo ótrúlega venjulegt fólk. Bílnum hafði sem sagt verið lagt fyrir utan eitt helsta öldurhúsið í bænum því Ömmuhús stendur í sömu götu. Eina nóttina var fjör á Halldórskaffi og einhverjir heimamenn (jafnvel fjarskyldir ættingjar þeirra) misstu sig í gleðinni. Það voru svo líka heimamenn sem hjálpuðu þeim að redda nýjum dekkjum og aðrir heimamenn á lögreglubíl sem komu á vettvang og spurðu foreldra hans, þar sem þau stóðu forviða með þá bræðurna, annan kornungann, og mændu á herlegheitin, hvort þau ættu „einhverja fjandmenn eða óvildarmenn á staðnum“. Þau héldu nú ekki. Spurningin var svo kómísk og út úr kú að það var stutt í hláturinn um leið og nýju dekkin voru komin undir bílinn. Þau voru einfaldlega á röngum stað á röngum tíma. Ég vona innilega að enginn skeri á dekkin okkar, því ég ætla að komast austur í sólina.

Eftir að við komum í húsið stendur Sævar lengi út við gluggann og horfir á pollana og rigninguna. Hann dáist að nýju hurðinni út í garð og lýsir því í löngu máli hvað nýja innréttingin í eldhúsinu sé smekkleg. Ég er sammála honum, þótt hún sé augljóslega úr IKEA þá passar hún vel þarna inn.

Um kvöldið skoðum jólakort úr gömlum kassa og það er ósköp notalegt að sjá hann brosa yfir nöfnum ættingja sinna sem kvittuðu undir kortin. Sævar elskar bersýnilega allt tal um fjölskylduna sína, græn augun tindra fallega þegar hann segir frá húsinu, frá minningunum héðan og fólkinu sem bjó hér. Þarna fæ ég að verða vitni af væntumþykju hans í garð stórfjölskyldunnar, sem hann þekkir kannski ekki mikið í persónu en veit ýmislegt um. Kannski er það sambland af því að kunna að meta gamla hluti og staði sem vekja minningar, og þessa djúpstæðu þörf á því að tilheyra einhverri heild.

Síðar ræðum við hvort hann geti tekið þessar jákvæðu tilfinningar með sér héðan, um fjölskyldutengslin og ástina sem hann greinilega finnur hér. Það sé gott að geta yljað sér á slíkum tilfinningum þegar maður upplifir að maður sé einn í heiminum. Maður er nefnilega sjaldnast einn, en innra með manni getur sú tilfinning auðveldlega sprottið fram. Þá getur hjálpað að sýna sjálfum sér mildi og draga fram eitthvað fallegt, eins og góðar minningar. Þegar ég kem með viturlegar ráðleggingar í þessum dúr segir hann alltaf að það sé „viska aldanna“, en maðurinn stendur í þeirri trú að ég sé ævaforn sál. Ég ætla ekki að þræta fyrir það, mér líður stundum hundgamalli líka.

Um kvöldið kemur hann varfærnislega til mín og ber undir mig breytta ferðaáætlun fyrir morgundaginn. Ég elska að ferðast svona um landið. Liggur við að mér þyki betra að vita ekki hvar næsta nótt verði. Breyta plönum hægri vinstri svo úr verði eitthvað skemmtilegt. Elta veðrið.

Skipulag er fínt í utanlandsferðum, ég er líka góð í því, en Ísland krefst sveigjanleika. „Kræst, þú ert æði,“ segir hann eftir að hafa fengið samþykki fyrir að heimsækja tvo sveitabæi á leið okkar austur. Hann vill stoppa í kaffi á fyrri staðnum, „Við förum ekki svöng af þeim bænum,“ og vill meina að við gætum þá komist upp með að taka að minnsta kosti einn tebolla á næsta stað. Við erum líka alveg sammála um að það þýði ekkert að reyna við Lakagíga eða Skaftafell á meðan veðrið er eins og það er. Sú hugmynd hafði verið viðruð fyrr á leiðinni en nú leit veðurspáin ekki vel út á svæðinu.

„Spáin er sko alveg bongó fyrir austan,“ segi ég til áhersluauka. Hér verður bara suddi áfram. Við höfðum ætlað að leggja lykkju á leið okkar ef færi gæfist, en það bíður bara betri tíma. Alltaf þegar við segjum eitthvað í þessum dúr og búum til óákveðin plön inn í framtíðina, finn ég að við erum bæði að hugsa að það sé enginn „best fyrir“ dagsetning á þessu sambandi. Ég var skíthrædd um það fyrsta sumarið sem við vorum að hittast að hann myndi leggja þetta samband á hilluna þegar haustið kæmi. Ég væri bara svona „sumargella“. Summer lovin’ og allt það. Það kom mér því eiginlega á óvart þegar hann hélt áfram að þvælast þvert yfir landið til að hitta mig yfir veturinn. Og hér erum við enn, búin að ákveða að sleppa háfjallabrölti og setja stefnuna á sólina. „Heimsækjum Lakagíga bara næsta sumar.“

Um nóttina er ég andvaka. Andvaka af spenningi og eftirvæntingu eða kvíða? Mér finnst ég vera að leggja allt í sölurnar. Í skottinu á bílnum er gamla Seglagerðartjaldið hennar mömmu og skærappelsínugulur tjaldhiminn frá pabba. Heill haugur af búnaði, teppi og svefnpokar. Ég elska nefnilega útilegur og hef lengi bundið vonir við að Sævar vilji leggja land undir fót með mér og tjalda. Njóta þess að vakna í íslenskri náttúru, fara í sund á afskekktum stöðum og borða vöfflur með sultu og rjóma í smábæjum úti á landi. Ef það er einhver mælikvarði á að ég sé raunverulega íslensk þá er það líklega þessi. Til að toppa þetta, þá finnst mér líka mjög gaman að lesa sögur úr þjóðvegabókum eða Vegahandbókinni. Helst upphátt, svo bílstjórinn geti notið þeirra í leiðinni. Það er mér hjartans mál að hann njóti ferðarinnar með mér svo það verði hægt að endurtaka hana í framtíðinni.

Ég vakna aftur milli 4-5 og fljótlega eftir að ég rumska fer ég að hugsa um allt sem gæti farið úrskeiðis. Hvað ef hann mun hata að tjalda með mér? Hvað ef veðurspáin breytist og það fer að rigna? Og hvað ef það verður engin sól? Ég teygi mig í gleraugun til að kíkja á símann en rekst í þau og þau skoppa eitthvert niður í gegnum svefnsófann og enda á gólfinu. Mér var nær. Án þeirra sé ég ekkert svo ég fálma hálfblind eftir þeim með vasaljósinu úr símanum en þá brakar í sófanum svo ég hef mig hæga. Ég vil ekki vekja Sævar því hann ætlar að keyra alla leiðina til Hafnar. Í morgunsárið er ég loksins orðin þreytt á öllum hugsunum um martraðakenndar útilegur og næ að dorma þangað til hann vaknar.

Vatnajökulsþjóðgarður

Við pökkum saman í rólegheitunum og ég drekk nokkra sopa af morgunkaffinu áður en við hendum dótinu í bílinn. Það er aðeins bjartara yfir en deginum áður, suddinn horfinn þótt ekki sjáist í bláan himinn. Við byrjum á því að skjótast inn í Krónuna í Vík og smeygjum okkur í gegnum þvögur af vel útbúnum ferðamönnum. Mannmergðin er ekki til þess fallin að staldra lengi við í búðinni en í körfunni endar þó sitthvað af nammi, matur á grillið og pakki af smokkum.

Við keyrum sem leið liggur austur og stoppum í nýju þjónustumiðstöð Vatnajökulsþjóðgarðs rétt hjá Kirkjubæjarklaustri. Mér líður örlítið eins og fisk á þurru landi þegar ég kem þangað inn. Ég á það til að verða hálf óróleg þegar ég kem á svona túristastaði. Finnst ég þurfi að tala íslensku hátt og snjallt til að taka allan vafa af því að ég sé ekki túristi. Eins og að vera mín þarna inni rífi af mér þjóðernið, því ég lít ekki út fyrir að vera nógu íslensk. Fegin að ég klæddi mig í ullarpeysuna í dag.

Nýja þjónustumiðstöðin er virkilega falleg og ég gleymi mér fljótlega við að skoða allt fína dótið sem er þar til sölu handa túristunum. Þarna finn ég spilastokk sem ég hef lengi velt fyrir mér að kaupa og ákveð að gefa sjálfri mér hann í afmælisgjöf. Með svona líka fallegum myndum af blómum úr íslenskri náttúru.

Á leiðinni út úr þjónustumiðstöðinni göngum við í flasið á gömlum yfirmanni Sævars. Hann skrifaði um hann í fyrstu bókinni sem hann gaf út eftir að hann starfaði uppi á Laka og þar sem ég hafði lesið þá bók vissi ég einhver deili á manninum líka, án þess að hann hefði hugmynd um tilvist mína. „Þú verður eiginlega að hitta Kára,“ sagði hann áður en við fórum inn og var augljóslega að vona að Kári væri að þvælast í þjónustumiðstöðinni. Þar var Kára að vísu ekki að finna en hann var greinilega á leiðinni þangað í þeim töluðu orðum. Hann var hættur að vinna sagði hann, en tæki stundum að sér verkefni. Það var ekki annað að sjá en þetta væru bara fagnaðarfundir hjá þeim félögum og ég heilsaði kurteislega en leyfði þeim að eiga augnablikið á meðan ég skoða blómin og virði fyrir mér þjónustumiðstöðina að utan. Hlusta samt á það sem þeir eru að segja og hlæ þar sem það á við. Kári er alveg eins og Sævar lýsti honum, hlýr náungi sem leggur metnað í störf sín fyrir landið.

Eftir að við kveðjum Kára keyrum við áfram austur og virðum fyrir okkur stórbrotið landslagið. Það er farið að birta til en það er ennþá frekar skýjað. Eftir stuttan akstur krefst Sævar þess að sýna mér Dverghamra, stað sem ég hef ekki séð áður. Dverghamrar eru í mínum huga fyrirtæki, götuheiti eða gamalt steinhús. Ég segi einhvern misheppnaðan hringadróttinssögubrandara og kvarta svo yfir því að við séum ekki ein á ferð, en kunnuglegur hvítur Dacia Duster leggur í næsta stæði í þann mund sem ég gref vindjakkann upp úr íþróttatöskunni í aftursætinu.

Við röltum hring innan um stuðlabergið og lyktin af íslensku sumri er blíð og góð. „Hefurðu komið í Þórbergssetur?“ spyr Sævar mig á leiðinni í bílinn. Ég verð að viðurkenna að það hef ég ekki gert heldur svo við stoppum þar eftir Dverghamra. Mér finnst sýningin skemmtileg og fæ meiri áhuga á Þórbergi en áður. Í matsalnum hittum við konu sem hafði kortlagt ferðir kríunnar í mjög listrænum tilgangi. Hún hafði teiknað myndir eftir hnitunum sem kríurnar í sveitinni spunnu með ferðum sínum og var líka búin að reikna hversu oft þær væru búnar að fljúga því sem jafngilti ferð til tunglsins og til baka.

Mér finnst þetta nánast áhugaverðara en Þórbergur, kannski af því að mér finnst sjálfri svo gaman að ferðast. Það er fátt íslenskara en krían og hennar söngur, ef söng má kalla, og sú vitneskja að krían sé víðförlari en ég er staðreynd sem ég hef lengi vitað en aldrei áður séð svona sjónrænt. Ég er því ljómandi hress þegar við setjumst út í bíl eftir heimsóknina í Þórbergssetur.

Ég, sem er búin að vera ósköp dugleg að halda mig frá símanum og masa frekar við Sævar, tek hann upp og rek augun í frétt um fullbókuð tjaldsvæði. „Heyrðu, það eru bara allir og amma þeirra á leiðinni austur eins og við,“ segi ég og hlæ. „Þeir sem hyggja á útilegur norðan- eða austanlands um helgina gætu sums staðar komið að pakkfullum tjaldsvæðum,“ les ég og Sævar segir „Já okei!“ Í einhverri tilraun til að friðþægja áhyggjurnar sem fara að krauma um að nú muni allt fara út um þúfur segist ég ætla að athuga með tjaldsvæðin á Austurlandi og bóka bara eitthvað ef ég get.

Eftir smá leit í einhverju nýstárlegu bílastæðaappi, sem ég neyddist til að hlaða niður í leit að lausum plássum, hellist yfir mig smá vonleysi. Hikandi segi ég Sævari að það sé til dæmis fullbókað í Fossárdal, þangað sem ferðinni hafði verið heitið. „Jæja förum við þá ekki bara Austfirðina, eru ekki einhver skemmtileg tjaldsvæði þar?“ En ég tek fljótt eftir því það er bókstaflega uppbókað allstaðar. Á einhverjum stöðum er eins og ég geti byrjað á bókun en svo kemur upp einhver villumelding og ég átta mig á að það er allt fullt.

Til að forðast áhyggjurnar um ónýtar útilegur og afhuga kærasta, sem ég var andvaka yfir í nótt, bóka ég pláss á tjaldsvæðinu í Stafafelli í Lóni. Það er eini staðurinn sem er laus og hann er nægilega langt fyrir austan til að stytta ferðina á morgun. Ég á líka mjög góðar minningar af leyni-tjaldsvæði þar sem ég heimsótti með vinum mínum. Ég sannfæri Sævar um að það verði bara frábært. Hann virðist ekki gruna að ég sé stútfull af kvíða og kinkar brosandi kolli til mín.

Nesjasveit

„Ég er lifandi goðsögn í þessari sveit, næst markahæsti leikmaður knattspyrnuliðs Mána í Nesjum,“ segir Sævar þegar Öræfi, Suðursveit og Mýrar eru að baki og við komum loksins í Nesjasveit. Hér erum við á framandi slóðum fyrir mig og ég virði fyrir mér þetta svæði þar sem Sævar gerði garðinn einhvern tímann, kannski örlítið, frægan með fótboltaliði svæðisins.

„Ég verð, þetta er kannski það plebbalegasta í heiminum, en ég verð að sýna þér gamla heimavöllinn minn.“ Fyrst hélt ég að með heimavelli meinti hann bara svæðið sem hann bjó á, en hann er í alvörunni að tala um fótboltavöll. Við stoppum á malarbílastæði við íþróttahús sem stendur við þjóðveginn, leggjum bílnum og stökkvum út. Hér skoraði hann þá tvö af þessum fjórum mörkum sínum. Skoraði þau „bæði á markið lengra, þarna fjær“ og bendir, ef ég skyldi hafa verið að velta því fyrir mér.

Til að drepa tímann hoppum við á ærslabelgnum í smá stund og tökum svo smá rúnt um Nesjahverfi þangað til Stjáni félagi hans, sem ætlar að bjóða okkur í kaffi, kemur á stórum jeppa og sækir okkur á bílastæðið. Í Nesjahverfi er ekki margt að sjá en Sævar bendir mér að vísu á stærsta stjörnukíki í einkaeigu á Íslandi „og þótt víðar væri leitað.“ Ég sé hann reyndar ekki, en trúi honum. „Hann er þarna í kofa í bakgarðinum, karlinn er kallaður Stjörnu-Snævarr.“ „Stjörnu-Snævarr?“ gríp ég á lofti og hlæ.

Við keyrum í humátt eftir Stjána á jeppanum heim að bænum þar sem hann býr. Loksins er farið að sjást í bláan himinn en það er frekar hvasst. Dásamlegt gluggaveður (ef ekki væri júlí myndi ég gleðjast yfir því). Inni taka á móti okkur tvær kynslóðir úr fjölskyldunni til viðbótar og nokkrir kettir. Það er búið að vera gestkvæmt og eldhúsborðið svignar undan kræsingum. Mér finnst eins og ég sé komin inn í kvikmynd um íslenska sveitarómantík. Pönnukökur, rabarbarasulta, kaffi og rjómi beint af býli. Ég geri undantekningu á reglunni og fæ mér kaffisopa þótt langt sé liðið á daginn, ég hef það ekki í mér að afþakka neitt hér. Ég vil líka koma vel fyrir á meðan ég gæði mér á kræsingum og kynnist heimafólkinu sem Sævar þekkir mun betur en ég.

Ég gleymi kvíðanum fljótt og borða á endanum á mig gat. Ég get ekki lýst því hvaða biti var bestur. Skúffukakan eða pönnukakan með rabarbararasultunni og rjómanum? Ég er alveg pakksödd þegar við keyrum af stað eftir að hafa étið hverja pönnukökuna á fætur annarri. Ég held ég geti fullyrt að þetta sé það besta sem ég fæ. „Það er líka bara ágætt því við ætlum bara að stoppa í stuttan tebolla hjá Siggu,“ segir Sævar þegar ég hef orð á því að geta ekki borðað flís í viðbót.

Höfn

Sigga er langamma dóttur Sævars og honum finnst ekki annað hægt en að renna við hjá henni. Hún býr rétt fyrir utan Höfn. Á meðan við bíðum eftir henni verslum við inn í Nettó þar sem er einhver dómsdagsstemning. Túristar í bland við Íslendinga með fellihýsi í eftirdragi. Öll á leiðinni austur eins og við. „Við erum allavega með tjaldsvæði bókað,“ hugsa ég fegin og velti því fyrir mér hversu mörg þarna viti af öllum fullbókuðu tjaldsvæðunum sem var fjallað um í fréttum fyrr um daginn.

Sigga heyrir í Sævari þegar hún er komin heim, en hún hafði víst verið að taka stöðuna á sumarbústaðalandinu sínu sem er 75 km austan við Höfn þegar hún ákvað að bruna til baka að hitta okkur. „Sko hún Sigga er alveg mögnuð kona, hún keyrir þetta fram og til baka eins og enginn sé morgundagurinn. Ekkert tiltökumál í hennar huga, allar vegalengdir hérna eru líka svo langar hvort sem er.“ Mér verður hugsað til kríu-listakonunnar í Þórbergssetri og til allra kríanna sem fljúga til tunglsins og til baka. Þrisvar sinnum. Hvað ætli Sigga sé búin að keyra oft til tunglsins?

Sigga tekur vel á móti okkur og ég sé strax að þetta er ekki bara skemmtileg og klár kona, heldur orkar hún á mig sem algjör nagli. Það er gaman að tala við hana og þegar talið berst að því hverra manna ég sé, endar það eins og oft áður á Bíldudal. „Ég var einmitt með konu frá Bíldudal úti í ferð með Bændaferðum, mjög skemmtileg,“ segir Sigga og sýnir mér mynd. Ég kannast við konuna en man ekki hvað hún heitir, „en mamma þekkir hana alveg pottþétt,“ bæti ég við.

Sigga spyr síðan hvort hún megi ekki bjóða okkur í mat, fyrst við ætlum ekki að gista. Þegar ég segi henni frá útileguplönunum og bókuninni á tjaldsvæðinu í Stafafelli, finnst mér ég geta lesið af svipnum hennar að henni finnist það ekki sérstaklega tilkomumikill staður. Við Sævar lítum hvort á annað og ég sé að hann ætlar að malda í móinn, en áður en ég veit af er ég búin að segja: „Já, hví ekki?“ Mér finnst gaman að tala við Siggu, og þau Sævar greinilega góð saman, svo ég tel mig vita að í maganum leynist örlítið pláss fyrir meiri mat.

Sigga stingur upp á veitingastað á Höfn og þá fatta ég að hún ætlaði ekkert bara að bjóða okkur upp á eitthvað smáræði þarna heima eins og ég hafði gert ráð fyrir. Að lokum keyrum við á eftir henni inn til Hafnar, enda ætlum við að halda ferðinni áfram eftir matinn. Sem betur fer er aksturinn ekkert svo langur frá Höfn að Stafafelli.

Sigga leggur bílnum sínum á bryggjuna, beint fyrir framan stæðilegt fiskiskip, en við þorum ekki öðru en að velja okkur stæði við veitingastaðinn. „Ég á þetta, ég má þetta,“ heyrist mér hún segja, brosandi út í annað, og ég hlæ. Inni á staðnum er allt pakkað og 40 mínútna bið eftir borði. Við ákveðum þá að fara á nýjan stað sem hefur opnað í brugghúsi í bænum. Á leiðinni þangað áréttar Sævar að Sigga eigi í alvöru kvóta í þessu skipi sem hún lagði bílnum fyrir framan og ég átta mig á að hún var ekkert að grínast.

Sigga valdi greinilega góðan veitingastað. Maturinn er góður þótt að hver biti sé átak á úttroðnum maga. Við fáum okkur bæði fisk dagsins, borðum og hlæjum. Hún tekur síðan ekki annað mál í en að bjóða okkur.

Þarna togast á menningarheimar í mér: af virðingu við eldra fólk finnst mér ég ekki geta annað en að leyfa henni að bjóða okkur en líka af virðingu við eldra fólk finnst mér ég þurfa að borga. Þessi heilaleikfimi tekur nægilega á til þess að ég næ bara að stama upp þökkum og þiggja gjöfina.

Eftir örstuttan akstur tökum við eftir því að lögreglubíll hefur elt okkur af bílastæðinu og keyrir í humátt á eftir okkur út að bæjarmörkum. Þar skellir ungur lögreglumaður upp bláum ljósum og fær Sævar til að blása. Hann hefur eflaust ætlað að næla sér í einn glóðvolgan bjórdrykkjumann af brugghúsinu og stöðva för hans á leið út á þjóðveginn. Ekki hafði hann erindi sem erfiði en ég bendi Sævari glettin á að kannski hefðu þeir bara vilja tryggja að við værum alveg pottþétt á förum. Kannski ekki lifandi goðsögn í þessari sveit lengur.

Stafafell

Það er aftur orðið hvasst þegar við komum í Stafafell. Ég finn engan starfsmann og tjaldsvæðið er heldur berangurslegt. Ég sé eftir að hafa ekki tjaldað seglagerðartjaldinu allt sumarið, það hefði kannski verið fínt að vita hvort það væru ekki pottþétt allir tjaldhælar til staðar og súlurnar í lagi. „Hvað ef ég gleymdi réttum tjaldsúlum heima?“ Ég geng fram og til baka á meðan Sævar bíður í bílnum og mér líst satt best að segja lítið á þetta. Það er hrollkalt og hér eru einhverjir túristar að berjast við tjöldin sín, íslenskir krakkar með hor sem hlaupa gólandi milli fellihýsa og engin falleg laut til að leita skjóls í.

Þetta var ekki það sem ég sá fyrir mér. Það rifjast upp fyrir mér á meðan ég stend í rokinu og klóra mér í hausnum hvernig aðstæðurnar hefðu verið nokkrum sumrum fyrr þegar við vinirnir ætluðum að gista í fellihýsi á þessu sama tjaldsvæði. Vörðurinn sem tók við greiðslunni hvatti okkur þá til að fara frekar á leyni-tjaldsvæðið, það væri mun skemmtilegra en þetta. Við hlýddum því og áttum frábæra næturgistingu þar. Ég ákveð því að draga Sævar þangað. „Það verður örugglega betra,“ segi ég og brosi til hans þegar hann beygir inn á stórgrýttan malarveginn.

Til að gera stutta sögu enn styttri þá var ekkert betra umhorfs þar. Ég var búin að gleyma því að það svæði var eitt stórgrýtt malarflag, með nokkrum huggulegum grasblettum sem augljóslega voru allir komnir undir tjöld og bíla svona seint að kvöldi. Þegar við vinirnir stöldruðum næturlangt með fellihýsið skipti ekki máli hvar á svæðinu við tjölduðum því. Það fýkur sandur í augun á mér og ég fatta að þetta er ekki málið. Mig langar að öskra upp í rokið. „Á EKKI AÐ VERA SUMAR HÉR?“

Ég sest aftur inn í bílinn eftir að hafa hlaupið milli rjóðra og fullvissað mig um að hér sé ekkert svæði að finna, nema kannski beint fyrir aftan kamarinn, sem er hálfgerð mýri, og þá brjótast tilfinningarnar fram. „Ég er gjörsamlega búin að klúðra þessari útilegu,“ segi ég við Sævar, með grátstafinn í kverkunum. Hann huggar mig, skilur sennilega ekki pressuna sem ég hef sett á sjálfa mig um glæsta útilegu í sól og sumaryl, og keyrir okkur aftur í átt til Hafnar. Við verðum bara að fara til Siggu og kría út gistingu hjá henni.

Aftur til Hafnar

Sigga býr í afskaplega góðu húsi. Í kjallara hússins er stórt rými, eiginlega stofa, baðherbergi og nokkur svefnherbergi. Ég sé ekki hvort það sé eldhús, en þetta er liggur við heil íbúð. Kannski heilar þrjú hundruð þúsund krónur á leigumarkaðnum í Reykjavík. Hér er annars líkt og tíminn hafi staðið í stað á óræðum tímapunkti síðari hluta tuttugustu aldar, plötuspilari og bókakassar, og fábrotin herbergi tilbúin til að hýsa ferðalanga með óraunhæfar útileguvæntingar.

Hún hafði boðið okkur að gista fyrr um kvöldið og af því að við afþökkuðum það líður mér hálf asnalega að koma skríðandi til baka eftir þjóðveginum. Mér sýnist Sævar og Sigga reyndar bara vera ánægð með þetta fyrirkomulag og við sofum á endanum ágætlega í svefnpokunum niðri í kjallara, þegar ég loksins leyfi mér að slaka á.

Áður en við förum af stað morguninn eftir fáum við okkur kaffi með Siggu. Það er strangheiðarlegur uppáhellingur sem rennur ljúflega niður með ristuðu brauði og osti. „Ragnar sagði nú að ég hefði átt að búa um ykkur þarna niðri,“ segir Sigga þegar hún stendur við eldhúsborðið og horfir út á miðaldra son sinn taka snúning á traktornum. Ég hefði aldrei tekið það í mál, enda erum við með bílinn stappfullan af útilegubúnaði og þar á meðal tvo svefnpoka og teppi. „Nei, nei, við vildum alls ekkert umstang,“ reyni ég að malda í móinn og Sævar tekur undir.

Úti á þjóðveginum er andrúmsloftið aðeins léttara, enda pressan af næturgistingunni farin. Flogin út í veður og vind. Eftir að hafa legið yfir veðurspánni og bílastæðaappinu með tjaldsvæðaplássunum, komumst við að því að eini staðurinn á Austfjörðum þar sem bæði er spáð sól og blíðu, og er ekki með fullbókað tjaldsvæði, sé Mjóifjörður.

„Þangað hef ég aldrei komið,“ segi ég Sævari sem er fljótur að grípa þann bolta á lofti, hann sé sko ættaður þaðan. Hann man ekki öll smáatriði en segir mér það sem hann man, þylur upp nokkur nöfn og ég þykist tengja nöfnin jafn harðan við ættartöluna. Ástæðan fyrir því að tjaldsvæðið þar er ekki fullbókað reynist síðan vera sú að þau taka ekki bókanir. Það er því ekkert í stöðunni annað en að hringja. Ég hringi og það hringir út. „Verðum við ekki bara að stefna þangað samt, við hringjum bara aftur á eftir.“

Mjóifjörður

Á leiðinni austur nýt ég stórbrotins útsýnisins. Ég kem svo sjaldan austur. Ég tek kortabókina og ber hana upp við Búlandstind. Myndin á kápunni passar loksins við það sem ég sé út um gluggann. Á Djúpavogi stoppum við stuttlega og skoðum handverk í túristabúð. Þar er líka minnisvarði um Hans Jónatan. Ég las söguna um Hans í bókaklúbbi þar sem enginn annar kláraði að lesa bókina. Ég var alveg límd við söguþráðinn á meðan ég ímyndaði mér hvernig líf hans hafi verið og hélt því langa einræðu í bókaklúbbnum um frelsi, þrælaverslun og nýlenduhyggju. Minnisvarðinn um frelsið stendur á fallegum stað í bænum og vekur eðlilega áhuga minn.

Á Djúpavogi næ ég loksins sambandi við tjaldsvæðið í Mjóafirði. „Jú, það er nú enn eitthvað laust.“ Ég finn hvernig stressið magnast upp í mér, það eru öll tjaldsvæði fullbókuð nema þetta á Mjóafirði. Við megum ekki missa af því. Ég tek við akstrinum og keyri Öxi og beint í gegnum Egilsstaði. Þar nennum við hvorki að stoppa né taka bensín, enda með nóg af mat. Og temmilegt magn af bensíni. Sævar er allavega viss um að bensínið dugi þangað og til baka. Ég anda í magann og reyni bara að treysta því. „Er bensínstöð á Mjóafirði?“ „Neineinei, eða jú, fyrir bátana. Það er hægt að fá einhverja bátaolíu.“ Þetta sem við höfum verður bara að duga, ekki setjum við bátaolíuna á bílinn.

Áður en við keyrum inn afleggjarann í átt að Mjóafirði hringi ég aftur á tjaldsvæðið, bara rétt til að vera viss – og jú, enn er laust pláss. Við skiptum aftur um hlutverk rétt áður en við keyrum inn fyrsta dalinn á leiðinni. Sævar vill að ég geti drukkið í mig náttúrufegurð fjarðarins án þess að þurfa að einblína á aksturinn. Og ég geri það sannarlega. Mér finnst firðirnir fyrir vestan ægifagrir og þar líður mér eins og heima hjá mér, en ekkert hef ég séð jafn fallegt og Mjóafjörð.

Ég vona að hann verði ósnert perla sem lengst. Við ákveðum að kíkja á Klifbrekkufossa á leiðinni til baka og bruna frekar á tjaldsvæðið. Þetta var eiginlega farið að verða of kvíðvænlegt, þessi ferð átti að vera tjaldferð og fyrstu tvær næturnar gistum við í húsum. Ef við fengjum ekki pláss á tjaldsvæðinu þessa nótt þá væri þetta fyrir bí og við þyrftum að keyra alla leiðina til baka á Hérað, þar sem ekki heldur var rúm í einu einasta gistihúsi. Hvað þá pláss á tjaldsvæðinu.

Það er ekki það mikil umferð niður í fjörðinn en ég finn að við hvern bíl sem ég sé á undan okkur myndast smá stresshnútur í maganum á mér. „Kannski verður fólkið í þessum bíl þau sem fá síðasta blettinn á tjaldsvæðinu.“

Við Sólbrekku tekur konan sem rekur tjaldsvæðið og veitingasöluna á móti okkur. Hún segir okkur að drífa okkur að koma okkur fyrir því það séu svo margir búnir að hringja síðustu daga og spyrja um pláss. „Já einmitt,“ segi ég og bæti við að ég hafi hringt allavega tvisvar til að athuga. Mögulega hugsuðum við báðar á því augnablikinu að eftirspurnin hafi kannski ekki verið eins gífurleg og hún hélt. Kannski voru símtölin bara þrjú eða fjögur og helmingur þeirra frá mér.

Á Sólbrekku

Við finnum okkur svæði á tjaldsvæðinu og ég get loksins andað léttar. Sævar færir bílinn nær og byrjar að tína dótið úr skottinu. Ég hef greinilega engu gleymt og vippa gamla tjaldinu upp eins og ég hafi aldrei gert neitt annað.

Mikið er sólin falleg í þessum firði. Við fáum okkur göngutúr í kirkjugarðinn og skoðum legstæði forfeðra Sævars. Stöldrum aðeins við og horfum út á fjörðinn, að hugsa sér að hafa búið hér. Fegurðin er næstum yfirþyrmandi, en á sumardegi sem þessum gleymir maður samt ekki háum klettaskörðunum og hvernig umhorfs gæti verið um miðjan vetur.

Þessar hugsanir hverfa fljótlega þegar athyglin berst aftur að lækjunum sem renna hér niður allar hlíðar, umvafnir fallegustu blómum sem ég hef séð. Blómin sem ég ímynda mér þegar ég hugsa um íslensk sumarblóm. Nákvæmlega sömu blóm og er að finna á nýja spilastokknum mínum. Ekki nóg með að ilmurinn sé eins og úr ilmvatnsglasi í rándýrri hönnunarbúð heldur gutlar í lækjunum og saman myndar þetta augnablik sem hvert mannsbarn myndi eflaust vilja fanga, stinga í vasann og taka með sér út í lífið. Hvernig er annað hægt en að líða vel hérna?

Á meðan við löbbum aftur að tjaldsvæðinu fylgjumst við með hóp af unglingsstúlkum sigla út á gúmmíbát með veiðistöng. Í augnablik líður mér eins og árið sé jafnvel ekki 2024. Líkast til að við séum stödd 20 árum fyrr og enginn hafi heyrt minnst á samfélagsmiðla. Við leggjum símunum líka, förum bak við tjaldið og köstum bolta á milli okkar. Þannig líður tíminn fram að kvöldmat og ég veit að löngu seinna mun ég líta til baka til þessa dags til að kalla fram gleðina þegar ég finn hana ekki úr hversdagslífinu.

Við eldum kvöldmat í fjöruborðinu á einnota grilli. Ég treysti ekki litlu grindinni sem fylgdi með því til að svíða ekki blett á tjaldsvæðið, svo ég taldi bara viturlegra að leggja það á steina í fjörunni. Á meðan ég steiki sveppi á pönnu yfir prímusnum grillast hamborgararnir í fjöruborðinu. Aðeins ofar, við götuna, er borð með tveimur bekkjum og þar stilli ég tómum kaffibrúsanum upp og set í hann blómvönd. Sjórinn er lygn og fullorðið par syndir sjósund í mestu makindum. Þetta er nánast óraunverulegt og þegar við loksins setjumst að snæðingi heyri ég Sævar umla með munninn fullan af mat að þetta sé sennilega besti hamborgari sem hann hafi borðað á ævinni. Hamborgarinn var fínn en umgjörðin gerði máltíðina líkast til enn betri.

Ég er alveg að selja honum þetta. Útilegur eru æði.

Í tjaldinu

Eftir matinn skríðum við inn í tjald og undir niðri veit ég að okkur langar tvennt. Að sofa vel (til að kóróna þennan útilegudag) og sofa saman. Mér hefði þótt eðlilegast að bíða þangað til ró væri komin yfir tjaldsvæðið en þráin grípur okkur um leið og við leggjumst niður. Þetta er nú ekki nein svakaleg svefnpokaleikfimi, en afskaplega innilegt.

Við heyrum þegar frönsk-kanadísku konurnar í húsbílnum sem lagði við hliðina á tjaldinu okkar ræða saman yfir uppvaskinu (ég reyndi að blokka franska eyrað og hlusta ekki eftir því sem þær eru að segja, ég er jú að gera annað), og við heyrum Rás 1 mala í ferðaútvarpi íslensku nágrannanna í næsta húsbíl fyrir neðan. Ég vona að allt skvaldrið í þeim, frásögnin í útvarpinu og rennandi vatnið í vaskinum við þjónustuhúsið yfirgnæfi þungan andardráttinn sem berst frá tjaldinu okkar.

Eftir að hafa flissað í fanginu á hvort öðru klæðum við okkur aftur og spilum ólsen-ólsen og lesum úr nokkrum bókum. Við reynum að bæla hláturinn yfir eintaki af rauðu seríunni sem Sævar gróf upp á einhverjum nytjamarkaði áður en við kvöddum suddan í höfuðborginni. Algjörir erki-nördar.

Sævar virðist sofa vel en ég er aðeins órólegri. Mér var svo í mun að hann svæfi vel að ég festi varla svefn fyrst um sinn. Þótt að dagurinn hafi gengið frábærlega þá læðist að mér einhver ótti um að ef hann myndi ekki ná að sofa vel alla nóttina þá yrði erfiðara fyrir mig að telja honum trú um að fara í fleiri útilegur með mér. Og það vildi ég alls ekki.

Það er á svona ferðalögum um landið, innan um fallega fjalladýrð, í landslagi sem líkist mosavöxnu himintungli, upp við ónefndan foss eða með nesti í fjarðarbotni langt frá hringveginum, sem mér líður mest eins og ég eigi heima hér. Eins og ég megi gera tilkall til þess að búa hér. Ég hef lengi burðast með þær erfiðu tilfinningar að finnast ég ekki alltaf tilheyra landinu mínu. Í útilegu gleymi ég því, ég verð dæmigerður Íslendingur. Þá gleymi ég því í skamma stund að fullt af fólki hugsar enn um „helvítis útlendingana“ og þetta stuðar mig alltaf af því að ég er manneskja sem fólk heldur mjög gjarnan að sé ekki íslensk, heldur útlensk.

Kannski er það þess vegna sem mig langar ekki að útilegan endi. Þennan dag gaf Ísland okkur heiðbláan himin og glampandi sól, spegilsléttan sjó og ilmandi blómabreiður. Ef allir dagar væru eins og þessi væri yfir litlu hægt að kvarta hér. Ég sofna svo fyrir rest, þakklát fyrir smokkana úr Krónunni í Vík, fyrir kvöldmatinn og fyrir kærastann.